Một thỏa thuận chấn động: 30 ngày ngừng bắn để cứu vãn Trung Đông khỏi một cuộc đại chiến.
Theo nhiều nguồn tin Trung Đông và Israel, Mỹ đang đề xuất lệnh ngừng bắn 30 ngày với Iran – tương tự mô hình từng áp dụng tại Gaza và Lebanon – tức là ngừng bắn trước, đàm phán sau
Mục tiêu là tạo “khoảng trống” để đàm phán một thỏa thuận gồm 15 điều khoản cốt lõi về hạt nhân và an ninh khu vực.
Đây là chi tiết kế hoạch 15 điểm mà Mỹ sẽ đề xuất với Iran:
-
Gỡ bỏ mọi lệnh trừng phạt đối với Iran.
-
Sự hỗ trợ của Mỹ trong việc thúc đẩy và phát triển dự án hạt nhân dân sự (sản xuất điện).
-
Loại bỏ nguy cơ tái áp đặt lệnh trừng phạt.
-
Chương trình hạt nhân của Iran bị đóng băng trong khuôn khổ đã được xác định.
-
Uranium làm giàu vẫn được giữ lại, nhưng phải chịu sự giám sát và tuân thủ các giới hạn đã thỏa thuận.
-
Chương trình tên lửa sẽ được xem xét ở giai đoạn sau, với các giới hạn về số lượng và tầm bắn.
-
Việc sử dụng các chương trình hạt nhân chỉ được giới hạn cho mục đích dân sự/quốc phòng.
-
Việc phát triển các năng lực hạt nhân hiện có bị đình chỉ.
-
Không mở rộng thêm khả năng làm giàu khoáng sản.
-
Không sản xuất vật liệu hạt nhân cấp độ vũ khí trên lãnh thổ Iran.
-
Toàn bộ vật liệu được làm giàu phải được bàn giao cho IAEA trong thời hạn đã thỏa thuận.
-
Natanz, Isfahan và Fordow sẽ bị loại bỏ (phá hủy).
-
Các cơ chế giám sát và xác minh quốc tế được thực thi.
-
Triển khai từng bước gắn liền với việc tuân thủ quy định.
-
Các thỏa thuận bổ sung về khu vực và an ninh giữa các bên.
Iran phải chấp nhận đánh đổi: Từ bỏ phát triển vũ khí hạt nhân, Tháo dỡ các cơ sở hạt nhân trọng yếu như Natanz, Isfahan và Fordow, Chuyển giao uranium cho cơ quan giám sát quốc tế để lấy lại sự bình ổn kinh tế.
Điểm mấu chốt: Iran phải cam kết giữ eo biển Hormuz luôn mở và chấm dứt tài trợ cho các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực.Vì đây là tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu, nên cực kỳ nhạy cảm
Đổi lại, Mỹ sẽ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt nghiệt ngã và hỗ trợ chương trình hạt nhân dân sự.
Đây là canh bạc ngoại giao lớn nhất năm 2026. 30 ngày này là cơ hội duy nhất để chuyển từ đối đầu sang giải pháp. Vấn đề lớn nhất: niềm tin giữa các bên rất thấp
→ Thỏa thuận có thể đạt được trên giấy, nhưng thực thi mới là câu chuyện khó
Nếu thành công → Trung Đông hạ nhiệt, giá dầu có thể ổn định
Nếu thất bại → rủi ro leo thang mạnh, thị trường toàn cầu biến động lớn
