SÓNG THOÁI VỐN: CƠ HỘI ĐỔI ĐỜI HAY BẪY THANH KHOẢN TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN?
Trong từ điển của giới đầu tư chứng khoán Việt Nam, “thoái vốn” luôn là một từ khóa có sức hấp dẫn kỳ lạ. Nó thường được ví như một “cú hích” có thể biến một cổ phiếu lẹt đẹt trở thành siêu cổ phiếu chỉ trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, đằng sau ánh hào quang của những thương vụ thành công là không ít những “vũng lầy” khiến nhà đầu tư mắc kẹt.
1. Tại sao “Game thoái vốn” luôn gây sốt?
Sức hấp dẫn của các mã thoái vốn (đặc biệt là thoái vốn Nhà nước) thường đến từ ba kỳ vọng lớn:
-
Định giá lại tài sản: Nhiều doanh nghiệp Nhà nước nắm giữ những quỹ đất “vàng”, các giấy phép kinh doanh độc quyền hoặc tài sản ngầm chưa được hạch toán đúng giá trị thị trường.
-
Thay đổi quản trị: Sự tham gia của các cổ đông chiến lược tư nhân được kỳ vọng sẽ quét sạch bộ máy cồng kềnh, tối ưu hóa chi phí và cải thiện biên lợi nhuận.
-
Đẩy giá để đấu giá: Để cuộc thoái vốn thành công với mức giá cao cho ngân sách, thị giá trên sàn thường có xu hướng được “hỗ trợ” để tạo tâm lý hưng phấn cho bên mua.
2. Thực tế khốc liệt: Không phải cứ “rao” là có người “mua”
Sai lầm lớn nhất của nhà đầu tư F0 là mặc định rằng: Cứ có kế hoạch thoái vốn là giá cổ phiếu sẽ tăng. Thực tế, một thương vụ thoái vốn chỉ thành công khi có sự giao thoa giữa nhu cầu của người bán và lợi ích của người mua.
Hãy nhìn vào những bài học nhãn tiền:
-
Câu chuyện của MSB & VNPT: VNPT từng rất quyết liệt trong lộ trình thoái vốn tại MSB. Tuy nhiên, qua nhiều lần đấu giá, thương vụ vẫn rơi vào bế tắc vì không tìm được đối tác phù hợp hoặc mức giá kỳ vọng không gặp được điểm chung với thị trường. Kết quả là cổ phiếu thiếu động lực tăng trưởng từ “game”, khiến những người mua theo tin đồn phải chờ đợi trong mệt mỏi.
-
Becamex (BCM): Một cái tên “kinh điển” trong danh mục thoái vốn. Kế hoạch thoái vốn Nhà nước tại BCM đã được nhắc đi nhắc lại nhiều năm qua. Tuy nhiên, với quy mô vốn hóa khổng lồ và những đặc thù về quỹ đất công nghiệp, việc tìm được một “con cá mập” đủ sức hấp thụ lượng hàng lớn này là bài toán không hề đơn giản. Khi kế hoạch chỉ nằm trên giấy, giá cổ phiếu thường chỉ biến động theo sóng tin đồn rồi lại lịm dần.
3. Nhận diện “Game thật” và “Game vẽ”
Để không trở thành nạn nhân của những đội lái mượn danh thoái vốn để “lùa gà”, nhà đầu tư cần đặt doanh nghiệp lên bàn cân phân tích kỹ lưỡng:
-
Nội tại cơ bản (The Core): Doanh nghiệp đó làm ăn ra sao? Nếu bóc tách yếu tố thoái vốn, liệu hoạt động kinh doanh cốt lõi có đủ hấp dẫn không? Một doanh nghiệp thua lỗ triền miên, nợ nần chồng chất thì dù có thoái vốn, bên mua cũng sẽ cực kỳ dè chừng.
-
Tính khả thi của mức giá: Nhà nước thường đưa ra mức giá khởi điểm dựa trên định giá tài sản rất khắt khe (thường cao hơn thị giá). Nếu thị giá đang cao hơn quá nhiều so với giá trị thực, bên mua sẽ bỏ cuộc. Ngược lại, nếu giá đấu quá cao so với năng lực sinh lời, thương vụ sẽ thất bại (ế hàng).
-
Vấn đề pháp lý: Đây là “hố đen” lớn nhất. Nhiều doanh nghiệp có quỹ đất lớn nhưng pháp lý chưa sạch, đất thuê chưa trả tiền một lần… khiến các nhà đầu tư chiến lược “ngại” xuống tiền.
4. Lời cảnh báo trước làn sóng FOMO
Những ngày gần đây, dòng tiền đang có dấu hiệu cuồn cuộn đổ vào các mã có tin đồn thoái vốn, đẩy mặt bằng giá lên mức khá cao. Tâm lý “sợ mất phần” (FOMO) đang khiến nhiều người quên mất việc kiểm tra xem đó là tin xác thực hay chỉ là chiêu trò truyền thông.
Lời khuyên cho anh chị em:
-
Chỉ giải ngân khi có xác nhận: Đừng mua dựa trên tin đồn ở các hội nhóm. Hãy theo dõi các văn bản chính thức từ phía doanh nghiệp và các cơ quan quản lý.
-
Quản trị rủi ro: Luôn đặt ra ngưỡng cắt lỗ. Trong trường hợp thoái vốn không thành công (hủy đấu giá, ế hàng), cổ phiếu thường sẽ trả lại toàn bộ mức tăng trước đó rất nhanh.
-
Tập trung vào “món chính”: Hãy coi thoái vốn là “gia vị” làm tăng sức hấp dẫn, còn “món chính” vẫn phải là sức khỏe tài chính và triển vọng ngành của doanh nghiệp.
Kết luận: Thoái vốn là một chiến lược đầu tư hiệu quả nếu bạn đủ nhạy bén và hiểu luật chơi. Nhưng hãy nhớ, trên thị trường tài chính, không có bữa ăn nào miễn phí và cũng không có “game” nào chắc thắng 100%. Hãy tỉnh táo để bảo vệ thành quả đầu tư của mình! (Xem thêm các bài viết khác tại trang cá nhân nhé!)
Tham gia cộng đồng tại: Đăng nhập tài khoản ■■■■
Tham khảo thêm bài viết: Nghiên cứu - fortucapital.com
