I. Bối cảnh vĩ mô: Kịch bản cơ sở và áp lực lãi suất toàn cầu
- Kịch bản cơ sở hiện được đánh giá ở mức 50-50, với khả năng căng thẳng địa chính trị kéo dài khoảng 4–5 tuần. So với giai đoạn leo thang 12 ngày năm trước, áp lực lần này có thể lớn hơn nhưng vẫn trong ngưỡng Việt Nam có thể chấp nhận được. Nếu kéo dài, tác động sẽ lan qua nhiều kênh.
- Áp lực lãi suất toàn cầu: Lạm phát toàn cầu vẫn ở mức cao và biến động khó lường. Một số ngân hàng trung ương duy trì lập trường thắt chặt, thậm chí phát tín hiệu thiếu kiên nhẫn trước áp lực giá cả. Điều này khiến mặt bằng lãi suất quốc tế duy trì cao, tạo sức ép lên tỷ giá và dòng vốn tại các thị trường mới nổi.
II. Chính sách và Nội lực Việt Nam
- Dư địa chính sách: Việt Nam vẫn còn dư địa tài khóa tương đối lớn. Chính phủ đã thông qua kế hoạch vay nợ công 2026 tăng khoảng 19%, đồng thời hạn mức vay nước ngoài của doanh nghiệp trên 6 tỷ USD, cho thấy khả năng huy động vốn vẫn tích cực.
- Lạm phát: Lạm phát cơ bản duy trì quanh 3,1–3,2%, vẫn còn dư địa so với mục tiêu năm. Chỉ khi giá dầu tăng 30–40% mới tạo áp lực vượt trần mục tiêu và gây rủi ro lớn lên tỷ giá.
- Áp lực tỷ giá: Hiện chưa đáng lo ngại do lãi suất VND vẫn duy trì ở mức đủ hấp dẫn. Thanh khoản hệ thống có thời điểm căng (lãi suất O/N vượt 12%) nhưng mang tính kỹ thuật ngắn hạn. NHNN chủ động bơm thanh khoản và điều tiết qua kênh kho bạc.
→ Tổng thể, ngay cả trong trường hợp xảy ra cú sốc toàn cầu, Việt Nam vẫn có khả năng duy trì tăng trưởng tương đối tích cực, dù mục tiêu tăng trưởng cao (10%) có thể trở nên thách thức hơn nếu rủi ro bên ngoài kéo dài.
- Câu chuyện nâng hạng: FTSE gần như chắc chắn, MSCI là trọng tâm dài hạn
Thị trường đang hướng tới mốc 7/4 liên quan đến đánh giá nâng hạng. Với FTSE, Việt Nam gần như đáp ứng đủ điều kiện. Tuy nhiên, câu chuyện dài hạn nằm ở MSCI.
So sánh với Indonesia:
- Việt Nam có nhiều chỉ số vượt trội.
- Indonesia từng bị cảnh báo nhưng triển khai cải cách chậm.
- Việt Nam theo sát yêu cầu nâng hạng và chủ động cải cách thể chế.
Nếu giải quyết tốt vấn đề free-float và cải thiện tiêu chí tiếp cận nhà đầu tư nước ngoài, tiềm năng nâng hạng MSCI trong tương lai là khả thi.