Nhiều ngân hàng lớn cảnh báo nguy cơ sụp đổ thị trường tài chính
Thế giới tài chính toàn cầu lại thêm một phen “nín thở”. Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung vừa tái bùng phát trong khi nợ công các nền kinh tế lớn chưa hạ nhiệt, và giờ đây các ngân hàng trung ương lại đối mặt với nỗi lo mới: bong bóng cổ phiếu AI có thể vỡ, kéo theo rủi ro khủng hoảng thị trường tài chính.
Các nhà hoạch định chính sách và bộ trưởng tài chính trên toàn cầu sẽ tập trung tại Washington cho hội nghị mùa thu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB), sau hàng loạt cảnh báo rằng “bong bóng cổ phiếu” tập trung vào nhóm công ty trí tuệ nhân tạo (AI) có thể sớm vỡ tung.
Tổng giám đốc IMF, Kristalina Georgieva, thừa nhận đang xuất hiện rủi ro về ổn định tài chính trong bài phát biểu hôm thứ Tư, hé lộ các chủ đề sẽ được thảo luận trong những ngày tới.
“Định giá cổ phiếu đang tiến gần đến mức mà chúng ta từng thấy trong giai đoạn hưng phấn về Internet cách đây 25 năm. Nếu xảy ra một cú điều chỉnh mạnh, các điều kiện tài chính thắt chặt hơn có thể kéo tăng trưởng toàn cầu đi xuống, phơi bày các điểm yếu và đặc biệt gây khó cho các nước đang phát triển”, bà nói.
Cảnh báo của bà được xem là thẳng thắn hơn so với thông điệp của IMF tại cuộc họp tháng 10/2000, khi báo cáo World Economic Outlook thời đó mô tả “định giá cổ phiếu vẫn cao” và cảnh báo về khả năng mất cân bằng “có thể dẫn tới tình trạng hỗn loạn”. Chỉ vài tháng sau, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) buộc phải cắt giảm khẩn cấp lãi suất 0,5 điểm phần trăm để ngăn khủng hoảng.
Ngay cả trước khi tuyên bố áp thuế 100% với hàng Trung Quốc của Tổng thống Donald Trump khiến thị trường chứng khoán Mỹ lao dốc hôm thứ Sáu, các quan chức tài chính đã thấy nhiều dấu hiệu đáng lo. Ngân hàng trung ương Anh (BoE) vừa cảnh báo nguy cơ “điều chỉnh thị trường đột ngột”, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) bày tỏ lo ngại công khai, trong khi Ngân hàng Trung ương Australia (RBA) cũng nhấn mạnh các điểm dễ tổn thương.
Các lo ngại này đã gia tăng từ nhiều tháng qua. ECB trong cuộc họp gần nhất đã được cảnh báo về rủi ro “điều chỉnh giá đột ngột và mạnh”, còn Chủ tịch Fed Jerome Powell nhận định trong tháng 9 rằng “thị trường đang được định giá rất cao”.
Trong tuần tới, Báo cáo Ổn định Tài chính Toàn cầu (Global Financial Stability Report) của IMF dự kiến sẽ thu hút sự chú ý đặc biệt vào thứ Ba. Cùng ngày, Báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới (WEO) mới nhất, chứa các dự báo tăng trưởng toàn cầu, cũng sẽ được công bố.
Các tuyên bố từ nhóm G7 và G20 bên lề hội nghị IMF sẽ được giới đầu tư và truyền thông đặc biệt theo dõi, bên cạnh loạt phát biểu của nhiều quan chức cấp cao.
“Trí tuệ nhân tạo có thể là một bong bóng, nhưng cũng là một cỗ máy không thể ngăn lại. IMF đã đúng khi cảnh báo rằng định giá cổ phiếu đang bị đẩy quá cao, song thật khó để những cảnh báo ấy chạm tới các nhà đầu tư đang bị hội chứng sợ bỏ lỡ - FOMO chi phối”, Tom Orlik, chuyên gia kinh tế trưởng toàn cầu của Bloomberg.
Các tâm điểm khác: Dữ liệu kinh tế và căng thẳng thương mại Mỹ - Trung
Tuần này, ngoài các cuộc họp tại Washington, giới đầu tư còn chờ đợi dữ liệu thương mại và giá tiêu dùng từ Trung Quốc và Ấn Độ, số liệu lương và tăng trưởng từ Anh, cùng lễ công bố Giải Nobel Kinh tế tại Stockholm vào thứ Hai.
Triển vọng một cuộc chiến thương mại tái khởi động giữa Bắc Kinh và Washington cũng đang bao trùm thị trường.
Hôm thứ Sáu tuần trước, Tổng thống Donald Trump tuyên bố áp thêm thuế 100% đối với toàn bộ hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc, đồng thời áp dụng kiểm soát xuất khẩu với mọi phần mềm quan trọng, bắt đầu từ ngày 1/11, chỉ vài giờ sau khi đe dọa hủy cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Trước đó, Trung Quốc đã đáp trả bằng phí cảng mới đối với tàu Mỹ, điều tra chống độc quyền nhắm vào Qualcomm, và mở rộng hạn chế xuất khẩu đất hiếm cùng nhiều vật liệu chiến lược khác.
Bộ Thương mại Trung Quốc kêu gọi Mỹ “ngừng đe dọa” và nối lại đàm phán nhằm đạt được một thỏa thuận thương mại.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance nói trên Fox News rằng Washington “nắm nhiều lợi thế hơn” trong cuộc đối đầu và sẵn sàng “hành xử hợp lý nếu Bắc Kinh cũng vậy”. Ông Trump sau đó ám chỉ trên mạng xã hội rằng vẫn để ngỏ “cơ hội nối lại quan hệ đàm phán” cho Chủ tịch Tập, nhưng đồng thời đe doạ một cuộc chiến thương mại toàn diện sẽ gây tổn thương nghiêm trọng cho Trung Quốc.
Triển vọng kinh tế các khu vực
Mỹ và Canada
Tại Mỹ, nơi việc công bố dữ liệu chính thức vẫn bị bị trì hoãn do chính phủ đóng cửa, giới đầu tư sẽ tập trung vào phát biểu của Chủ tịch Fed Jerome Powell về thị trường lao động và lạm phát tại Hiệp hội Kinh tế Doanh nghiệp Quốc gia vào thứ Ba.
Ngoài ra, hàng loạt quan chức Fed gồm: Christopher Waller, Michael Barr, Stephen Miran, Anna Paulson, Susan Collins và Alberto Musalem cũng có lịch phát biểu trong tuần.
Các báo cáo kinh tế sẽ bao gồm chỉ số niềm tin doanh nghiệp nhỏ tháng 9, khảo sát sản xuất khu vực New York và Philadelphia tháng 10, cùng Báo cáo Beige Book vào thứ Tư.
Tại Canada, Bộ trưởng Tài chính Francois-Philippe Champagne và Thống đốc Ngân hàng Trung ương Tiff Macklem sẽ dự họp IMF, trong khi Phó Thống đốc Carolyn Rogers phát biểu tại Vancouver về “nhu cầu cấp thiết nâng năng suất quốc gia”.
Dữ liệu bán nhà và khởi công xây dựng tháng 9 sẽ cung cấp bức tranh rõ hơn về đà phục hồi của thị trường bất động sản nước này, sau đợt cắt giảm lãi suất giữa tháng.
Châu Á
Tuần mới tại châu Á sẽ xoay quanh dữ liệu thương mại, lạm phát và định hướng chính sách, giúp làm rõ khả năng ứng phó của khu vực trước bất ổn toàn cầu và chênh lệch chính sách tiền tệ.
Trung Quốc công bố số liệu thương mại đầu tuần, dự kiến cho thấy xuất khẩu phục hồi trong tháng 9.
Ấn Độ cùng ngày được kỳ vọng báo cáo lạm phát tiêu dùng tiếp tục hạ nhiệt.
Ngân hàng Trung ương Singapore dự kiến giữ nguyên chính sách sau hai lần nới lỏng trước đó, đồng thời công bố GDP quý III sơ bộ, có khả năng cho thấy tăng trưởng chậm lại.
Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) sẽ công bố biên bản họp tháng 9, giúp đánh giá khả năng cắt giảm lãi suất thêm, trong khi Ngân hàng Quốc gia Australia (NAB) phát hành khảo sát doanh nghiệp cùng ngày.
Trung Quốc công bố chỉ số giá tiêu dùng và sản xuất tháng 9 vào thứ Tư, có thể cho thấy tình trạng giảm phát vẫn kéo dài.
Ấn Độ công bố cùng ngày dữ liệu thương mại và tỷ lệ thất nghiệp, phản ánh tác động từ thuế Mỹ và sức cầu nội địa.
Thành viên Hội đồng Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BoJ) Naoki Tamura sẽ phát biểu vào thứ Năm, theo sau là Phó Thống đốc Shinichi Uchida vào thứ Sáu, trong bối cảnh liên minh cầm quyền tan rã sau chiến thắng của bà Sanae Takaichi trong cuộc bầu chọn lãnh đạo đảng cầm quyền.
Dữ liệu việc làm Australia, cùng số liệu thương mại Hàn Quốc, Malaysia và xuất khẩu Singapore công bố cuối tuần sẽ là những điểm nhấn cuối.
Châu Âu, Trung Đông và châu Phi
Các phát biểu của Chủ tịch Ngân hàng trung ương châu Âu (ECB) Christine Lagarde và Thống đốc Ngân hàng trung ương Anh (BOE) Andrew Bailey tại Washington sẽ là tâm điểm.
Tại khu vực đồng euro, nhà đầu tư chú ý tới khủng hoảng ngân sách Pháp, khi Sébastien Lecornu vừa trở lại ghế Thủ tướng và cần thành lập chính phủ mới trước khi trình dự toán ngân sách.
Trong tuần, chỉ số niềm tin nhà đầu tư ZEW của Đức (thứ Ba) và sản lượng công nghiệp khu vực eurozone (thứ Tư) sẽ được quan tâm nhất.
Thứ Sáu, hãng xếp hạng Morningstar DBRS có thể công bố cập nhật tín nhiệm đối với Italy, nếu được nâng hạng, đây sẽ là mức cao nhất của nước này kể từ năm 2018.
Tại Anh, dữ liệu tiền lương (thứ Ba) dự kiến cho thấy đà tăng chậm lại, trong khi GDP tháng 8 (thứ Năm) có thể tăng nhẹ sau khi đi ngang tháng trước.
Ở Israel, lạm phát tháng 9 có thể tăng lên 3,1%, vẫn quanh ngưỡng trên của mục tiêu Ngân hàng Trung ương.
Tại Nigeria, lạm phát được dự báo giảm dưới 20%, lần đầu tiên kể từ năm 2022, tạo điều kiện cho một đợt cắt giảm lãi suất 50 điểm cơ bản trong tháng 11.
Mỹ Latinh
Một thỏa thuận hoán đổi tiền tệ trị giá 20 tỷ USD với Bộ Tài chính Mỹ, cùng với đợt can thiệp vào thị trường ngoại hối hôm thứ Năm, đã giúp Argentina tạm thời tránh được một cuộc khủng hoảng kinh tế toàn diện. Tuy nhiên, đợt bán tháo đồng peso trước khi có biện pháp cứu trợ đã tác động mạnh đến lạm phát và kỳ vọng của thị trường.
Dữ liệu tháng 9, dự kiến công bố vào thứ Ba, nhiều khả năng sẽ cho thấy chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng hơn 2% trong tháng, lần đầu tiên kể từ tháng 4.
Brazil và Peru lần lượt là nền kinh tế lớn nhất và lớn thứ sáu ở Mỹ Latinh sẽ công bố ước tính GDP tạm thời (GDP-proxy) cho tháng 8 trong tuần tới.
Tại Brazil, hoạt động kinh tế đã giảm ba tháng liên tiếp tính đến tháng 7, đánh dấu chuỗi sụt giảm dài nhất kể từ năm 2019.
Tại Brazil, hoạt động kinh tế đã giảm ba tháng liên tiếp tính đến tháng 7, đánh dấu chuỗi sụt giảm dài nhất kể từ năm 2019.
Thuế xuất khẩu 50% đối với hàng hóa bán sang Mỹ có hiệu lực từ tháng 8, cùng với chính sách tiền tệ thắt chặt, được dự báo sẽ khiến hoạt động kinh tế tiếp tục giảm tháng thứ tư liên tiếp.
Trong khi đó, Peru ghi nhận sự phục hồi trong tháng 7, và việc cho phép rút thêm tiền từ quỹ hưu trí tư nhân dự kiến sẽ tiếp tục hỗ trợ nền kinh tế đến cuối năm.
Colombia, ngược lại đang được hưởng lợi từ sự gia tăng nhu cầu trong nước, giúp hoạt động kinh tế tháng 7 phục hồi sau cú giảm mạnh hồi tháng 6.
Các chỉ báo như GDP, doanh số bán lẻ, sản xuất chế tạo và sản lượng công nghiệp sẽ được công bố trong tuần tới đều tăng trưởng dương hai tháng liên tiếp tính đến tháng 7, lần đầu tiên kể từ cuối năm 2022.
Các chuyên gia phân tích, những người đã nâng dự báo tăng trưởng GDP quý III đồng thời hạ kỳ vọng cho 6 tháng tới, nhận định rằng nền kinh tế Colombia sẽ tiếp tục tăng trưởng năm thứ hai liên tiếp trong năm 2025, và bước sang năm thứ ba vào năm 2026.
Đại Hùng
ĐIỂM LẠI KINH TẾ TUẦN (6–10/10): NHIỀU TÍN HIỆU KHỞI SẮC 
Tăng trưởng ấn tượng:
Công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là “đầu tàu”, tăng gần 10%.
Thị trường tài chính - tiền tệ bứt phá:
Tỷ giá trung tâm giảm 34 đồng, kết thúc ở mức 25.128 VND/USD; thị trường ngoại tệ ổn định, thanh khoản dồi dào.
NHNN hút ròng gần 20.000 tỷ đồng qua kênh thị trường mở, lãi suất VND liên ngân hàng tăng nhẹ ở các kỳ hạn ngắn.
Quốc tế:
SỰ KIỆN KINH TẾ TUẦN NÀY (13–17 THÁNG 10)
Thứ Hai (Columbus Day): Thị trường chứng khoán Mỹ vẫn mở cửa, nhưng thị trường trái phiếu sẽ đóng cửa.
CHỨNG KHOÁN THẾ GIỚI: Phố Wall lấy lại sắc xanh, phục hồi từ đợt bán tháo ngày 10/10, sau khi Tổng thống Trump rút lại lời đe dọa áp thuế quan lớn đối với Trung Quốc và tuyên bố quan hệ thương mại vẫn sẽ ổn. Phó Tổng thống JD Vance lặp lại quan điểm đó, lưu ý rằng Hoa Kỳ sẵn sàng đàm phán nếu Bắc Kinh hợp tác. Ở kênh hàng hóa, Vàng tiếp tục đà tăng và lần đầu tiên vượt mốc 4,100 USD/oz.
CHIẾN LƯỢC GIAO DỊCH: Các vị thế hiện có thể nắm giữ nếu chưa vi phạm stop loss. Đối với chiều mua, do chỉ số đang tiếp cận cản nên cần hạn chế hưng phấn. Có thể tận dụng lúc hạ nhiệt và tiếp tục ưu tiên nhóm giao dịch kênh trên (trên MA20 ngày). Tỷ trọng chung duy trì ở mức vừa phải, chưa vội tham gia margin quá nhiều giai đoạn này. Nhóm ngành nổi bật: Ngân hàng, Tiêu dùng, Bất động sản.
