BSR – Khi thị trường chỉ nhìn giá dầu, còn tôi nhìn vào nhà máy
Có một nghịch lý rất thú vị trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
Mỗi khi giá dầu giảm, nhiều nhà đầu tư lập tức bán cổ phiếu dầu khí.
Nhưng với BSR, điều đó đôi khi lại là cơ hội.
BSR không phải doanh nghiệp đi khai thác dầu. Họ là người mua dầu thô về rồi chế biến thành xăng, dầu diesel, nhiên liệu hàng không và các sản phẩm hóa dầu. Thứ quyết định lợi nhuận của BSR không phải giá dầu tăng hay giảm, mà là “crack spread” – chênh lệch giữa giá dầu đầu vào và giá sản phẩm đầu ra.
Nói đơn giản:
Nếu giá dầu giảm 20% nhưng giá xăng dầu chỉ giảm 5-10%, BSR vẫn có thể kiếm bộn tiền.
Đó là lý do năm vừa qua lợi nhuận của BSR phục hồi rất mạnh khi biên lọc dầu cải thiện và sản lượng tiêu thụ tăng lên. Theo các báo cáo phân tích, lợi nhuận của BSR được hỗ trợ chủ yếu bởi crack spread hồi phục và việc Nhà máy Dung Quất vận hành ở công suất rất cao.
Nhưng câu chuyện hấp dẫn hơn lại nằm ở tương lai.
Dự án Dung Quất mở rộng – “con bài chiến lược”
Thị trường hiện nay vẫn đang định giá BSR như một doanh nghiệp lọc dầu thông thường.
Trong khi đó, BSR đang triển khai dự án nâng cấp mở rộng Nhà máy lọc dầu Dung Quất. Hồ sơ FEED đã hoàn thành và bàn giao trong năm 2025, mở đường cho giai đoạn triển khai tiếp theo. Sau khi hoàn thành, công suất chế biến sẽ tăng lên khoảng 171.000 thùng/ngày cùng khả năng xử lý nhiều loại dầu thô hơn và tạo ra sản phẩm chất lượng cao hơn.
Đây mới là điều đáng chú ý.
Một nhà máy lọc dầu có thể chạy được nhiều loại dầu thô hơn sẽ có lợi thế cực lớn trong việc lựa chọn nguyên liệu rẻ nhất trên thị trường.
Trong ngành lọc dầu, người chiến thắng không phải người bán được xăng đắt nhất.
Mà là người mua được dầu thô rẻ nhất.
Chu kỳ đang đứng về phía BSR?
Nhiều tổ chức dự báo crack spread tại châu Á vẫn duy trì ở mức tương đối tốt nhờ nhu cầu nhiên liệu ổn định, đặc biệt là diesel và nhiên liệu hàng không. Dù có thể giảm nhẹ trong các năm tới do nguồn cung mới, biên lọc dầu vẫn cao hơn đáng kể so với giai đoạn khó khăn 2023-2024.
Trong khi đó, Việt Nam vẫn là nền kinh tế tăng trưởng cao với nhu cầu tiêu thụ nhiên liệu tăng đều theo GDP.
Một doanh nghiệp nắm trong tay nhà máy lọc dầu lớn nhất cả nước rõ ràng đang sở hữu một tài sản chiến lược.
Rủi ro lớn nhất là gì?
BSR không phải cổ phiếu “mua rồi quên”.
Có ba rủi ro cần theo dõi:
- Giá dầu biến động quá mạnh làm phát sinh lỗ tồn kho.
- Crack spread suy giảm khi nguồn cung lọc dầu toàn cầu tăng.
- Tiến độ dự án mở rộng Dung Quất chậm hơn kỳ vọng.
Đó là lý do cổ phiếu này thường biến động mạnh theo chu kỳ.
Kết luận
Không nhìn BSR như một cổ phiếu dầu khí.
Hyax nhìn BSR như một doanh nghiệp sở hữu “cỗ máy in tiền” mang tên Nhà máy lọc dầu Dung Quất.
Thị trường hiện đang tập trung vào câu chuyện giá dầu hôm nay.
Nhưng có thể vài năm tới, thứ tạo ra giá trị lớn nhất cho cổ đông lại là Dung Quất mở rộng, công suất lớn hơn, nguyên liệu linh hoạt hơn và khả năng tạo lợi nhuận cao hơn.
Câu hỏi đặt ra là:
Nếu dự án mở rộng hoàn thành đúng tiến độ và lợi nhuận bước sang chu kỳ tăng trưởng mới, liệu thị trường còn định giá BSR như hiện nay không?
