Nhắn địa chỉ chứa tiền Việt Nam đồng lên đây đi bạn Chăn bò 247
Số 8 Võ Văn Kiệt, đi Hàm Nghi vào, gửi xe Tôn Thất Đạm. Q1.
ở Hà Nội à bạn chăn bò 247
À không?! Cơ sở 2. Ngày xưa là Đông Dương.
Bạn ở Tp Hồ Chí Minh à bạn chăn bò 247
P/S: Đang làm kèo buy BTCUSD, nếu win mình gửi bạn gạo liền nhé
Link: live trực tiếp bên dưới
Có 105 người đang xem chủ đề này, trong đó có 103 khách và 2 thành viên: DuyVinhFC chanbo247
Có 202 người đang xem chủ đề này, trong đó có 198 khách và 4 thành viên: HanhVM ChapmanNo.4 DuyVinhFC chanbo247
Agribank kiện toàn nhân sự cấp cao, ông Tô Huy Vũ giữ chức Chủ tịch HĐTV
Agribank kiện toàn nhân sự cấp cao, ông Tô Huy Vũ giữ chức Chủ tịch HĐTV
Có 305 người đang xem chủ đề này, trong đó có 301 khách và 4 thành viên: HanhVM ChapmanNo.4 DuyVinhFC chanbo247
Tăng trưởng hai con số và yêu cầu mới về cán bộ
Đại hội XIV của Đảng được xác định là dấu mốc mở ra kỷ nguyên phát triển mới, với mục tiêu tăng trưởng hai con số trong nhiều năm liền một cách bền vững và tự chủ hơn. Để hiện thực được mục tiêu phát triển đầy khát vọng đó, yêu cầu về trách nhiệm, bản lĩnh của đội ngũ cán bộ trong kỷ nguyên mới cũng đòi hỏi cao hơn, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.
Tăng trưởng hai con số và yêu cầu mới về cán bộ
Có 402 người đang xem chủ đề này, trong đó có 398 khách và 4 thành viên: HanhVM ChapmanNo.4 DuyVinhFC chanbo247
Đồng trở thành “vàng mới”: Cơn sốt AI và cú sốc nguồn cung đẩy giá tăng kỷ lục 42% trong năm 2025
WikiFX
|Yesterday 15:06
Lời nói đầu：Đồng tăng kỷ lục 42% năm 2025 nhờ AI: Phân tích chuyên sâu từ WikiFX về động lực giá, cú sốc nguồn cung và dự báo giá “vàng mới” cho năm 2026 từ JP Morgan, Goldman Sachs.
Trong một năm định hình lại vị thế, đồng đã tăng 42% giá trị lên mức kỷ lục 12.960 USD/tấn, được thúc đẩy bởi cơn khát nguyên liệu không thể thay thế của ngành AI và một loạt cú sốc từ phía cung, hứa hẹn một kỷ nguyên mới đầy biến động.
Năm 2025 sẽ được ghi nhớ như một bước ngoặt lịch sử đối với thị trường kim loại cơ bản, nơi kim loại đồng hoàn thành màn chuyển mình ngoạn mục từ một hàng hóa công nghiệp chu kỳ thành một tài sản chiến lược được săn đón. Dưới sức ép của cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo (AI) và những đứt gãy chưa từng có từ phía nguồn cung, giá đồng đã bùng nổ với mức tăng 42% trong năm, đánh dấu năm tăng trưởng mạnh nhất kể từ năm 2009 và liên tục thiết lập các kỷ lục mới.
Mục lục
[01
Cú bứt phá lịch sử
](https://www.wikifx.com/vi/newsdetail/202512312224137029.html#id_0)
[02
Động lực then chốt
](https://www.wikifx.com/vi/newsdetail/202512312224137029.html#id_1)
[03
Cơn bão hoàn hảo từ phía cung
](https://www.wikifx.com/vi/newsdetail/202512312224137029.html#id_2)
[04
Triển vọng cho năm 2026
](https://www.wikifx.com/vi/newsdetail/202512312224137029.html#id_3)
Cú bứt phá lịch sử
Thị trường khép lại năm 2025 trong một bối cảnh đầy kịch tính. Trên sàn London Metal Exchange (LME), giá đồng kỳ hạn 3 tháng không chỉ vượt qua ngưỡng tâm lý 12.500 USD/tấn mà còn có lúc chạm mức cao kỷ lục mọi thời đại ở 12.960 USD/tấn.
Con số tăng trưởng 42% từ đầu năm không chỉ là một thống kê ấn tượng; nó phản ánh một sự thay đổi mang tính cấu trúc trong nhận thức của toàn thị trường. Chuỗi tăng giá liên tiếp 8 phiên gần cuối năm – dài nhất trong vòng 8 năm – là minh chứng rõ ràng cho sức nóng và sự quan tâm chưa từng có.
Điều đáng nói là đà tăng này không diễn ra đơn độc. Nó nằm trong một xu hướng lớn hơn khi các kim loại được xem là nơi trú ẩn cũng đồng loạt lập đỉnh: vàng vượt 4.400 USD/ounce và bạc liên tục ghi nhận mức cao mới. Sự đồng hành này đã khiến giới đầu tư Phố Wall đặt cho đồng biệt danh “người anh em mang sắc hổ phách của vàng”.
Ông Art Hogan, chiến lược gia trưởng tại B. Riley Wealth Management, nhận định: “Khi cả nhóm kim loại bắt đầu chuyển động, chúng sẽ cùng nhau tăng. Đồng đang đi theo đúng quỹ đạo đó, không còn bị lu mờ trước ánh hào quang của vàng hay bạc nữa”. Nhận xét này củng cố cho một thực tế mới: đồng đã chính thức được công nhận là một tài sản trú ẩn an toàn, một vị thế trước đây dường như chỉ dành riêng cho các kim loại quý truyền thống.
Động lực then chốt
Nếu những năm trước, câu chuyện về xe điện và năng lượng tái tạo là động lực chính cho đồng, thì năm 2025 đánh dấu sự lên ngôi của một chất xúc tác mạnh mẽ hơn: cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo (AI). Các trung tâm dữ liệu – bộ não vật lý của nền kinh tế số – đang được xây dựng với tốc độ chóng mặt trên toàn cầu. Những cỗ máy này là những “tay đua” tiêu thụ năng lượng khổng lồ, và đồng chính là huyết mạch không thể thiếu để chúng vận hành.
Theo ước tính từ tập đoàn khai tháng BHP, nhu cầu đồng từ các trung tâm dữ liệu toàn cầu có thể tăng gấp sáu lần vào năm 2050. Trong thập kỷ tới, riêng để xây dựng và vận hành hạ tầng AI, thế giới có thể cần thêm 400.000 đến 500.000 tấn đồng mỗi năm. Mỗi lệnh truy vấn ChatGPT hay mỗi bức ảnh được AI tạo ra đều phải chạy qua một mạng lưới dây cáp đồng phức tạp bên trong các server và trung tâm dữ liệu.
Ông Ian Roper, chiến lược gia tại Astris Advisory Japan, khẳng định: “Làn sóng AI là chất xúc tác mới nhất, mạnh mẽ nhất đẩy giá đồng đi lên, thay thế cho câu chuyện về xe điện hay năng lượng tái tạo của những năm trước”. Ngoài ra, để cung cấp đủ điện năng cho các trung tâm dữ liệu vốn đang chiếm khoảng 1.5% tổng lượng điện tiêu thụ toàn cầu, và đang tăng nhanh, việc nâng cấp và mở rộng lưới điện cũng sẽ cần một lượng đồng khổng lồ, tạo thành một vòng xoáy nhu cầu kép.
Cơn bão hoàn hảo từ phía cung
Trong khi nhu cầu tăng vọt, phía nguồn cung lại hứng chịu một loạt cú sốc liên tiếp, tạo nên tình trạng mất cân đối cung-cầu trầm trọng. Năm 2025 chứng kiến hàng loạt sự cố nghiêm trọng tại các mỏ đồng trọng điểm của thế giới: từ vụ tai nạn tại mỏ Grasberg ở Indonesia, sự cố ngập hầm lò tại Congo, đến các vấn đề kỹ thuật làm gián đoạn sản xuất tại Chile. Hậu quả là, theo International Copper Study Group (ICSG), tăng trưởng nguồn cung từ khai mỏ năm 2025 chỉ đạt khoảng 1.4%, thấp hơn đáng kể so với kỳ vọng trước đó.
Yếu tố chính trị và thương mại càng thêm dầu vào lửa. Việc chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt mức thuế quan 50% đối với đồng nhập khẩu đã kích hoạt một làn sóng gom hàng và tích trữ hoảng loạn.
Các nhà giao dịch đổ xô đưa đồng vào thị trường Mỹ để tránh thuế, dẫn đến một nghịch lý: nguồn cung tại Mỹ tạm thời dồi dào trong khi các khu vực khác, đặc biệt là châu Âu và châu Á, lại rơi vào tình trạng khan hiếm nghiêm trọng. Sự phân mảnh và mất cân bằng này đã đẩy giá toàn cầu lên cao hơn nữa.
Điểm khác biệt then chốt so với vàng là tính “không thể thay thế” của đồng trong hoạt động kinh tế hiện đại. Nếu vàng khan hiếm để bảo toàn giá trị, thì việc thiếu đồng đồng nghĩa với việc lưới điện không thể mở rộng, tua-bin gió không thể chạy và các trung tâm dữ liệu AI chắc chắn sẽ tê liệt. Chính mối đe dọa hiện hữu này đối với sự vận hành của nền kinh tế số và xanh đã tạo ra một khoản phí rủi ro cực lớn được tính vào giá đồng.
Triển vọng cho năm 2026
Bước sang năm 2026, giới phân tích tỏ ra lạc quan thận trọng. Dự báo ngắn hạn có thể khác biệt, nhưng nhìn chung đều đồng thuận về một triển vọng tăng giá vững chắc trong dài hạn.
J.P. Morgan thể hiện sự lạc quan mạnh mẽ khi nâng dự báo giá đồng trung bình lên 12.500 USD/tấn cho nửa đầu năm 2026 và khoảng 12.075 USD/tấn cho cả năm. Lạc quan này dựa trên kỳ vọng nhu cầu từ AI vẫn vững chắc và khả năng các biện pháp thuế quan có thể được điều chỉnh. Ông David Rosenberg, một nhà kinh tế học nổi tiếng, cũng nhấn mạnh rằng nỗi lo về thiếu hụt nguồn cung sẽ còn dai dẳng, là yếu tố then chốt giữ giá ở mức cao.
Goldman Sachs đưa ra góc nhìn thận trọng hơn, dự báo giá có thể điều chỉnh về vùng 10.000 - 11.400 USD/tấn trong năm 2026 do các biến động ngắn hạn từ chính sách và thị trường. Tuy nhiên, ngân hàng này vẫn khẳng định đồng là kim loại công nghiệp hấp dẫn nhất cho dài hạn và đặt mục tiêu giá lên 15.000 USD/tấn vào năm 2035, mở ra dư địa tăng trưởng khoảng 20-25% từ mức hiện tại.
Các tổ chức khác như Citi và UBS cũng đưa ra dự báo tích cực, cho rằng giá có thể vượt 13.000 USD/tấn nếu tình trạng thiếu hụt nguồn cung tinh luyện – được dự báo ở mức 150.000 đến 600.000 tấn trong năm 2026 – tiếp tục diễn biến phức tạp.
Có thể thấy, dù thị trường có trải qua những đợt điều chỉnh kỹ thuật hoặc rung lắc trong ngắn hạn dưới tác động của tin tức, vị thế của đồng đã thay đổi một cách căn bản. Từ một hàng hóa phản ánh chu kỳ kinh tế công nghiệp, đồng giờ đây đã trở thành một tài sản chiến lược, một loại “nhiên liệu bắt buộc” cho tương lai. Trong cuộc chạy đua toàn cầu về an ninh năng lượng và làm chủ công nghệ AI, việc nắm giữ và tiếp cận nguồn cung đồng ổn định không còn đơn thuần là một hoạt động đầu tư, mà thực sự giống như nắm giữ chiếc vé thông hành vào tương lai. Câu chuyện về “vàng mới” có lẽ mới chỉ bắt đầu.
Fed trước thử thách lịch sử: Độc lập chính trị hay tuân theo Hiến pháp?
WikiFX
|Yesterday 14:42
Lời nói đầu：Tòa án Tối cao Mỹ sắp xét xử vụ Fed: Liệu tính độc lập có là ngoại lệ hiến định? Phân tích chuyên sâu tác động đến chính sách tiền tệ, đồng USD và rủi ro thị trường toàn cầu năm 2025-2026.
Trong cuộc đối đầu lịch sử giữa nguyên tắc phân quyền hiến định và nhu cầu ổn định kinh tế, tương lai của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang được đặt trên bàn cân pháp lý, với hệ quả sâu rộng cho vị thế đồng đô la và thị trường toàn cầu.
Vào ngày 21 tháng 1 năm 2026, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ sẽ chính thức mở phiên điều trần liên quan đến vụ việc của Thống đốc Fed Lisa Cook. Đây không chỉ là một vụ kiện nhân sự thông thường, mà là đỉnh điểm của cuộc tấn công pháp lý có hệ thống nhằm vào mô hình “cơ quan độc lập”, vốn tồn tại từ thời New Deal.
Các phán quyết gần đây của Tòa án như Seila Law v. CFPB (2020) và Collins v. Yellen (2021) đã nhất quán khẳng định một nguyên tắc hiến định: mọi quyền hành pháp phải chịu trách nhiệm trước tổng thống - vị quan chức hành pháp duy nhất do toàn dân bầu ra. Việc áp dụng triệt để nguyên tắc này lên Fed sẽ thay đổi hoàn toàn cấu trúc của cơ quan quyền lực nhất nền kinh tế toàn cầu, kéo theo những hệ lụy khôn lường cho đồng đô la và hệ thống tài chính thế giới.
Mục lục
[01
Nguyên tắc phân quyền hiến định và làn sóng phán quyết “tháo dỡ nhà nước hành chính”
](https://www.wikifx.com/vi/newsdetail/202512319424565547.html#id_0)
[02
Bản chất hành pháp của Fed: Tại sao không thể là ngoại lệ?
](https://www.wikifx.com/vi/newsdetail/202512319424565547.html#id_1)
[03
Áp lực chính trị năm 2025
](https://www.wikifx.com/vi/newsdetail/202512319424565547.html#id_2)
[04
Tranh luận học thuật
](https://www.wikifx.com/vi/newsdetail/202512319424565547.html#id_3)
[05
Hai lối thoát hiến định
](https://www.wikifx.com/vi/newsdetail/202512319424565547.html#id_4)
[06
Hệ lụy cho đồng đô la và thị trường toàn cầu
](https://www.wikifx.com/vi/newsdetail/202512319424565547.html#id_5)
[07
Tương lai bất định
](https://www.wikifx.com/vi/newsdetail/202512319424565547.html#id_6)
Nguyên tắc phân quyền hiến định và làn sóng phán quyết “tháo dỡ nhà nước hành chính”
Cuộc khủng hoảng hiến pháp mà Fed đối mặt không phải là sự kiện đơn lẻ. Đây là hệ quả của một làn sóng tư pháp bảo thủ kéo dài, với mục tiêu tái khẳng định cấu trúc phân quyền nguyên thủy của Hiến pháp Hoa Kỳ.
Trong vụ Seila Law LLC kiện Cục Bảo vệ Tài chính Tiêu dùng (CFPB) năm 2020, Tòa án Tối cao đã ra phán quyết mang tính bước ngoặt: cơ cấu lãnh đạo một người của CFPB, với giám đốc chỉ có thể bị sa thải “vì lý do chính đáng”, là vi hiến. Lý do được đưa ra rõ ràng và mạnh mẽ: cấu trúc này làm suy yếu quyền kiểm soát của Tổng thống đối với nhánh hành pháp. Tòa án nhấn mạnh rằng chuyên môn kỹ thuật, tiện ích chính trị hay thậm chí kết quả chính sách tốt đều không thể vượt trên nguyên tắc phân quyền.
Phán quyết này được củng cố một năm sau đó trong vụ Collins kiện Yellen, liên quan đến Cục Tài chính Nhà ở Liên bang (FHFA). Quan trọng hơn, vào tháng 6/2024, Tòa án trong vụ Loper Bright Enterprises kiện Raimondo đã chính thức lật ngược học thuyết Chevron tồn tại suốt 40 năm, học thuyết vốn trao cho các cơ quan hành pháp quyền tự giải thích luật mập mờ. Quyết định này thu hẹp đáng kể quyền tự chủ của các cơ quan, buộc họ phải tuân thủ chặt chẽ hơn ý chí của Quốc hội và sự giám sát của Tổng thống.
Điều đáng chú ý là trong các phán quyết này, Tòa án đã nhiều lần nhắc đến Fed như một thực thể “có địa vị lịch sử đặc biệt”, thậm chí trong một lệnh năm 2025 còn gọi Fed là “một thực thể cấu trúc độc nhất, bán tư nhân, kế thừa truyền thống lịch sử riêng biệt”.
Tuy nhiên, như Thẩm phán Elena Kagan đã chỉ trích trong ý kiến phản đối, việc tạo ra một “ngoại lệ được thiết kế riêng cho Fed” là hành động “từ trên trời rơi xuống”, thiếu cơ sở pháp lý vững chắc và làm suy yếu tính nhất quán của chính nguyên tắc phân quyền mà Tòa án đang ra sức bảo vệ.
Bản chất hành pháp của Fed: Tại sao không thể là ngoại lệ?
Để hiểu tại sao Fed khó có thể trở thành ngoại lệ hiến định, cần phân tích bản chất quyền lực mà cơ quan này nắm giữ. Fed không chỉ đơn thuần là cơ quan nghiên cứu kinh tế hay tư vấn chính sách. Đây là thực thể thực thi các quyền lực hành pháp sâu rộng nhất trong chính phủ liên bang.
Quyền lực của Fed bao trùm trên nhiều phương diện then chốt của nền kinh tế. Về mặt tiền tệ, Fed thiết lập lãi suất chính sách, kiểm soát cung tiền thông qua các nghiệp vụ thị trường mở, và quản lý dự trữ bắt buộc của hệ thống ngân hàng. Về mặt quản lý, Fed giám sát và điều tiết các ngân hàng quan trọng có tầm ảnh hưởng hệ thống. Quan trọng hơn cả, Fed là cơ quan duy nhất phát hành đồng đô la Mỹ - tài sản thanh toán cuối cùng của nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Những quyết định này không đơn thuần là kỹ thuật kinh tế. Chúng tác động trực tiếp đến mọi khía cạnh của nền kinh tế: giá cả tín dụng, tình trạng thị trường lao động, giá nhà ở, giá trị chứng khoán, và thậm chí cả chi phí vay nợ của chính phủ liên bang. Việc chọn mục tiêu lạm phát 2%, diễn giải các chỉ số kinh tế phức tạp, hay quyết định thời điểm can thiệp vào thị trường - tất cả đều là những phán đoán chính sách mang tính quyền lực, có người thắng kẻ thua rõ rệt.
Một nghiên cứu năm 2025 của Ngân hàng Dự trữ Liên bang Boston đã chỉ ra rằng chính sách tiền tệ tác động khác biệt đến phân phối thu nhập giữa các khu vực đô thị tại Mỹ, tạo ra hệ quả phân phối không đồng đều. Nếu áp dụng logic nhất quán từ Seila Law, một cơ quan thực thi quyền lực hành pháp sâu rộng như vậy phải chịu sự giám sát trực tiếp từ Tổng thống.
Áp lực chính trị năm 2025
Năm 2025 đã chứng kiến cuộc tấn công chính trị trực diện và chưa từng có vào tính độc lập của Fed, diễn ra song song với mặt trận pháp lý. Căng thẳng đỉnh điểm giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Fed Jerome Powell đã trở thành đề tài công khai, với những lời đe dọa sa thải được đưa ra qua mạng xã hội. Vào giữa tháng 4, bài đăng “Không thể đợi lâu hơn để sa thải Powell!” của ông Trump đã khiến thị trường tài chính rúng động.
Nhưng áp lực không dừng lại ở lời nói. Chiến lược thay đổi nhân sự cấp cao đã được triển khai có hệ thống. Việc bổ nhiệm ông Stephen Miran, Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Kinh tế Nhà Trắng, vào Hội đồng Thống đốc Fed ngay trước cuộc họp chính sách tháng 9 là một động thái đầy tính toán.
Đáng chú ý, ông Miran chỉ tạm nghỉ không lương khỏi vai trò tại Nhà Trắng, làm dấy lên nghi vấn rằng ông sẽ đại diện cho quan điểm của Tổng thống trong các quyết định tiền tệ. Trên thực tế, ông Miran nhanh chóng trở thành tiếng nói diều hâu trong hội đồng, thường xuyên ủng hộ cắt giảm lãi suất mạnh tay hơn so với đa số.
Biến động nhân sự càng làm lung lay cấu trúc ổn định của Fed. Thống đốc Adriana Kugler bất ngờ từ chức vào tháng 8, sau đó được tiết lộ là do vi phạm quy tắc giao dịch chứng khoán nội bộ. Đỉnh điểm là nỗ lực sa thải Thống đốc Lisa Cook vào tháng 8/2025 dựa trên cáo buộc gian lận thế chấp từ một quan chức tài chính nhà ở liên bang - động thái chưa từng có tiền lệ trong lịch sử 112 năm của Fed. Bà Cook khẳng định sẽ khởi kiện, cho rằng đây chỉ là cái cớ cho mục tiêu chính trị thực sự là kiểm soát Fed.
Những động thái này diễn ra trong bối cảnh nội bộ Fed đang có sự chia rẽ sâu sắc nhất kể từ năm 2019. Biên bản cuộc họp tháng 12/2025 cho thấy quyết định hạ lãi suất chỉ đạt được với tỷ lệ sít sao 9-3, phản ánh mâu thuẫn gay gắt giữa hai nhiệm vụ kép: hỗ trợ thị trường lao động đang hạ nhiệt và kiềm chế lạm phát vẫn còn cao. Một số thành viên muốn giữ nguyên lãi suất do lo ngại lạm phát, trong khi những người như ông Miran lại muốn cắt giảm mạnh hơn.
Tranh luận học thuật
Giữa cơn bão chính trị và pháp lý, cuộc tranh luận học thuật về bản chất của Fed lại càng thêm sôi nổi. Những người bảo vệ tính độc lập, như Brookings Institution, lập luận rằng sự độc lập là tấm khiên cần thiết để ngăn chặn các chu kỳ bùng nổ - suy thoái do áp lực chính trị ngắn hạn.
Họ chỉ ra những bài học lịch sử đau đớn: những năm 1960 dưới thời Tổng thống Lyndon Johnson, khi ông gây áp lực buộc Chủ tịch Fed William McChesney Martin phải giữ lãi suất thấp; thập niên 1970 khi Tổng thống Richard Nixon ngăn Chủ tịch Fed Arthur Burns tăng lãi suất trước bầu cử. Cả hai trường hợp đều dẫn đến lạm phát cao dai dẳng.
Cựu Chủ tịch Fed Ben Bernanke từng cảnh báo rằng các nhà hoạch định chính sách chịu ảnh hưởng chính trị có thể bị thúc ép kích thích nền kinh tế quá mức để đạt được lợi ích ngắn hạn, đặc biệt trước các kỳ bầu cử.
Tuy nhiên, một luồng quan điểm học thuật mạnh mẽ khác, được đại diện bởi Viện Levy và các học giả pháp lý, phản bác rằng cần phải hiểu đúng về sự “độc lập” của Fed. Họ lập luận rằng Fed là “sản phẩm của Quốc hội”, được tạo ra bởi Đạo luật Dự trữ Liên bang năm 1913 và chịu sự sửa đổi liên tục của Quốc hội, gần đây nhất là Đạo luật Việc làm Đầy đủ Humphrey-Hawkins năm 1978.
Do đó, Fed “không độc lập với chính phủ, mà độc lập trong chính phủ”. Nhiệm vụ tối cao của Fed là thực hiện các mục tiêu do Quốc hội thiết lập, chứ không phải theo đuổi những gì họ cho là tốt nhất một cách độc lập.
Quan điểm này chỉ trích việc Fed tự đặt ra mục tiêu lạm phát 2% một cách tùy tiện mà không có cơ sở lý thuyết vững chắc hay sự ủy quyền rõ ràng từ Quốc hội. Họ cũng chỉ ra sự mâu thuẫn trong lập luận bảo vệ Fed: nếu các nhà kinh tế học Ph.D. xứng đáng được “đặc cách” độc lập, tại sao không áp dụng nguyên tắc tương tự cho các chuyên gia dịch tễ học, khí hậu học hay an ninh quốc gia? Lập luận này thiếu một nguyên tắc giới hạn rõ ràng.
Hai lối thoát hiến định
Nếu chấp nhận rằng chính sách tiền tệ tùy nghi không tương thích với trách nhiệm dân chủ trong khuôn khổ hiến định hiện tại, thì chỉ có hai con đường hợp hiến cho Fed. Con đường thứ nhất là đặt Fed hoàn toàn dưới sự kiểm soát của Tổng thống, chấp nhận trách nhiệm chính trị đối với kết quả tiền tệ giống như mọi cơ quan hành pháp khác. Trong mô hình này, Chủ tịch Fed sẽ trở thành một thành viên nội các trên thực tế, chịu sự chỉ đạo trực tiếp và có thể bị sa thải không điều kiện bởi Tổng thống.
Con đường thứ hai triệt để hơn: loại bỏ hoàn toàn sự tùy nghi bằng cách ràng buộc chính sách tiền tệ vào các quy tắc tự động, nghiêm ngặt, được thiết kế để không còn chỗ cho phán đoán cá nhân - dù người đưa ra phán đoán có học vị cao đến đâu. Mô hình “Quy tắc Taylor” nổi tiếng là một ví dụ, trong đó lãi suất được xác định tự động dựa trên công thức toán học kết hợp tỷ lệ lạm phát và khoảng cách sản lượng. Một biến thể cực đoan hơn là chế độ bản vị vàng cổ điển, nơi cung tiền được xác định hoàn toàn bởi dự trữ vàng.
Mô hình hiện tại - thường được gọi là “tùy nghi bị ràng buộc” (constrained discretion) - thực chất vẫn là tùy nghi. Như một phân tích pháp lý chỉ ra, các lập luận ủng hộ Fed độc lập dựa trên lịch sử hay chuyên môn kỹ thuật thực chất chỉ là những lập luận thận trọng (prudential), chứ không phải là lập luận hiến định thuần túy về việc Hiến pháp cho phép điều gì.
Việc chọn mục tiêu lạm phát, diễn giải dữ liệu kinh tế, quyết định thời điểm can thiệp hay tạm ngưng các quy tắc đều đòi hỏi phán đoán chủ quan sâu sắc. Những phán đoán này, như nghiên cứu của Fed Boston đã chứng minh, thường mang hậu quả phân phối lớn, tạo ra người thắng và kẻ thua rõ rệt trong xã hội. Trao quyền lực như vậy cho những người không do dân bầu và không chịu trách nhiệm chính trị trực tiếp là điều mà Tòa án Tối cao đã liên tục bác bỏ trong các vụ việc khác.
Hệ lụy cho đồng đô la và thị trường toàn cầu
Cuộc khủng hoảng hiến định của Fed không chỉ là vấn đề nội bộ nước Mỹ. Nó đe dọa trực tiếp đến nền tảng của hệ thống tài chính toàn cầu được xây dựng xung quanh đồng đô la Mỹ. Tính độc lập của Fed từ lâu đã là trụ cột quan trọng nhất trong uy tín chống lạm phát của đồng USD - đồng tiền dự trữ chiếm khoảng 60% dự trữ ngoại hối toàn cầu và thống trị các giao dịch thương mại quốc tế.
Các chuyên gia kinh tế và thị trường đồng loạt cảnh báo về hậu quả nghiêm trọng nếu tính độc lập của Fed bị xói mòn. Một lá thư của 23 tổng chưởng lý các tiểu bang gửi Tòa án Tối cao nhấn mạnh rằng một Fed độc lập giữ cho nền kinh tế ổn định bằng cách ngăn chặn sự dao động chính trị ảnh hưởng đến chính sách tiền tệ.
Việc làm suy yếu sự độc lập này sẽ làm tăng lạm phát, biến động thị trường và bất ổn tài chính dài hạn. Nhà kinh tế Douglas Elmendorf của Đại học Harvard cảnh báo rằng việc Fed nằm dưới sự kiểm soát trực tiếp của tổng thống sẽ khiến nước Mỹ đối mặt với lạm phát cao hơn trong nhiều năm tới.
Các cựu Chủ tịch Fed gồm Ben Bernanke, Alan Greenspan và Janet Yellen đã cùng cảnh báo Tòa án Tối cao rằng việc loại bỏ Thống đốc Cook ngay lập tức “sẽ khiến Fed phơi nhiễm trước ảnh hưởng chính trị, từ đó làm xói mòn niềm tin của công chúng vào tính độc lập của Fed và gây nguy hại cho uy tín cùng hiệu quả của chính sách tiền tệ Mỹ”.
Trên thực tế, bất kỳ dấu hiệu suy giảm nào về tính độc lập của Fed đều có thể dẫn đến lạm phát kỳ vọng cao hơn và lãi suất dài hạn tăng, đồng nghĩa với chi phí vay mượn cao hơn cho doanh nghiệp và người tiêu dùng toàn cầu.
Tương lai bất định
Khi Tòa án Tối cao chuẩn bị mở phiên điều trần vào tháng 1/2026, tương lai của Fed đang ở ngã ba đường mang tính định mệnh. Một mặt, xu hướng pháp lý gần đây của Tòa án nghiêng về việc củng cố quyền kiểm soát của tổng thống đối với các cơ quan hành pháp, như đã thấy rõ trong các vụ Seila Law, Collins v. Yellen và việc lật ngược học thuyết Chevron. Mặt khác, Fed đã được Tòa án nhiều lần nhắc đến, dù chỉ qua ghi chú, như một thực thể có “địa vị lịch sử đặc biệt” và “cấu trúc độc nhất”.
Câu hỏi then chốt là liệu lập luận về sự “độc nhất” này có đủ sức nặng để tạo thành một ngoại lệ hợp hiến vững chắc, hay nó chỉ là một “biệt lệ sinh ra từ nỗi sợ hãi” về hậu quả kinh tế thảm khốc nếu Fed mất đi sự độc lập. Như một phân tích chỉ ra, lịch sử không thể biện minh cho những sai lệch so với cấu trúc hiến định.
Chính Chủ tịch Fed Jerome Powell từng thừa nhận trong bài phát biểu năm 2017 rằng Ngân hàng Thứ nhất và Thứ hai của Hoa Kỳ không giống Fed hiện đại: chúng không có nhiệm vụ ổn định kinh tế vĩ mô, hoạt động theo điều lệ chính phủ và chỉ tồn tại trong thời hạn nhất định. Dùng chúng để biện minh cho một ngân hàng trung ương hiện đại với quyền lực tùy nghi rộng lớn là không chính xác về mặt lịch sử.
Tòa án Tối cao Mỹ đã kiên định khẳng định rằng nguyên tắc phân quyền phải được hiểu đúng nghĩa. Nếu nguyên tắc này dừng lại trước cửa Fed, thì đó không còn là nguyên tắc nữa.
Sự tồn tại của Fed trong hình hài hiện tại phụ thuộc vào một nghịch lý: nó sống sót không phải vì phù hợp hoàn hảo với trật tự hiến pháp của chúng ta, mà vì lựa chọn thay thế khiến chúng ta khiếp sợ. Nỗi sợ ấy có cơ sở thực tế, nhưng như chính các thẩm phán đã nhiều lần tuyên bố, nỗi sợ không thể trở thành nền tảng cho chính quyền hiến định.
Cho dù kết quả pháp lý ra sao, năm 2025 đã cho thấy Fed đang hoạt động trong một môi trường chính trị cực kỳ khắc nghiệt và chia rẽ sâu sắc. Sự đồng thuận vốn có trong hoạch định chính sách tiền tệ đã bị phá vỡ, thay vào đó là những cuộc bỏ phiếu sít sao và quan điểm đối lập công khai.
Trong dài hạn, cuộc tranh luận có thể vượt ra ngoài khuôn khổ pháp lý về quyền bãi nhiệm và chạm đến những câu hỏi cơ bản hơn: Liệu một cơ quan với quyền lực điều hành kinh tế khổng lồ như Fed có thể tồn tại vĩnh viễn trong một “khu vực xám” của trách nhiệm giải trình dân chủ? Câu trả lời sẽ định hình không chỉ nền kinh tế Mỹ, mà còn cả sự ổn định của hệ thống tài chính toàn cầu trong nhiều thập kỷ tới.
Mã KSV có Vàng - Bạc - Đồng, pháp sư @DuyVinhFC gõ mu rùa bốc thử quẻ xem giá nó lên được 4 chữ số hông nhỉ ?
Warren Buffett chính thức rời ghế CEO Berkshire Hathaway, để lại di sản gần 150 tỷ USD
WikiFX
|Yesterday 13:53
Lời nói đầu：Ngày 31/12/2025, Warren Buffett chính thức rời ghế CEO Berkshire Hathaway sau 60 năm, để lại di sản 150 tỷ USD và kho tiền mặt khổng lồ 380 tỷ USD. Bài viết phân tích chuyển giao quyền lực lịch sử này.
Ngày 31 tháng 12 năm 2025 đánh dấu thời khắc kết thúc 60 năm cầm lái của Warren Buffett tại Berkshire Hathaway. Theo ước tính của Bloomberg, nhà hiền triết xứ Omaha có khối tài sản ròng xấp xỉ 150 tỷ đô la.
Ngày cuối cùng của năm 2025 – 31/12 – không chỉ là dịp chuyển giao năm cũ mà còn đánh dấu một trong những sự kiện chuyển giao quyền lực quan trọng nhất lịch sử tài chính toàn cầu. Đúng hôm nay, Warren Buffett, 95 tuổi, sẽ chính thức rời khỏi vị trí CEO của tập đoàn Berkshire Hathaway, nơi ông đã cầm lái suốt 60 năm qua.
Hành trình đáng kinh ngạc của ông đã biến một công ty dệt may đang trên bờ vực phá sản thành một đế chế có giá trị vốn hóa lên tới hơn 1 nghìn tỷ USD. Người được chọn để kế nhiệm vị trí này, bắt đầu từ ngày mai 1/1/2026, là Greg Abel, cựu Phó Chủ tịch phụ trách các hoạt động phi bảo hiểm của Berkshire.
Mục lục
[01
Một vị CEO - Nhà quảng cáo xuất sắc nhất
](https://www.wikifx.com/vi/newsdetail/202512314944863133.html#id_0)
[02
Di sản không chỉ nằm ở những con số
](https://www.wikifx.com/vi/newsdetail/202512314944863133.html#id_1)
[03
Một kho tiền mặt khổng lồ và tương lai của Berkshire dưới thời Greg Abel
](https://www.wikifx.com/vi/newsdetail/202512314944863133.html#id_2)
[04
Những lời dạy cuối cùng: Từ ‘xây thuyền’ đến ‘sự tử tế’
](https://www.wikifx.com/vi/newsdetail/202512314944863133.html#id_3)
[05
Kết thúc một kỷ nguyên, mở ra một trang mới
](https://www.wikifx.com/vi/newsdetail/202512314944863133.html#id_4)
Một vị CEO - Nhà quảng cáo xuất sắc nhất
Warren Buffett trở nên nổi tiếng toàn cầu không chỉ nhờ tài năng đầu tư thiên bẩm mà còn bởi khả năng kết nối và truyền thông đặc biệt. Ông chính là gương mặt đại diện, nhà quảng cáo xuất sắc nhất cho chính đế chế của mình. Hằng năm, hàng chục nghìn cổ đông từ khắp nơi trên thế giới đổ về Omaha, Nebraska, không chỉ để nghe những bài giảng về đầu tư mà còn để tham gia vào “Woodstock của giới tư bản” – một lễ hội mua sắm thực thụ.
Tại đây, trong khu “Chợ trời Berkshire” rộng 20,000 feet vuông với khoảng 50,000 mặt hàng, cổ đông có thể mua mọi thứ từ kẹo See’s Candies, áo Fruit of the Loom, giày Brooks Running cho đến những chai Coca-Cola in hình Buffett và Munger. Thậm chí, những món đồ chơi Squishmallow phiên bản Warren Buffett và Charlie Munger đã từng được bán với giá lên tới 450 USD trên các sàn thương mại điện tử ngay sau khi ra mắt. Tất cả đều là sản phẩm từ các công ty con trong hệ sinh thái khổng lồ của Berkshire Hathaway, và Buffett không ngần ngại trở thành người mẫu quảng cáo cho tất cả.
Di sản không chỉ nằm ở những con số
Dưới sự dẫn dắt của Buffett, Berkshire Hathaway đã đạt được mức lợi nhuận kép hàng năm khoảng 20%, gấp đôi chỉ số S&P 500, mang về cho cổ đông tổng lợi nhuận lên tới hơn 5 triệu phần trăm trong suốt 6 thập kỷ. Tuy nhiên, di sản lớn nhất mà ông để lại có lẽ không nằm ở những con số ấn tượng đó, mà ở một hệ thống tư duy và vận hành có tính kỷ luật cao, giúp giảm thiểu sai lầm và chống lại áp lực ngắn hạn.
Trong bức thư cuối cùng gửi cổ đông vào tháng 11 vừa qua, Buffett viết: “Tôi sẽ không còn viết báo cáo thường niên của Berkshire hay nói không ngừng nghỉ tại các cuộc họp nữa. Như người Anh thường nói, tôi sẽ ‘im lặng’. Đại loại vậy”. Ông bày tỏ sự tin tưởng tuyệt đối vào người kế nhiệm: “Greg Abel sẽ trở thành ông chủ vào cuối năm. Anh ấy là một nhà quản lý tuyệt vời, một người làm việc không biết mệt mỏi và một người truyền thông trung thực”.
Một kho tiền mặt khổng lồ và tương lai của Berkshire dưới thời Greg Abel
Greg Abel, 63 tuổi, người Canada, thực chất đã là một phần của Berkshire từ năm 2000 thông qua thương vụ mua lại MidAmerican Energy. Ông được biết đến với tư duy dài hạn và kỷ luật về vốn, phù hợp với văn hóa của Berkshire. Điều đáng chú ý là Abel sẽ tiếp quản một kho tiền mặt kỷ lục lên tới 380 tỷ USD của tập đoàn. Số tiền khổng lồ này, đang tạo ra khoản thu nhập lãi khoảng 8.7 tỷ USD mỗi năm theo lãi suất hiện tại, được ví như “súng đạn khô” (dry powder), cho phép Abel chủ động tận dụng các cơ hội đầu tư khi thị trường có biến động.
Hành trình 60 năm của Warren Buffett tại Berkshire Hathaway:
- 1965: Warren Buffett tiếp quản một công ty dệt may đang gặp khó khăn với vốn chủ sở hữu 25 triệu USD.
- 2025: Berkshire Hathaway trở thành đế chế đa ngành trị giá hơn 1 nghìn tỷ USD, nắm giữ 380 tỷ USD tiền mặt và tạo ra lợi nhuận kép hàng năm ~20% trong suốt 60 năm.
Trong ngắn hạn, cổ phiếu Berkshire (BRK.B) đã hoạt động kém hơn thị trường chung trong năm 2025, với mức tăng khoảng 10% so với mức tăng 16% của chỉ số S&P 500. Một số nhà phân tích lo ngại về việc cổ phiếu có thể mất đi “khoản phí Buffett” (Buffett premium) – phần định giá cao hơn nhờ uy tín cá nhân của Buffett.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến lạc quan cho rằng cổ phiếu hiện đang giao dịch ở mức định giá hấp dẫn, khoảng 16 lần lợi nhuận, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình gần 27 lần của nhóm ngành. Phân tích dòng tiền chiết khấu thậm chí còn chỉ ra rằng cổ phiếu BRK.B đang bị định giá thấp hơn khoảng 35% so với giá trị nội tại của nó.
Những lời dạy cuối cùng: Từ ‘xây thuyền’ đến ‘sự tử tế’
Trong suốt sự nghiệp, Buffett đã để lại vô số câu nói hình tượng, sâu sắc trong các bức thư thường niên, trở thành kim chỉ nam cho giới đầu tư. Ông nhấn mạnh hành động thực tế hơn là dự đoán suông: “Dự đoán mưa không tính; xây thuyền mới tính”. Ông cũng cảnh báo về rủi ro khi thị trường biến động: “Chỉ khi thủy triều rút, bạn mới biết ai đang bơi truồng”.
Đối với Buffett, sự kiên nhẫn là thứ vũ khí tối thượng. Ông từng viết vào năm 1989: “Thời gian nắm giữ ưa thích của chúng tôi là mãi mãi”. Tư tưởng này được minh họa sống động qua câu chuyện khi Anthony Scaramucci, cựu Giám đốc Truyền thông Nhà Trắng, viết thư cho Buffett cách đây 30 năm rằng ông đang mua cổ phiếu Berkshire cho con gái mới 1,5 tuổi, với kỳ vọng nắm giữ trong 82,5 năm còn lại của cuộc đời cô. Buffett đã nhanh chóng trả lời rằng đó vẫn là biểu hiện của “chủ nghĩa ngắn hạn”, và ý định của chính ông là nắm giữ cổ phiếu trong một trăm năm.
Trong thư cuối cùng, bài học mà Buffett muốn nhắn gửi dường như vượt ra ngoài phạm vi đầu tư thuần túy. Ông viết: “Sự vĩ đại không đến từ việc tích lũy lượng tiền lớn, lượng công chúng biết đến lớn hay quyền lực lớn trong chính phủ. Khi bạn giúp ai đó theo bất kỳ cách nào trong hàng nghìn cách, bạn đang giúp đỡ thế giới. Sự tử tế không mất gì nhưng cũng vô giá”.
Đây cũng chính là tinh thần của “Cam kết cho đi” (The Giving Pledge) mà ông cùng Bill Gates và Melinda French Gates khởi xướng năm 2010, kêu gọi những người giàu nhất thế giới cam kết hiến tặng phần lớn tài sản của mình cho các mục đích từ thiện.
Kết thúc một kỷ nguyên, mở ra một trang mới
Mặc dù rời ghế CEO, Warren Buffett sẽ vẫn giữ vai trò Chủ tịch Hội đồng quản trị của Berkshire Hathaway. Ông cũng cho biết sẽ tiếp tục liên lạc với cổ đông thông qua thông điệp thường niên nhân dịp Lễ Tạ ơn. Sự hiện diện này phần nào giúp xoa dịu những lo ngại về một tương lai không còn bóng dáng “Nhà tiên tri xứ Omaha”.
Dù vậy, không thể phủ nhận ngày 31/12/2025 đã khép lại một kỷ nguyên vàng son. Trong 60 năm, Warren Buffett không chỉ xây dựng một đế chế tài chính vĩ đại mà còn trở thành một người thầy, một triết gia về đầu tư và cuộc sống cho hàng triệu người trên toàn thế giới. Greg Abel giờ đây đang đứng trước một thử thách lớn lao: vừa phải bảo vệ và phát triển di sản khổng lồ đó, vừa phải viết nên những chương mới cho câu chuyện Berkshire Hathaway trong một thế giới đầy biến động.
Có tên hông bác. 
Người ta đồn là FE 88 phải hông, tui có biết gì đâu, chăn bò mà 
