Đây là câu tôi nghe nhiều nhất từ nhà đầu tư trong tuần qua.
Và tôi hiểu tại sao — ai từng trải qua 2022 đều nhớ cảm giác đó. VNINDEX từ đỉnh ~1,500 về đáy ~900 trong chưa đầy 10 tháng. Drawdown -37.6%. Không có điểm bám.
Nhưng so sánh cảm xúc không phải so sánh dữ liệu. Hãy nhìn thẳng vào số.
Điểm giống nhau
Cả hai giai đoạn đều có cú sốc cung ứng năng lượng lớn. Năm 2022 là Nga–Ukraine đẩy dầu vượt $130/thùng. Năm 2026 là Hormuz đẩy dầu vượt $110/thùng.
Cả hai đều dẫn đến lạm phát tăng, lãi suất tăng, và áp lực tỷ giá USD/VND.
Bề ngoài trông giống nhau — nhưng cơ chế bên trong khác hoàn toàn.
Điểm khác nhau — đây mới là phần quan trọng.
Năm 2022, thị trường chịu bốn áp lực cùng lúc. Lạm phát Mỹ vượt 8% — Fed phải tăng lãi từ 0.25% lên gần 5% chỉ trong một năm. Trong nước, thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang trong giai đoạn thanh lọc nghiêm trọng — FLC, Tân Hoàng Minh, làn sóng margin call BĐS. Tất cả xảy ra đồng thời.
Năm 2026, bức tranh khác hẳn. Lạm phát Mỹ hiện ở mức 2.8% — không phải phi mã. Fed đang giữ lãi ở 3.5–3.75%, không phải vừa bắt đầu chu kỳ tăng. Thị trường vốn trong nước đã được chuẩn hoá sau Nghị định 65 — rủi ro sụp đổ hệ thống gần như không còn. Dự trữ ngoại hối mỏng hơn, nhưng câu chuyện nâng hạng thị trường vẫn còn nguyên.
2022 là bão từ cả trong lẫn ngoài. 2026 là gió ngược từ bên ngoài — trong khi nội lực kinh tế vẫn đang giữ được.
Vậy thị trường Q2 sẽ đi về đâu?
Câu trả lời phụ thuộc vào một biến số duy nhất: giá dầu bình quân cả năm 2026 sẽ neo ở đâu.
Chúng tôi xây ba kịch bản cụ thể dựa trên dữ liệu từ Goldman Sachs, MUFG, JPMorgan và nghiên cứu nội bộ DNL Capital.
Kịch bản tích cực — dầu dưới $80/thùng: Xung đột hạ nhiệt sớm trong Q1. Lạm phát Việt Nam ổn định quanh 4.0% cả năm. VNINDEX hướng về vùng 1,600 điểm trong Q2.
Kịch bản cơ sở — dầu quanh $90/thùng: Hormuz tắc nghẽn gần 2 tháng, hạ tầng mất thêm thời gian phục hồi. Lạm phát tiệm cận 4.4–4.5%. Lãi suất điều hành tăng nhẹ 25 điểm cơ bản. VNINDEX cân bằng quanh 1,500–1,550 điểm giữa Q2.
Kịch bản thách thức — dầu vượt $100/thùng: Xung đột kéo dài hơn 2 tháng, Hormuz gần như đóng băng. Lạm phát vượt 4.9%, lãi suất điều hành tăng 50 điểm cơ bản. VNINDEX có thể về vùng 1,350 điểm trong Q3.
Kịch bản cơ sở hiện có xác suất cao nhất — và đây cũng là kịch bản chúng tôi đang xây danh mục dựa trên đó.
Định giá VNINDEX hiện tại — sau đợt điều chỉnh -11.5% — đã về vùng hợp lý, cận hấp dẫn khi nhìn qua chênh lệch lợi suất kỳ vọng chứng khoán so với lãi suất phi rủi ro. Đây không phải vùng để hoảng loạn bán ra — nhưng cũng không phải vùng để all-in mù quáng.