Chuyện hôm qua như nước chảy về đông

Đúng/sai trong đầu tư

Trong đầu tư thì chuyện gặp sai lầm, tư duy sai là chuyện xảy ra như cơm bữa. “Bạn đúng hay sai, điều đó không quan trọng, cái chính là bạn kiếm được bao nhiêu khi đúng và mất bao nhiêu khi sai”

Vậy thì mục tiêu trong đầu tư thì khi mình tư duy đúng, hãy tận dụng để kiếm thật nhiều, khi mình tư duy sai thì hãy cố gắng để mất thật ít và đặc biệt là phải nhận ra sai thật nhanh để sửa.

Nếu bạn đưa ra 1 ý tưởng đầu tư, cho là nó rất đúng và khẳng định điều đó với nhiều người hoặc public điều đó thì rất nguy hiểm cho quá trình tư duy đầu tư. Bởi khi bạn đã khẳng định idea của mình với số đông, thì não bộ đã được lập trình để bảo vệ idea đó, chứ ko được lập trình mở để đón nhận những ý kiến trái chiều, giúp bạn nhận ra đúng sai.

Vì thế tốt nhất là với bất kỳ ý tưởng, idea nào thì mình cũng nên tự nhủ ngay từ đầu là nó có thể sai, và mình sẵn sàng nghe phản biện từ người khác, từ phản hồi của thực tế khách quan đang xảy ra để test xem mình có đúng không, đừng bao giờ đóng đinh với bất kỳ 1 idea nào. Trong đầu tư, hãy chọn cửa dưới khi bắt đầu tư duy, luôn nghĩ rằng mình có thể sai để học hỏi sẽ giúp bạn có một hệ tư duy mở và sửa sai rất nhanh nếu bạn mắc sai lầm. Sửa nhanh sai lầm sẽ giảm thiểu thiệt hại thua lỗ và giúp nguồn lực capital được sử dụng vào những idea đúng sớm hơn để nhanh chóng gia tăng lợi nhuận.

Những ý tưởng trên đây có thể đúng, có thể sai và vẫn trong giai đoạn tư duy để học hỏi hoàn thiện.

1 Likes

“Qua nhiều năm, tôi bắt đầu nhận ra rằng tuyên bố công khai những cổ phiếu tôi sở hữu là một ý tưởng tồi. Vấn đề không phải là các nhà đầu tư khác có thể ăn cắp ý tưởng của tôi. Vấn đề thực sự là điều này sẽ làm tôi rối trí. Một khi chúng ta đã công bố một điều gì đó, sẽ có một rào cản tâm lý khiến ta không thể quay mặt với những điều đã tuyên bố- ngay cả khi chúng ta hối hận vì nhận định đó. Thế nên điều mà tôi không muốn làm nhất chính là đặt chân vào cái bẫy tuyên bố với mọi người về một cổ phiếu, biết rằng tình thế có thể thay đổi và sau đó có thể phát hiện ra mình đã sai.”

Đôi lúc em tự hỏi, cái nghề chứng khoán, đặc biệt là các chuyên gia phân tích chứng khoán, có phải vì đặc thù, tính chất công việc đã biến họ thành những con người tráo trở, lươn lẹo? Dù ngoài đời họ là những con người hoàn toàn khác hẳn, rất dễ thương. Hay tại em cổ hủ, bảo thủ không nhận ra rằng: Đầu tư, đầu cơ chứng khoán thì gió chiều nào theo chiều đó, vì chứng khoán: Mỗi ngày một thế cờ. Không thể cứng nhắc, bảo thủ. Như vậy mới sống sót và tồn tại được ở cái thị trường này.

Ví dụ mình thấy thị trường đang tốt, vì cả tỷ lý do nên mình nhận định nó tốt. Sang hôm sau, mình thấy nó xấu ngoài dự kiến, vì một tỷ lý do, thì mình phải thay đổi nhận định. Như thế có gọi là tráo trở lươn lẹo không ạ.

Nhưng những người theo mình họ sẽ bị sốc và cảm thấy như bị phản bội, và từ đó họ thù ghét mình thì sao? Mình phải ứng xử sao đây.

Tình huống này hay gặp ở những người tam gọi là “đứng mũi chịu sào” trên TTCK. Nhất là các chuyên gia, hoặc các bạn hay chém gió, viết lách trên các diễn đàn.

Đó là lý do rất nhiều trader rất giỏi ẩn mình trên núi Võ Đang. Họ khôn đấy, vì không muốn tự mình đeo gồng vào cổ mình, nó là áp lực vô hình cho các trader thực thụ.

Ai cũng từng thề thốt với thời gian, hẹn sau này lớn lên sẽ thành người hạnh phúc. Ấy vậy mà chỉ thiếp đi một lúc, đi gần nửa đời người, vẫn chưa vẹn vuông tròn…

Ai cũng là nhà đầu tư
Nhưng chưa ai thực sự đầu tư.
Không ai thực sự đầu tư nhưng ai cũng có cổ phiếu.
Ai cũng có cổ phiếu nhưng không mấy ai hiểu rõ về cổ phiếu đó.
Không mấy ai hiểu rõ về cổ phiếu đó
Nhưng ai cũng khen nức nở trên mọi diễn đàn.
Ai cũng khen nức nở trên mọi diễn đàn nhưng lại sẵn sàng bán đi.
Ai cũng bán nhưng không mấy ai có lãi. Không mấy ai có lãi nhưng ai cũng nghĩ mình giỏi.
Ai cũng nghĩ mình giỏi nhưng không mấy ai tin vào chính mình.
Không tin chính mình nhưng luôn nghi ngờ tài năng người khác.
Nghi ngờ tài năng người khác nhưng vẫn tìm đọc cho bằng được.
Tìm đọc cho bằng được nhưng cứ đọc là chửi…".

1 Likes

Ít có nghề nào phải hứng chịu nhiều thành kiến xã hội như nghề trading, trong đó không ít người đánh đồng nó là một hình thức cờ bạc. Điều này cũng có lý khi phần lớn những người mới bước chân vào thị trường bị sức cám dỗ của nó đã hành động thiếu sáng suốt, nếu không muốn nói là mù quáng. Trading và cờ bạc vẫn có ranh giới của nó (dù mong manh) nếu người ta đủ tỉnh táo để nhận ra.

Tôi thấy chia sẻ sau đây phản ánh rất sinh động quan điểm này: “Newbie (người mới chơi) lúc nào cũng nghĩ đến tiền lời mà ít bao giờ nghỉ đến tiền THUA. Người đi trước sẽ ăn nhiều hơn anh vì họ LIỀU hơn anh. Liều là một trò chơi của cờ bạc. Trading thì khác ! Trading là mua bán khi có một cái gì đáng tin. Anh đi đánh bài, anh LUÔN PHẢI đặt tiền trước rồi thì người ta mới chia bài, đúng không? Không có sòng bài nào cho anh coi bài rồi mới kêu anh đi tiền. Đó là 50%. Trong trading, tuy anh không đoán được tương lai và nó cũng giống cờ bạc ở điểm này, nhưng market cho anh thấy bài rồi anh mới đặt tiền. “Thấy bài rồi” là nghĩa gì? Là có nghĩa anh đã thấy signal RỒI anh mới đi tiền. Khi thấy signal rồi thì cuộc chơi không còn 50% nữa.

Trading và cờ bạc khác nhau chỉ bao nhiêu đó thôi, và cái kiên nhẫn ngồi chờ signal xuất hiện là một nghệ thuật rất khó làm được. Nó và cutting loss là hai điều kiện tiên quyết của thành công trong trading.

1 Likes

Một bài viết của năm cũ

03.11.2021

Sáng giờ Chun cà phê, nghe mấy bài nhạc Giáng Sinh xưa, thấy lòng mình nôn nao khi một mùa Giáng Sinh nữa lại về. Thú thật sáng giờ Chun chả có chút cảm xúc gì với thị trường cả anh chị à, người nó bị trơ ra vậy đó, không vui, không buồn, không lo lắng, cũng không có hưng phấn gì cả…

Lên diễn đàn thấy nhiều anh chị có vẻ lo lắng quá mức cần thiết sao í…

Thì chiều nay, nếu xấu lắm thì còn nào sàn cứ sàn, con nào xanh cứ xanh, lúc này VNI khó sập lắm !

Thế nào là sập?
Thì bay tầm 3% tức quanh 50 điểm, GTGD 50 ngàn tỷ

Không phải ba hoa bốc phét đâu, chỉ là kinh nghiệm cho Chun biết, thế trận lúc này sao họ cho sập được chứ !

VNI tăng nóng quá, nhiều mã tăng nóng quá, chỉnh tí cũng tốt mà.

Chun chưa bao giờ tắt hy vọng vào việc kiếm tiền từ chứng khoán, kể cả những thời khắc u ám nhất. Những lúc thị trường ảm đạm, thê lương ai cũng bi quan thì Chun tìm hy vọng, niềm vui & động lực từ tâm trạng & cảm xúc của Chun theo mùa của đất trời qua những bài hát mà Chun nghĩ nó đã theo Chun qua không biết bao nhiêu năm tháng, những kỷ niệm & ký ức thì bao giờ cũng đẹp & trong trẻo. Ví dụ như những bài hát về mùa thu, những ca khúc Giáng Sinh mỗi mùa Giáng Sinh về. Ai không hiểu - Chun nghĩ là đa số sẽ không hiểu Chun - chuyện này cũng bình thường thôi mà - Sẽ thấy Chun điên điên, kh.ù.ng kh.ù.ng suốt ngày spam ba cái nhảm nhí, trong đó có những bài hát Chun yêu thích, nó mang lại cho Chun nhiều cảm xúc và cả những niềm hy vọng lớn lao về một ngày mai tươi sáng.

Mùa Noel đó chúng ta quen bên giáo đường
Mùa Noel đó anh dắt em vào tình yêu
Quỳ bên hang sâu nghe lời kinh thánh van cầu
Nhìn nhau không nói lên câu
Vì biết nói nhau gì đây

Rồi Noel qua chúng ta chia tay giã từ
Hẹn nhau năm tới khi giáng sinh về muôn nơi
Mình trao cho nhau hoa lồng nhẫn cưới thiệp hồng
Dìu nhau xem lễ đêm đông
Bên nhau muôn đời em ơi

Có một lúc nào đó giữa thời tao loạn người ta tranh nhau bán đổ bán tháo những tài sản giá trị với cái giá rẻ mạt không tưởng !!!
hình ảnh

1 Likes

Nhân một ngày mưa dông nhiều tâm trạng, dầm mưa ngoài đường suốt chiều, nhớ lại những khi lạnh lẽo khi chu du thế giới. Rồi lại nhiều chuyện xảy ra hôm nay (và mình chắc nhiều bạn cũng thế, chắc do lỡ theo kèo Messi, haha, giỡn hoy nha), nên xin post lại một đoạn trong sách mà mình rất thích, và hẳn bạn nào theo dõi suốt mấy năm nay sẽ nhớ bài post này khi mình ở Hamburg bên bờ biển Bắc nè.

Thêm tin vui là đợt tái bản lần 2 vừa về, và NXB cũng đã chuẩn bị tái bản tiếp lần 3 luôn rồi ạ, xin cám ơn anh chị em gần xa. Thật trân quý! Anh chị em đã đọc sách tới chương nào rồi ạ? Đã có ai đọc xong chưa và cảm nhận thế nào ạ?

=========================
(Ảnh minh họa chụp ở Greenland trong chuyến đi này)

Cuộc đời mình, cũng như cuộc đời của tất cả mọi người nói chung, hay của tất cả những sinh linh trên trái đất này, cuối cùng tóm lại chỉ là một chuỗi những sự lựa chọn chủ ý hay vô ý từ khi ra đời đến lúc nhắm mắt.

Khi còn bé, ta có thể lựa chọn chơi với bạn này hay nghỉ chơi với bạn khác. Lớn hơn chút có thể chọn học ngành này hay ngành nọ, rồi đi làm có thể nhận công việc này hoặc về quê làm vườn, có thể chọn dừng lại để nói chuyện với cô gái ta vô tình chạm mặt hoặc tiếp tục đi con đường của mình. Rồi khi về già, ta lại có thể chọn một cuộc sống an nhàn hay tiếp tục lao động, rồi khi nhắm mắt, ta mới biết rằng à thì ra cả cuộc đời ta, đến giây phút lâm chung này, tại nơi chốn này, hóa ra lại là hệ quả của một loạt những lựa chọn của ta trên cõi đời này. Và dù ta có muốn hay không thì mọi việc đã trở thành như vậy rồi, ta không còn có thể làm lại nữa, mọi việc đã trở thành quá khứ.

Lúc còn bé, ta không có nhiều lựa chọn, nhưng khi lớn dần lên, cái tổ hợp những sự lựa chọn ấy nở dần ra và lại teo dần khi ta về già. Trước khi mấy nhà bác học phát minh ra được cỗ máy xuyên thời gian và men theo đường hầm thời gian du hành trở về quá khứ để thay đổi cuộc đời mình theo cách mình muốn, thì đến khi ấy chúng ta vẫn còn phải tiếp tục chơi trò chơi chọn lựa này. Mà, giả sử như có lúc ta có thể thay đổi được quá khứ của mình, thì chắc gì ta sẽ tồn tại, kiểu như “nghịch lý ông nội” vậy.

Vì thế, chúng ta cứ phải tiếp tục “chơi ván bài” cuộc đời của mình thôi, bạn có thể rút tiếp lá nữa, hoặc dừng và chờ đợi kết quả, nhưng bạn không thể dừng chơi, vì đó là phạm luật rồi.

Vậy đó, bảy tỷ người trên quả đất này là bảy tỷ hoàn cảnh khác nhau. Có người từ khi trong trứng nước đã có vô vàn lựa chọn đẹp đẽ chờ đợi, mà trong số những con đường ấy thì con đường nào cũng được trải hoa hồng. Có người sinh ra đã nghèo khổ, tại một quốc gia bần hàn, lớn lên và chết đi lại không có bất kỳ lựa chọn nào khác là đi làm để có cái ăn. Họ là những người không có lựa chọn khác, và thật sự là “những người khốn khổ” nhất quả đất. Và, khi không còn lựa chọn nào khác, thì “Nỗi niềm tuyệt vọng được bao quanh bởi những vách tường mỏng mảnh, tất thảy đều sẽ mở đường đến với đồi bại và tội ác”, nói như Victor Hugo.

Câu nói đau đớn nhất trong cuộc đời đối với tôi có lẽ là câu nói “không còn sự lựa chọn nào khác”, chẳng hạn như: “Xin lỗi anh, em không còn sự lựa chọn nào khác”, “Xin lỗi con, mẹ không còn sự lựa chọn nào khác mà phải trao con cho người khác vì mẹ không thể nuôi con được nữa, “Tôi không còn sự lựa chọn nào khác là phải cho anh thôi việc”, “Có lẽ hai đứa mình không còn sự lựa chọn nào khác là phải dừng bước tại đây”.

Và khi bước đến đường cùng, khi không còn sự lựa chọn nào khác, người ta dễ sa ngã và làm những việc điên rồ mà bình thường ngay bản thân họ cũng không bao giờ nghĩ tới được.

Còn tôi thì sao, tôi cũng đã đưa ra nhiều sự lựa chọn và đi theo những lối rẽ không thể ngờ tới trên đường đời .Có lẽ tôi đã có được phần lớn những thứ mình muốn, nhưng bù lại cũng phải đánh đổi những thứ khác để có được. Nhưng, khi nghĩ lại, tôi không tiếc nuối (hoặc chí ít cũng tự nhủ lòng như vậy), vì nếu cho chọn lựa lại, tôi cũng sẽ làm như vậy thôi.

Những người khi đã qua ngưỡng cửa 30 tuổi sẽ cảm nhận được cuộc sống này không có gì miễn phí. Mỗi người chúng ta gặp đều yêu một cái gì đó, sợ một cái gì đó và từng đánh mất một cái gì đó mà. Cũng khi qua ngưỡng cửa ấy, ta mới thấy, ôi cuộc sống này sao mà vô thường quá, ngày mai biết có còn tồn tại hay không. Dù bạn là ai, bạn đang làm gì, bạn như thế nào thì ít nhất trên đời này, vũ trụ mà chúng ta đang sinh sống trong đó cũng chẳng quan tâm chúng ta là ai và ta sẽ sống chết ra sao đâu. Cái vũ trụ vô tận này mất mười tỷ năm và hàng loạt những biến cố lớn không thể tưởng tượng được để nhào nặn ra trái đất, rồi trái đất lại mất hơn bốn tỷ năm nữa để tạo ra loài người, và cuối cùng loài người xuất hiện và bạn chào đời với xác suất 1/ 4 triệu tỷ. Vì thế, vũ trụ không quan tâm tới những sinh linh nhỏ bé yếu ớt đang bị hút vào một cái hành tinh cũng nhỏ bé yếu ớt đang trôi lềnh bềnh giữa thế gian này đâu. Có thể ngay ngày mai đây tất cả chúng ta sẽ trở thành tro bụi.

Vậy thì, cuối cùng chúng ta sống để làm gì?

Chúng ta sống để tiếp tục cuộc chơi của mình, để tiếp tục đưa ra những sự lựa chọn và chơi nốt những ván bài mình còn trong tay để khi nhắm mắt, sẽ có người tiếc nuối khi nhìn lại quãng đời của mình, có người lại mãn nguyện vì mình đã làm những gì tốt nhất, sẽ an lòng đi về cõi vĩnh hằng và về với Đức Chúa Trời/Thánh Allah/cõi Niết bàn… tùy theo tôn giáo của bạn, và đó lại là lựa chọn của bạn, là ván bài cuối cùng của cuộc đời khi lựa chọn nơi để về khi nhắm mắt. Còn sau đó là Game Over, lượt chơi của mỗi người đã kết thúc!

Trước đây tôi thường nghĩ hay là mình cứ sống như đám mây trên trời, lang thang phiêu bồng khắp nơi. Bây giờ nghĩ lại có lẽ nên noi gương con sông sẽ hay hơn.

Vì mọi con sông trên đời đều khác nhau, nên tôi không cần phải giống người khác và đi theo “dòng chảy”

Câu nói đau đớn nhất trong cuộc đời đối của người khác. Tôi có thể là một con sông lớn, cũng có thể là một con sông ngầm dưới lòng đất, miễn tôi là một con sông, không quan trọng nó như thế nào, việc của tôi là cố gắng vươn ra biển lớn hoặc cứ chảy thôi là đã hài lòng rồi.

Vì “không ai tắm hai lần trên một dòng sông”, tất cả mọi thứ trên đời đều luôn luôn thay đổi và chuyển hóa từng giờ từng phút từng giây, ngày mai tôi phải khác và phải thay đổi, dù nhiều dù ít, dù muốn dù không, nhưng đó là quy luật và phải chấp nhận sự thật đó.

Vì mọi dòng sông không tự sinh ra và cũng không thể tự tách rời khỏi thế giới, cũng như chính bản thể của mình vậy, phải góp mình vào đại dương, dù ít dù nhiều, dù có ai biết đến hay không, miễn đừng là một dòng sông chảy ngược.

Vì mọi con sông đang chảy đều sẽ làm bên bồi bên lở, cũng như tôi không thể làm hài lòng tất cả, sẽ có người vui, người buồn, sẽ được cái này, mất cái kia, nhưng việc của tôi là một con sông nên hãy cứ chảy về biển thôi, không còn cách nào khác, không thì sẽ thành một con sông chết.

Sống như một dòng sông, và thả mình trôi bềnh bồng theo những ngã rẽ cuộc đời, để khi những giọt nước cuối cùng của con sông ấy cạn kiệt dần và biến mất, tôi có thể mỉm cười cất tiếng hát với cuộc đời. Vì cuộc đời của tôi, với tôi, cũng tựa như nàng Esmeralda xinh đẹp, tôi đã luôn yêu nàng Esmeralda cuộc đời ấy, và hạnh phúc khi được ngắm nhìn “nàng” lần cuối trước khi nhắm mắt:

Danse mon Esmeralda
Chante mon Esmeralda
Laisse moi partir avec toi
Mourir pour toi n’est pas mourir

Hãy khiêu vũ đi nàng Esmeralda của tôi
Hãy cất tiếng hát lên đi nàng
Esmeralda của tôi
Hãy để tôi đến bên em.
Được chết vì em, là tôi đã trở thành
bất tử rồi.

Nguồn : Trần Đặng Đăng Khoa

3 Likes

Ngày mới tốt lành Anh.

1 Likes

PET chưa CE mà bác

1 Likes

Để thành công với nghề đầu tư cần có một niềm tin bất diệt về một ngày mai tươi sáng để không bao giờ bỏ cuộc !

Trong cuộc sống có những thời điểm mà tất cả mọi thứ đều dường như chống lại chúng ta, đến nỗi chúng ta có cảm tưởng mình không thể chịu đựng thêm một giây phút nào nữa. Nhưng các bạn hãy cố gắng đừng buông xuôi và bỏ cuộc, vì sớm muộn gì mọi thứ rồi cũng sẽ thay đổi. Thời gian là chiếc đũa thần nhiệm màu, nó dàn xếp êm thấm mọi chuyện.

Không biết đã bao nhiêu lần con người buông tay từ bỏ khi mà chỉ một chút nỗ lực, một chút kiên trì nữa thôi là anh ta sẽ đạt được thành công.

2 Likes

Chào cả nhà mình ngày mới
Chúc cả nhà mình một mùa Giáng Sinh an lành !
IMG_0097
IMG_0098
IMG_9955

3 Likes

“Mãi sau này tôi mới biết bông hoa đó không phải của tôi, chẳng qua là tôi đã đi ngang qua đúng mùa hoa nở đẹp nhất. Mãi sau này tôi mới biết, người đó không phải người yêu tôi, chẳng qua là tôi đã đi ngang qua vào đúng ngày người cô đơn nhất”
hình ảnh

1 Likes

Dạ vâng ạ

Hả

Một buổi chiều thẫn thờ. Tôi như chết lặng

Không hiểu chuyện gì đang diễn ra trên sàn chứng khoán VN.

4 Likes

Anh chị đầu tư mà lúc nào cũng nhấp nha nhấp nhổm đứng ngồi không yên, vì anh chị không hiểu rõ mình đang đầu tư cái gì. Mọi thứ mông lung & ảo ảnh.

hình ảnh

4 Likes

Việc đầu tư thành công trong cuộc đời không đòi hỏi một chỉ số IQ cao chót vót, tầm hiểu biết kinh doanh sâu sắc khác thường, hay thông tin nội bộ. Những gì cần có là một khuôn khổ trí tuệ sáng suốt để đưa ra quyết định, và khả năng khiến cho cảm xúc không phá huỷ nền tảng đó. Cuốn sách này đưa ra khuôn khổ trí tuệ chuẩn mực một cách chính xác và rõ ràng. Bạn phải tự đưa ra kỷ luật cho cảm xúc.

4 Likes

Chào cả nhà mình ngày mới
Chúc cả nhà mình một mùa Giáng Sinh an lành !
IMG_9885



IMG_9955

4 Likes

WHY WE SLEEP

Từ trước đến nay, mình vẫn có thói quen ngủ khá ít so với thời gian khuyến nghị của khoa học là 8 tiếng/ngày. Cơ thể vốn đã quen với điều đó nhiều năm, nên chuyện sẽ chẳng có gì cho đến gần đây khi thời gian ngủ/ngày của mình tiếp tục được rút ngắn một cách tự động (5 tiếng/đêm và 30 min buổi trưa), đặc biệt khi áp lực càng tăng lên, mình càng ngủ ít mà vẫn không cảm thấy mệt mỏi. Tuy các chức năng của cơ thể chưa phát ra dấu hiệu gì đặc biệt nghiêm trọng, mình vẫn cảm thấy something is not good inside và bắt đầu phát hiện nhiều tóc trắng. Sau khi lên mạng research 7749 nghiên cứu, cố tìm ra phương pháp để ngủ ít mà vẫn khỏe, mình đã bị khoa học vả sml vì những hành động thiếu hiểu biết suốt thời gian qua.

Trước khi đến với các common misunderstandings của mn về giấc ngủ, có một vài ground-rules về giấc ngủ cần điểm qua.

  1. Cơ thể một người trưởng thành (20-64 tuổi) trung bình cần 7-9 tiếng ngủ mỗi ngày (bao gồm cả giấc ngủ đêm và ngủ ngắn - nap hay còn gọi là ngủ trưa). Quy luật này không có ngoại lệ cho dù bạn ở độ tuổi nào hay môi trường nào, trong lịch sử người ta chỉ mới phát hiện ra 3 tổ hợp gen cho phép người tồn tại khi ngủ từ 4-6 tiếng/ngày tức là tỷ lệ xảy ra gần như bằng không.

  2. Có hai thành tố quan trọng cấu thành nên hành động ngủ là áp lực ngủ và nhịp sinh học hoạt động độc lập. Nguyên nhân tạo nên áp lực ngủ liên quan đến một loại hormone tên là Adenosine. Khi nồng độ Adenosine tăng dần lên theo thời gian thức, nó làm giảm các kích thích và dẫn đến buồn ngủ, nhưng khi ta ngủ, não sẽ tự thanh lọc adenosine, thiết lập lại hiệu quả cân bằng áp suất ở mức 0 cho ngày hôm sau. Nhịp sinh học là một cơ chế điều tiết hoạt động tự nhiên của cơ thể. Thông qua các tương tác với ánh sáng và các kích thích môi trường, nhịp sinh học phát ra các tín hiệu để cơ thể nhận biết khi nào nên đi ngủ trong một ngày.

  3. Chu kỳ giấc ngủ của con người bao gồm 4 giai đoạn: có 3 giai đoạn là giấc ngủ non-REM (N1, N2, N3) và giai đoạn thứ 4 là giấc ngủ REM. Mỗi đêm, chúng ta trải qua 4-6 chu kì này, trung bình mỗi chu kỳ kéo dài 90 phút. Thời gian phân bổ cho mỗi giai đoạn sẽ khác nhau tùy từng cá nhân và thời điểm, nhưng thông thường ta dành nhiều thời gian hơn cho giấc ngủ sâu vào nửa đêm đầu và nhiều thời gian hơn cho giấc ngủ REM vào nửa đêm sau.

Vì sao một người có thể tỉnh táo sau một (vài) đêm không ngủ hoặc duy trì trạng thái thiếu ngủ trong thời gian dài (cụ thể là mình)?

** Nếu việc này xảy ra sau 1-2 đêm không ngủ, cơ thể vẫn có thể chịu được là nhờ vào cơ chế của nhịp sinh học. Ngay cả khi adenosine tồn tại ở mức cao, nếu nhịp sinh học tiếp nhận được ánh sáng, thì Melatonin - hoạt chất nhận biết tín hiệu vẫn hiểu rằng trời đang sáng và cơ thể sẽ tiếp tục làm việc. Một lý do khác khiến cơ thể có thể không cảm thấy mệt mỏi sau một hoặc vài đêm thiếu ngủ là do nồng độ cortisol (hormone gây căng thẳng giúp tăng cường sự tỉnh táo) tăng cao, đôi khi nó còn tạo cho ta cảm giác đang năng suất hơn bình thường.

** Nếu việc này xảy ra trong 7-10 ngày liên tiếp, cơ thể phần lớn sẽ không thể chịu được nữa và buộc phải trả nợ giấc ngủ (sleep debt). Tự liên hệ với bản thân, lúc này tùy mức độ nặng nhẹ mà mình sẽ rơi vào trạng thái ngủ bất biết trong vài ngày. Vấn đề là trong khi hi sinh thời gian ngủ để làm việc đó, năng suất của mình thực tế đã giảm hơn nhiều so với khi ngủ đủ nhưng bản thân lại không hề nhận ra. Đây là một sai lầm chết người của những con chiên luôn miệng “tao khỏe, tao khỏe” và sau mỗi pha recover như thế, sức khỏe não bộ sẽ giảm sút mà không thể phục hồi vẹn nguyên như ban đầu.

Một vài sai lầm chúng ta đã và đang làm ảnh hưởng đến giấc ngủ:

  1. Sử dụng cafe sai cách: Cafe là một hoạt chất giúp ức chế quá trình sản sinh adenosine, do đó có tác dụng chống lại cơn buồn ngủ và tăng cường tỉnh táo. Vấn đề nằm ở sự tồn tại bền bỉ của cafein. Trung bình, mỗi người cần từ 10-12h để đào thải toàn bộ cafein ra khỏi cơ thể, nên việc dùng cafe muộn sẽ khiến quá trình đi ngủ vào buổi tối khó khăn hơn. Bên cạnh đó, cafein còn làm trì hoãn nhịp sinh học tự nhiên, ví dụ nếu dùng khoảng 200mg cafein dưới 3h trước khi ngủ sẽ delay giấc ngủ từ 40 - 105 phút. Việc lạm dụng cafein không đúng cách lâu dài sẽ khiến Adenosine bị chai sạn khiến cơ thế cần các kích thích mạnh hơn để duy trì tỉnh táo, thậm chí gây ra các tác dụng ngược.

  2. Ngủ nướng vào cuối tuần có thể bù được sự thiếu ngủ của các ngày trong tuần: Quy luật bù trừ này có thể giúp cơ thể lấy lại phần giấc ngủ bị thiếu về số lượng, nhưng không thể bù đắp được chất lượng. Vì giấc ngủ không hoạt động theo cơ chế cherry picking, tức là chọn đúng cái gì thiếu để bù đắp cho nên khi thiếu ngủ, khoảng 60- 90% giấc ngủ REM đã bị mất gần như là khó có khả năng phục hồi. Chưa kể đến việc ngay cả phần số lượng được bù đắp cũng không thật sự đảm bảo, vì thời gian ngủ thật sự của con người không đơn giản là thời gian họ nằm trên giường để ngủ.

  3. Tối ưu chất lượng giấc ngủ quan trọng hơn thời gian ngủ: Thực tế là cơ thể ta cần cả hai. Dù chất lượng giấc ngủ có tốt đến đâu mà thời gian ngủ mỗi đêm chỉ có 5 tiếng thì kết quả cũng đều tệ hại. Nguyên nhân là bởi vì mỗi giai đoạn của giấc ngủ có một chức năng sửa chữa khác nhau. Non-REM có tác động lớn đến việc giải tỏa áp lực cơ thể (cơ bắp, stress,…) trong khi REM chịu trách nhiệm nhiều hơn cho việc phục hồi não bộ (trí nhớ, ngôn ngữ,…). Nghiên cứu chỉ ra rằng việc hạn chế giấc ngủ trong một đêm hoặc nhiều đêm liên tục sẽ duy trì giấc ngủ sâu N3, giảm giai đoạn N1, N2 và giấc ngủ REM. Việc thiếu hụt giấc ngủ REM trong thời gian dài sẽ gây suy giảm trí nhớ và sự sáng tạo là vì vậy.

  4. Chế độ ngủ ngắt quãng (Polyphasic sleep) có thực sự tốt: Nhìn chung đến nay chưa có sự thống nhất về mặt nghiên cứu về tác dụng của chế độ ngủ này. Tuy nhiên cách áp dụng tốt nhất đến hiện tại, theo mình đọc là sử dụng các giấc ngủ ngắn (nap) xen kẽ trong ngày sau các khoảng thời gian học căng thằng sẽ giúp tăng khả năng ghi nhớ. Có 2 điểm quan trọng cần chú ý khi sử dụng nap (1) Napping rải đều trong ngày không thể thay thế được giấc ngủ ban đêm và (2) Napping để giúp ghi nhớ tốt hơn thì thời gian phải >30 phút (vậy nên hãy bỏ qua mấy tips nhắm mắt 20 phút đi :)))

Vậy làm thế nào để cải thiện sức khỏe giấc ngủ?

Nhìn chung thì cái này trên mạng vốn không thiếu và mình nghĩ chỉ cần dành chút thời gian là mn có thể search được. Môi trường ngủ tốt là môi trường đảm bảo 3 yếu tố: Cool, Dark & Quiet. Tâm thế ngủ tốt là tâm thế thoải mái, sạch cafein và tránh xa các yếu tố gây gián đoạn giấc ngủ.

Mình, nói thật là đã rất xấu hồ vì đã không ít lần tự hào rằng bản thân có thể hi sinh giấc ngủ để làm được nhiều việc, mà không biết rằng sự ấu trĩ này đã vô tình làm hại đến cơ thể suốt thời gian qua. Cũng thật sự mỉa mai khi mình vẫn cố lết đến 1h sáng để edit bài viết này ….

Nhưng nếu bạn đang ở trong một tight schedule và cảm thấy việc ngủ 7 tiếng một ngày là không thể, thì xin hãy tự trả lời hai câu hỏi (1) Bản thân mình đã thực sự sắp xếp công việc một cách khoa học trong thời gian thức chưa (2) Có thật là mình phải cố gắng ôm đồm nhiều việc đến thế?

Người ta nói người trưởng thành không bao giờ hi sinh giấc ngủ để nhắn tin với ai đó thâu đêm suốt sáng, quả đúng vậy :slightly_smiling_face: Bài viết này chỉ mang quan điểm cá nhân và có tính tham khảo, vậy nên mong ace đi qua có thể nán lại ít phút để nhận ra vài điều, mà nếu không đọc thì hãy ĐI NGỦ LUÔN ĐI NHÉ @@

HAPPY SLEEPING!
Sources:

2 Likes