BSR: Lợi nhuận tăng hơn 9 lần, nhưng biên lọc dầu mới là biến số quyết định
Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) đang có một năm tăng trưởng lợi nhuận rất mạnh. Tuy nhiên, điểm quan trọng không nằm ở con số tăng trưởng hơn 9 lần, mà ở việc BSR đang đồng thời hưởng lợi từ hai yếu tố: nhà máy vận hành vượt công suất thiết kế và chênh lệch giá sản phẩm lọc dầu so với dầu thô tăng đột biến. Điều này giúp lợi nhuận 2026 có thể lập mức cao mới, nhưng cũng khiến triển vọng sau đó phụ thuộc lớn vào việc biên lọc dầu duy trì được bao lâu.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, nhà máy Dung Quất vận hành trung bình ở mức 124% công suất thiết kế. Sản lượng sản xuất đạt 6,15 triệu tấn và sản lượng bán hàng đạt 6,08 triệu tấn, tăng lần lượt 4,7% và 4,9% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, BSR vẫn duy trì được hoạt động ổn định dù nguồn cung dầu thô quốc tế chịu ảnh hưởng bởi căng thẳng Trung Đông. Tỷ trọng dầu thô trong nước được nâng lên 88%, so với khoảng 70% trong giai đoạn trước.
Nhưng sản lượng tăng chưa phải nguyên nhân chính khiến lợi nhuận bứt phá.
Yếu tố quyết định nằm ở chênh lệch giữa giá các sản phẩm như dầu DO, nhiên liệu bay và xăng với giá dầu thô đầu vào. Trong quý 3/2026, giá dầu DO và nhiên liệu bay tăng lần lượt 77,9% và 75,3% so với cùng kỳ, nhanh hơn đáng kể so với mức tăng của dầu Brent. Nhờ vậy, biên lợi nhuận của hoạt động lọc dầu được mở rộng mạnh.
Kết quả là doanh thu 9 tháng của BSR đạt khoảng 164.530 tỷ đồng, tăng 58% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận trước thuế đạt 25.910 tỷ đồng, tăng tới 935%. Biên lợi nhuận trước thuế tăng từ khoảng 2,4% lên 15,7%. Đây là dấu hiệu cho thấy phần lớn mức tăng lợi nhuận đến từ hiệu quả của hoạt động cốt lõi trong một môi trường giá thuận lợi, thay vì các khoản thu nhập bất thường.
Trong quý cuối năm, BSR vẫn có cơ sở duy trì kết quả cao nếu nguồn nguyên liệu tiếp tục ổn định và chênh lệch giá sản phẩm lọc dầu chưa giảm mạnh. Nhu cầu xăng dầu trong nước cũng đang hỗ trợ tích cực khi tiêu thụ 9 tháng tăng 11,5% so với cùng kỳ và cả năm 2026 được kỳ vọng tăng khoảng 10%.
Tuy nhiên, đây cũng chính là điểm nhà đầu tư cần thận trọng. Mức lợi nhuận hiện tại khó xem là trạng thái bình thường mới của BSR. Nguồn cung dầu toàn cầu được kỳ vọng phục hồi trong năm 2027, trong khi cung có thể vượt cầu đáng kể. Khi thị trường năng lượng bớt căng thẳng, giá dầu và đặc biệt là chênh lệch giá sản phẩm lọc dầu có khả năng thu hẹp.
Vì vậy, câu chuyện của BSR trong 1–2 quý tới không chỉ là doanh thu hay sản lượng tiếp tục tăng bao nhiêu, mà là biên lọc dầu còn duy trì được ở mức cao hay không. Nếu điều kiện thị trường hiện tại kéo dài, lợi nhuận vẫn có nền tảng tốt. Ngược lại, khi chênh lệch giá sản phẩm trở về mức bình thường, lợi nhuận có thể giảm khá nhanh dù nhà máy vẫn vận hành hiệu quả.
Ở trung hạn, dự án nâng cấp mở rộng Dung Quất là động lực quan trọng hơn. Công suất dự kiến tăng từ 148.000 lên 171.000 thùng/ngày, đồng thời cho phép BSR sử dụng nguồn dầu thô đa dạng hơn và gia tăng tỷ trọng các sản phẩm có giá trị cao. Dự án dự kiến đi vào hoạt động từ đầu năm 2029.
Nhìn chung, BSR đang hưởng lợi đồng thời từ công suất vận hành cao và một chu kỳ biên lọc dầu đặc biệt thuận lợi. Điểm tích cực là tăng trưởng hiện tại đến chủ yếu từ hoạt động kinh doanh cốt lõi. Nhưng biến số quyết định câu chuyện đầu tư trong thời gian tới vẫn là chênh lệch giá sản phẩm lọc dầu. Nếu yếu tố này bắt đầu hạ nhiệt, tốc độ tăng lợi nhuận có thể đảo chiều nhanh hơn tốc độ tăng sản lượng.
Câu chuyện chính của BSR đã khá rõ, nhưng để đánh giá đầy đủ hơn vẫn cần đặt triển vọng lợi nhuận bên cạnh rủi ro biên lọc dầu bình thường hóa và kế hoạch nâng cấp nhà máy.
Nhà đầu tư muốn xem sâu hơn về triển vọng, rủi ro và định giá của BSR có thể vào trang tiểu sử để nhận báo cáo phân tích chi tiết.