Chỉ còn ít ngày nữa là đến hạn công bố Báo cáo tài chính bán niên đã được soát xét. Với nhóm thép, đây có thể là thời điểm đáng chú ý bởi kết quả kinh doanh đang có sự phân hóa khá rõ giữa các doanh nghiệp, trong khi triển vọng nửa cuối năm còn phụ thuộc vào nhiều biến số như nhu cầu nội địa, giá nguyên liệu, lãi suất và tiến độ giải ngân đầu tư công.
Khác với báo cáo tự lập, BCTC soát xét không chỉ giúp thị trường kiểm tra lại mức độ chính xác của các số liệu đã công bố mà còn cung cấp thêm thông tin về hàng tồn kho, công nợ, nợ vay, dòng tiền và các vấn đề cần lưu ý từ đơn vị kiểm toán. Với ngành thép – lĩnh vực có đặc thù sử dụng nhiều vốn lưu động và chịu ảnh hưởng mạnh từ biến động giá hàng hóa – những khoản mục này đôi khi quan trọng không kém con số doanh thu hay lợi nhuận.
HPG: Câu chuyện công suất và khả năng hấp thụ thị trường
Với Hòa Phát, trọng tâm không chỉ nằm ở mức tăng trưởng lợi nhuận mà còn là tốc độ vận hành công suất mới và khả năng chuyển sản lượng thành doanh thu thực tế. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Hòa Phát đã sản xuất khoảng 7 triệu tấn thép thô. Riêng quý II, sản lượng thép thô đạt hơn 3,6 triệu tấn, tăng khoảng 48% so với cùng kỳ, trong khi sản lượng bán hàng thép xây dựng, thép chất lượng cao, HRC và phôi thép đạt khoảng 3,5 triệu tấn, tăng 35%.
Quy mô sản lượng tăng nhanh cho thấy năng lực sản xuất của Hòa Phát đang bước sang một giai đoạn mới. Tuy nhiên, câu hỏi quan trọng hơn là thị trường có hấp thụ được lượng công suất tăng thêm hay không, đặc biệt khi nguồn cung HRC trong nước tiếp tục mở rộng. Báo cáo soát xét sẽ giúp nhà đầu tư nhìn rõ hơn về diễn biến hàng tồn kho, các khoản phải thu, chi phí lãi vay và khả năng duy trì biên lợi nhuận trong quá trình mở rộng quy mô.
Đối với HPG, thị trường có lẽ sẽ không chỉ nhìn vào con số lợi nhuận mà còn quan tâm đến hiệu quả vận hành của công suất mới, tốc độ tăng sản lượng tiêu thụ và khả năng duy trì dòng tiền khi nhu cầu thép nội địa tiếp tục được kỳ vọng hưởng lợi từ đầu tư công.
HSG: Biên lợi nhuận và hiệu quả của hệ thống phân phối
Với Hoa Sen, câu chuyện lại có phần khác. HSG có thế mạnh trong lĩnh vực tôn mạ, đồng thời sở hữu hệ thống phân phối rộng trên toàn quốc. Tuy nhiên, hoạt động của doanh nghiệp chịu ảnh hưởng đáng kể từ diễn biến thị trường xuất khẩu, cạnh tranh quốc tế và biến động giá thép đầu vào.
BCTC bán niên soát xét của HSG đã được doanh nghiệp công bố từ cuối tháng 5/2026, do niên độ tài chính của doanh nghiệp không trùng với năm dương lịch. Trong giai đoạn hiện nay, các chỉ tiêu đáng theo dõi gồm biên lợi nhuận gộp, tốc độ luân chuyển hàng tồn kho, hiệu quả của hệ thống phân phối và khả năng kiểm soát chi phí.
Một vấn đề khác là môi trường xuất khẩu vẫn còn nhiều thách thức do các biện pháp phòng vệ thương mại và cạnh tranh ngày càng cao. Vì vậy, dù doanh thu có thể duy trì quy mô lớn, khả năng bảo vệ biên lợi nhuận mới là yếu tố quyết định chất lượng tăng trưởng. Với HSG, thị trường có thể sẽ quan tâm nhiều hơn đến việc doanh nghiệp tạo ra bao nhiêu lợi nhuận trên mỗi đồng doanh thu, thay vì chỉ nhìn vào tốc độ tăng trưởng doanh số.
NKG: Áp lực cạnh tranh và bài toán chi phí vốn
Nam Kim là một trường hợp đáng chú ý khác trong nhóm tôn mạ. Trong quý I/2026, doanh thu của doanh nghiệp đạt khoảng 3.261 tỷ đồng, giảm hơn 20% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 21,5 tỷ đồng, giảm hơn 67%. Biên lợi nhuận gộp cũng giảm từ khoảng 6,4% xuống 2,6%, cho thấy áp lực cạnh tranh và biến động của thị trường đầu ra đang ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả kinh doanh.
Bên cạnh hoạt động kinh doanh, NKG còn là doanh nghiệp cần theo dõi sát về các thông tin liên quan đến việc rà soát và trình bày số liệu tài chính. Doanh nghiệp cho biết đang phối hợp với đơn vị kiểm toán để rà soát các nội dung liên quan và thực hiện phương án trình bày phù hợp cho các kỳ tiếp theo.
Vì vậy, khi các báo cáo tài chính tiếp theo được công bố, thị trường có thể quan tâm đến mức độ thay đổi của số liệu, diễn biến biên lợi nhuận, chi phí tài chính và tiến độ các dự án mở rộng công suất. Theo một số báo cáo phân tích, nhà máy Phú Mỹ được kỳ vọng có thể trở thành động lực tăng trưởng cho NKG trong các giai đoạn sau, nhưng hiệu quả thực tế vẫn cần được theo dõi qua kết quả vận hành và khả năng tiêu thụ.
Nhóm thép đang phân hóa: Không còn chỉ nhìn vào giá thép
Điểm đáng chú ý là các doanh nghiệp thép đang có những câu chuyện riêng. HPG tập trung vào quy mô và công suất, HSG cần chứng minh khả năng duy trì biên lợi nhuận trong môi trường cạnh tranh, còn NKG phải cân bằng giữa tăng trưởng, hiệu quả kinh doanh và chi phí vốn.
Do đó, mùa BCTC soát xét lần này có thể không chỉ là câu chuyện “lợi nhuận tăng hay giảm”, mà còn là thời điểm để đánh giá chất lượng tăng trưởng. Doanh thu có được chuyển hóa thành dòng tiền hay không? Hàng tồn kho có tăng nhanh hơn doanh thu không? Công nợ và nợ vay đang biến động như thế nào? Biên lợi nhuận có được cải thiện hay tiếp tục chịu áp lực?
Một số doanh nghiệp thép khác cũng đáng theo dõi
Bên cạnh các doanh nghiệp lớn, một số doanh nghiệp quy mô vừa cũng có thể được quan tâm khi BCTC bán niên soát xét được công bố.
• Thép Việt Long (VLS): Theo dõi mức độ chênh lệch giữa số liệu tự lập và số liệu sau soát xét, đặc biệt là chi phí tài chính, công nợ, hàng tồn kho và dòng tiền từ hoạt động kinh doanh.
• Thép Việt Đức (VGS): Theo dõi diễn biến nhu cầu thép xây dựng, hiệu quả hoạt động sản xuất và khả năng cải thiện biên lợi nhuận.
• Các doanh nghiệp thép quy mô vừa khác: Cần quan sát khả năng kiểm soát vốn lưu động trong bối cảnh giá nguyên liệu và lãi suất vẫn có nhiều biến động.
Ngày 14/8 là hạn công bố BCTC bán niên đã được soát xét của nhiều doanh nghiệp có niên độ tài chính theo năm dương lịch. Có thể đây sẽ là một mốc giúp thị trường đánh giá rõ hơn doanh nghiệp nào đang thực sự cải thiện hiệu quả hoạt động, doanh nghiệp nào chỉ tăng trưởng về quy mô và doanh nghiệp nào vẫn đang chịu áp lực từ chi phí vốn.