Cuối tuần qua, quân đội Mỹ tuyên bố đã tấn công ba tàu chở dầu thô Iran sau khi Iran phóng tên lửa vào hai tàu chiến Hải quân Mỹ — cuộc chiến giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz giữa Washington và Tehran tiếp tục leo thang. Đồng thời, dữ liệu từ S&P Global Energy CERA cho thấy nước Mỹ đang bước vào giai đoạn tiêu thụ diesel cao điểm nhất năm với tồn kho mỏng nhất gần đây.
Hai bên đáp trả - Chiến sự leo thang?
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết một tàu sân bay và một tàu khu trục tên lửa dẫn đường Mỹ đã “né” thành công một cuộc tấn công từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), không có binh sĩ Mỹ nào bị thương.
Đáp trả, Mỹ đã “vô hiệu hóa vĩnh viễn” tàu chở dầu thô M/T Downy ngoài khơi đảo Kharg, và tàu M/T Stark gần Jask dọc bờ biển Iran phía đông eo biển. Mỹ cũng tấn công một tàu chở dầu trống gần Vịnh Oman.
“Hãy để thông điệp gửi đến IRGC thật rõ ràng: nếu các bạn bắn vào hai tàu của chúng tôi, chúng tôi sẽ áp đặt cái giá kinh tế còn cao hơn — loại bỏ ba tàu của các bạn,” Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh CENTCOM, tuyên bố.
IRGC đáp trả bằng tuyên bố đã nhắm vào ba tàu dầu di chuyển qua “tuyến đường không được phép,” đồng thời cảnh báo tất cả tàu thuyền tại Vịnh Ba Tư và gần Hormuz: “Nếu không, các bạn sẽ bị nhắm mục tiêu.”
Danh sách đen 50 tàu — và lưu lượng Hormuz gần mức thấp lịch sử
Iran ngày càng tập trung tấn công một đội tàu nhỏ đang thực hiện các chuyến “vận tải” rủi ro — chở dầu từ cảng Vùng Vịnh ra các tàu lớn hơn đang chờ ngoài eo biển để tránh rủi ro. Đã có ít nhất 4 vụ tấn công tàu dầu của IRGC kể từ 30/8, khi vòng tấn công trực tiếp mới nhất giữa hai bên nối lại.
Iran cũng công bố danh sách hơn 50 tàu dầu cảnh báo có thể bị tấn công hoặc bắt giữ vì vai trò xuất khẩu dầu Vùng Vịnh qua eo biển — nhiều tàu thuộc sở hữu của các công ty dầu khí quốc gia như ADNOC (UAE) và Bahri (Saudi Arabia). Lưu lượng qua Hormuz đã giảm gần mức thấp lịch sử, theo công ty phân tích hàng hải Windward.
Trump đề xuất đổi tên eo biển thành “Trump Strait” trong một bài đăng mạng xã hội: “Giờ chúng ta đã kiểm soát nó, có nên đổi tên Hormuz thành TRUMP STRAIT không??? Giống như nước Mỹ, nó sẽ ‘nóng’ hơn bao giờ hết!”
Từ chiến trường đến bồn chứa: khủng hoảng diesel đang hình thành
Trong khi súng đạn nổ ra tại Hormuz, một cuộc khủng hoảng khác đang âm thầm siết chặt ở phía cuối chuỗi cung ứng — nơi dầu thô được biến thành nhiên liệu con người thực sự dùng.
Ba yếu tố đang hội tụ cùng lúc: thâm hụt cấu trúc toàn cầu đã xóa sổ một nửa nguồn cung diesel ròng thế giới, vị thế tồn kho Mỹ đang cạn sớm hơn lịch trình, và thị trường Nam Mỹ — đặc biệt Brazil — có thể còn dễ tổn thương hơn cả Mỹ.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------
Phân tích chi tiết: Chiến sự leo thang: Mỹ bắn chìm 3 tàu dầu Iran và khủng hoảng diesel đang hình thành