ACB: Biên lãi phục hồi nhưng câu chuyện lớn hơn nằm ở hệ sinh thái khách hàng
Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) đang bước vào giai đoạn mà tăng trưởng tín dụng không còn là biến số duy nhất đáng chú ý. Điểm quan trọng hơn là biên lãi ròng đã phục hồi hai quý liên tiếp, nguồn vốn ổn định trở lại và ngân hàng bắt đầu kết nối sâu hơn giữa khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ với nhu cầu quản lý tài sản của chính chủ doanh nghiệp. Tuy nhiên, chất lượng tài sản lại xuất hiện áp lực khi nợ xấu và chi phí dự phòng cùng tăng. Vì vậy, câu hỏi với ACB lúc này là liệu cải thiện lợi nhuận có đủ bền vững để bù cho áp lực tín dụng đang nhích lên hay không.
Tín dụng vẫn tăng khá tích cực nhưng ACB đang chọn cách tăng trưởng có kiểm soát. Cho vay doanh nghiệp chiếm khoảng 40% tổng dư nợ và tăng 16,8% từ đầu năm, trong đó nhóm doanh nghiệp quy mô lớn tăng 31,8% và doanh nghiệp vừa và nhỏ tăng 9,6%. Mảng bán lẻ, vốn chiếm 57% tổng dư nợ, cũng phục hồi với mức tăng 6,9%, trong đó cho vay mua nhà tăng 10%. Điều đáng chú ý là ACB không chạy theo tăng trưởng bằng mọi giá mà tiếp tục giảm các khoản vay có biên thấp hoặc rủi ro cao để ưu tiên bán lẻ và doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Chính sự thay đổi cơ cấu này đang hỗ trợ biên lãi ròng. Biên lãi quý 3 đạt 3,08%, tăng 25 điểm cơ bản so với đáy quý 1 và là quý phục hồi thứ hai liên tiếp. Nguồn vốn cũng bớt căng hơn khi huy động tăng 12,3% từ đầu năm, cao hơn mức tăng tín dụng 11,6%. Tiền gửi khách hàng tăng khoảng 20 nghìn tỷ đồng riêng trong quý 3, trong khi tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn duy trì quanh 22%. ACB còn dự kiến giải ngân khoản vay hợp vốn nước ngoài khoảng 500 triệu USD trong quý 4, giúp đa dạng hóa nguồn vốn và hỗ trợ kiểm soát chi phí đầu vào.
Nhưng đây cũng là điểm cần nhìn thận trọng. Tỷ lệ nợ xấu đã tăng lên 1,19%, cao hơn 16 điểm cơ bản so với quý trước, chủ yếu tập trung ở doanh nghiệp vừa và nhỏ liên quan xây dựng, bất động sản, vật liệu xây dựng và một phần khách hàng bán lẻ. Chi phí dự phòng 9 tháng đạt 2,6 nghìn tỷ đồng, gần gấp đôi cùng kỳ, và dự kiến quý 4 vẫn ở mức tương đương quý 3. Điểm tích cực là ACB đã thu hồi khoảng 2,6 nghìn tỷ đồng nợ xấu trong 9 tháng và kỳ vọng cả năm đạt 3,5–4 nghìn tỷ đồng. Do đó, câu chuyện lợi nhuận những quý tới không chỉ phụ thuộc biên lãi mà còn phụ thuộc tốc độ kiểm soát nợ xấu và thu hồi nợ.
Điểm đáng chú ý hơn cho giai đoạn dài hạn nằm ở chiến lược kết nối khách hàng doanh nghiệp với quản lý tài sản cá nhân. ACB đang xây dựng các công cụ bán hàng, kế toán và quản lý dòng tiền cho hộ kinh doanh, hướng tới trở thành ngân hàng giao dịch chính của nhóm khách hàng này. Song song, ngân hàng muốn khai thác sâu hơn nhóm chủ doanh nghiệp có tài sản lớn. Quy mô tài sản quản lý của nhóm khách hàng ưu tiên đã đạt 360 nghìn tỷ đồng trong quý 3, tăng 13% so với cùng kỳ, trong khi số khách hàng có giá trị tài sản cao tăng 12% lên khoảng 200 nghìn người. ACB đánh giá quy mô nhóm khách hàng giàu có tiềm năng còn lớn gấp khoảng 3 lần tệp khách hàng ưu tiên hiện tại.
Đây có thể là thay đổi quan trọng nhất trong câu chuyện ACB. Một chủ doanh nghiệp vừa và nhỏ không chỉ tạo ra dư nợ tín dụng doanh nghiệp mà còn có thể mang lại dòng tiền thanh toán, tiền gửi, nhu cầu đầu tư, quản lý tài sản và các dịch vụ tài chính cá nhân. Nếu ACB kết nối được các nhu cầu này trên cùng một hệ sinh thái, ngân hàng có cơ sở nâng tỷ lệ tiền gửi chi phí thấp, tăng thu nhập dịch vụ và khai thác sâu hơn trên mỗi khách hàng thay vì chỉ mở rộng bảng cân đối.
Trong 1–2 quý tới, biên lãi ròng nhiều khả năng vẫn là biến số tài chính quan trọng nhất khi ban lãnh đạo kỳ vọng quý 4/2026 và quý 1/2027 duy trì quanh mức quý 3. Tuy nhiên, mức độ bền vững của lợi nhuận sẽ phụ thuộc vào việc chi phí dự phòng có bắt đầu hạ nhiệt hay không. Về dài hạn, chiến lược chuyển đổi có thể tạo thêm dư địa tăng trưởng từ năm 2027, dù chi phí đầu tư cũng có khả năng khiến tỷ lệ chi phí trên thu nhập tăng khoảng 1 điểm % trong năm 2027–2028.
Như vậy, câu chuyện của ACB hiện không nằm ở việc tín dụng tăng nhanh đến đâu mà ở khả năng giữ biên lãi ổn định, kiểm soát nợ xấu và biến tệp khách hàng doanh nghiệp thành hệ sinh thái tài chính có giá trị cao hơn. Nếu ba yếu tố này cùng tiến triển, chất lượng tăng trưởng lợi nhuận của ACB có thể cải thiện rõ hơn từ năm 2027.
Với ACB, điều đáng theo dõi không chỉ là một quý lợi nhuận tăng hay giảm mà là khả năng chuyển từ ngân hàng bán lẻ truyền thống sang mô hình khai thác sâu hơn cả dòng tiền doanh nghiệp và tài sản cá nhân của chủ doanh nghiệp.
Nhà đầu tư muốn tham khảo vùng giá tích sản và giá mục tiêu của ACB có thể vào trang tiểu sử để xem phân tích chi tiết.