SAB
Tóm tắt Hội thảo quốc tế: “Điện hạt nhân quy mô nhỏ (SMR) – Giải pháp chiến lược cho an ninh năng lượng Việt Nam”
1. Mục tiêu và bối cảnh hội thảo
Hội thảo do Tạp chí Kinh tế Việt Nam (VNEconomy) phối hợp với Vinatom và các đối tác tổ chức, nhằm tạo diễn đàn kết nối công nghệ hạt nhân tiên tiến thế giới với nhu cầu phát triển năng lượng bền vững, an ninh năng lượng của Việt Nam, hướng tới mục tiêu Net Zero 2050. Sự kiện có sự tham gia của phái đoàn Nga, Canada, Ấn Độ và các chuyên gia Việt Nam.
2. Các nội dung chính
a. Tầm nhìn và chính sách Việt Nam
-
TS. Trần Chí Thành (Viện trưởng Vinatom):
- Điện hạt nhân là giải pháp then chốt cho an ninh năng lượng (lưu trữ nhiên liệu dài hạn, ổn định, sạch).
- Việt Nam cần ưu tiên hoàn thành Ninh Thuận 1 trước, song song nghiên cứu phát triển SMR.
- Định hướng 2 giai đoạn: Xây dựng nền tảng từ dự án lớn → Triển khai SMR.
- Nhấn mạnh an toàn hạt nhân là tuyệt đối ưu tiên số 1, cần chương trình quốc gia thống nhất, tập trung nhân lực thay vì phân tán.
- Thách thức: Pháp lý, nhân lực, tài chính, lựa chọn công nghệ, xử lý nhiên liệu thải.
-
TS. Nguyễn Ngọc Hưng (Viện Năng lượng, Bộ Công Thương):
- Nhu cầu điện tăng mạnh, đặc biệt miền Bắc; phụ thuộc nhập khẩu năng lượng ngày càng cao (~44% năm 2025).
- SMR phù hợp vì linh hoạt vị trí, hỗ trợ năng lượng tái tạo biến thiên, cung cấp nguồn nền ổn định cho công nghiệp (bán dẫn, AI, data center).
b. Kinh nghiệm quốc tế
-
Nga (Rosatom – ông Dimitri Alexandrovic Raspopin):
- Đã vận hành thành công nhà máy điện hạt nhân nổi Akademik Lomonosov (từ 2020).
- Triển khai SMR RITM-200 trên đất liền tại Yakutia và xuất khẩu sang Uzbekistan.
- Ưu điểm: An toàn cao, module hóa, thời gian xây dựng nhanh, chi phí ban đầu thấp hơn, phù hợp khu vực xa xôi hoặc công nghiệp.
-
Canada:
- Đại sứ Jim Niken: Cam kết hợp tác toàn diện (công nghệ CANDU dùng uranium tự nhiên, chuyển giao công nghệ nhiên liệu, khung pháp lý).
- TS. Trần Thu Quỳnh (Tham tán Bộ Công Thương tại Canada): Canada có hệ sinh thái hạt nhân hoàn chỉnh (uranium, đào tạo, tài chính, an toàn). Đang triển khai BWRX-300 (GE Hitachi).
- Bà Chu Chi Hồ (Laurentis Energy Partners): Bài học từ Ba Lan, Thụy Điển, Canada về mô hình tài chính (RAB, CCR, PPA), fleet approach (xây hàng loạt giảm chi phí), và thực thi dự án.
- Bà Brian Wby (Saskatchewan): Tỉnh giàu uranium, chính sách rõ ràng hỗ trợ SMR, hợp tác liên bang, nghiên cứu và chuỗi cung ứng.
3. Thảo luận & Câu hỏi
- Nhân lực: Cần đào tạo tập trung tại 2-3 trường kỹ thuật hàng đầu (Bách Khoa Hà Nội, TP.HCM), hợp tác quốc tế, tận dụng lực lượng đã đào tạo trước đây.
- Công nghệ: Đa dạng (nước làm mát an toàn hơn kim loại lỏng hiện tại), cần nghiên cứu kỹ trước khi triển khai.
- Tài chính & Rủi ro: SMR dễ huy động vốn hơn dự án lớn, nhưng vẫn cần cơ chế derisking (chia sẻ rủi ro nhà nước – tư nhân).
- An toàn: Học hỏi từ Chernobyl, Fukushima → con người và văn hóa an toàn là yếu tố quyết định.
4. Kết luận
- SMR được xác định là giải pháp chiến lược quan trọng, linh hoạt, hỗ trợ Net Zero và công nghiệp hóa.
- Việt Nam cần:
- Hoàn thành Ninh Thuận 1 để xây nền tảng.
- Xây dựng chương trình quốc gia thống nhất về SMR.
- Tập trung nhân lực, pháp lý, nghiên cứu công nghệ.
- Tăng cường hợp tác với Nga, Canada và các đối tác khác.
Hội thảo nhấn mạnh tinh thần “phải làm quyết liệt, có chỉ đạo thống nhất từ Chính phủ” và coi an toàn hạt nhân là ưu tiên tuyệt đối. Đây là bước khởi đầu quan trọng để Việt Nam chuẩn bị cho kỷ nguyên điện hạt nhân quy mô linh hoạt.
Tổng thể, hội thảo mang tính thực tiễn cao, cân bằng giữa tham vọng và thách thức, với thông điệp rõ ràng: Điện hạt nhân (bao gồm SMR) là con đường bắt buộc cho an ninh năng lượng và phát triển bền vững của Việt Nam.
1 Likes
