Có một sự thật dần phải chấp nhận đó là ngành ngân hàng dường như đã đạt đỉnh của tuyển dụng nhân sự. Hiện nay tổng số nhân viên của 30 ngân hàng và tổ chức tín dụng được thống kê đang thấp hơn 2022, tức là gần như 4 năm qua chỉ là quá trình cơ cấu lại trong ngành và không gia tăng thêm đáng kể.
Và lần đầu tiên hiện tượng suy giảm banker diễn ra 2 năm liên tiếp … báo hiệu cho một xu hướng có thể kéo dài và đồ thị nhân sự toàn ngành đã có xu hướng đi xuống.
Nhìn vào hình 1 tổng nhân sự 30 đơn vị, mốc 31/12/2019 đến 30/6/2026, ta có thể chia chu kỳ nhân sự ngành ngân hàng thành 4 giai đoạn khá rõ rệt:
1) 2019 - 2020 , số lượng banker không thay đổi nhiều vì Covid, cả mẫu chỉ tăng 860 người, nhưng thực ra con số ròng này đã che mờ đi một cơn sóng ngầm trong ngành.
Đây là năm mà VPBank giảm 6000 nhân sự tức giảm 30%, chủ yếu ở FE Credit khi tín dụng tiêu dùng bị siết chắt và rủi ro cho vay tiêu dùng tăng mạnh ngay mùa Covid.
Nhưng bù lại trong cùng giai đoạn này, VIB mới nổi lên tăng hơn 2300 nhân sự và Vietcombank cùng TPBank cũng tăng đáng kể.
Nói cách khác dù tổng nhân sự toàn ngành gần như đi ngang, bên trong hệ thống đã bắt đầu xuất hiện xáo trộn lớn.
2) 2021 - 2022 là mở rộng nóng, đỉnh cao của tuyển dụng:
Nếu giai đoạn trước là sự dịch chuyển âm thầm thì 2021 - 2022 lại là thời kỳ ngành ngân hàng thực sự tăng tốc. Tổng nhân sự tăng hơn 30600 người (tăng 12%) đây giai đoạn ngành tuyển ròng mạnh trên diện rộng gắn với cuộc đua bán lẻ và bán bảo hiểm qua ngân hàng sau dịch.
VPBank tăng lại hơn 8000 người Vietcombank, LPBank, HDBank, ACB, BIDV mỗi nơi tăng 1700–2500 người.
3) Sang 2023 - 2024 là hết đà tăng trưởng, bắt đầu tái phân bổ.
Đây là thời điểm các ngân hàng bắt đầu nhìn lại quy mô đã mở rộng rất nhanh trong hai năm trước đó.
4) Riêng sang tới 2025 - 2026 , tổng số chung không biến động nhiều, nhưng diễn ra thanh lọc mạnh mẽ ở một số ngân hàng.
Chỉ riêng LPBank, VIB, Sacombank giảm hơn 4300 nhân sự năm 2025. Trong năm 2026 cũng ghi nhận 19/30 ngân hàng tức 63% ngân hàng giảm nhân sự (tỷ lệ cao nhất trong lịch sử)
Có thể thấy sự thu hẹp nhân sự đang hiện diện thành một xu thế với ngành ngân hàng.
Nhưng khi đặt từng ngân hàng lên bàn cân và so sánh với thời điểm đạt đỉnh nhân sự, mức độ điều chỉnh lại trở nên rõ ràng hơn rất nhiều.
Hình 2: so sánh thay đổi nhân sự 30 đơn vị từ đỉnh 31/12/2024 so với 30/6/2026
Trong 18 tháng này, bốn ngân hàng Sacombank, VIB, LPBank, Vietcombank giảm tổng cộng 9748 người.
Từ đây chúng ta có thể dần thấy lọc ra những nơi thanh lọc nhân sự mạnh mẽ (tính là giảm trên 10% so với đỉnh) gồm
- Sacombank (giảm 32% so với đỉnh cuối 2019)
- VIB (giảm 22%, đỉnh cuối 2023)
- LPBank (giảm 22%, đỉnh cuối 2022)
- Eximbank (giảm 13%)
- TPBank (12%, đỉnh 6/2022)
Điểm chung thú vị ở đây là có 2 bank gắn với thay đổi điều hành, cùng một người đứng đầu và thực hiện đề án tái cơ cấu.
Ở LPBank: Ông Nguyễn Đức Thụy là Chủ tịch từ 12/2022 đến 2025. LPBank từ hơn 12200 người cuối 2022, giảm còn khoảng 9500 người ở 2026. Riêng quý I/2025 cũng giai đoạn tết, ngân hàng này giảm 1619 người.
Ở Sacombank có hơn 16.800 người cuối 2025 thời điểm ông Nguyễn Đức Thụy tham gia, trải qua 6 tháng số nhân sự còn hơn 13000 người tại 6/2026, giảm 3700 người ghi dấu một đợt cắt giảm nhân sự lớn nhất do thay đổi ban điều hành trong lịch sử ngành.
Nếu LPBank và Sacombank cho thấy dấu ấn của quá trình tái cơ cấu gắn với thay đổi điều hành, thì VIB lại là một trường hợp khác: một chu kỳ mở rộng thần tốc, nợ xấu tăng, sau đó bắt đầu thu hẹp mạnh.
Nhìn từ số liệu VIB tăng từ chỉ hơn 7100 người (2019) → tăng lên 12200 (2023) → và nay đã thu hẹp lại đáng kể chỉ còn khoảng 9500 nhân sự 2026.
=> Điều phản ánh một quá trình tuyển mới và đào thải mạnh, tại 2025 ngân hàng này vẫn công bố tuyển 1200 nhân sự bán hàng nhưng nửa đầu 2025 vẫn cắt giảm khoảng 1200 người.
=> Có thể hiểu VIB chọn cách tuyển nhanh khi đẩy tăng trưởng, đội bán hàng hưởng lương theo hiệu suất cao => lưu ý nợ xấu của VIB tăng mạnh lên 3,66% đúng giai đoạn mở rộng mạnh.
Một điểm đáng chú ý khác là cách các ngân hàng quốc doanh xử lý bài toán nhân sự khá khác biệt so với một số ngân hàng tư nhân. Việc đóng cửa các điểm giao dịch thường được hiểu ngầm là sẽ kéo theo cắt giảm nhân sự:
- VietinBank đóng 108 phòng giao dịch năm 2025 nhưng nhân sự hợp nhất chỉ giảm 204 người, đồng thời tăng nhân sự công nghệ từ khoảng 300 lên gần 1.000 người (kể cả thuê ngoài) .
- Vietcombank dừng 27 điểm giao dịch và giảm 849 người năm 2025 sắp xếp lại các đơn vị trụ sở chính từ 9/2025.
- BIDV giảm 6 chi nhánh và 15 điểm giao dịch năm 2025 nhưng nhân sự giữ khá ổn định, phản ánh xu hướng chính là thuyên chuyển.
=> Nhóm này điều chuyển người khi đóng điểm, giảm dần qua nghỉ hưu và tuyển chặt hơn, không cắt hàng loạt. Tốc độ giảm vì vậy chậm nhưng bền.
Liệu AI và tự động hóa có phải nguyên nhân chính khiến ngành ngân hàng bắt đầu thu hẹp nhân sự?
Mọi người thường cho rằng AI thay thế con người khiến cho xu hướng sa thải xuất hiện với ngành ngân hàng.
Tuy nhiên, nhìn vào những gì đang diễn ra mình cho rằng công nghệ chỉ tạo môi trường khó hơn, tạo ra áp lực cạnh tranh và yêu cầu nâng cao hiệu quả vận hành.
Những đơn vị vận hành linh hoạt, có năng suất cao và kiểm soát chi phí tốt đang được khuếch đại lợi thế bằng công nghệ. Tiêu biểu như Techcombank, ngân hàng số hoá mạnh nhất, vẫn tăng người 12%.
Chính hiệu quả rõ rệt của các đối thủ đang tạo áp lực buộc những ngân hàng còn lại phải thay đổi. Đặc biệt, áp lực này tập trung ở những ngân hàng đã vận hành ổn định trong nhiều năm nhưng bộ máy chưa thực sự tối ưu, chỉ số hiệu quả còn thấp và chi phí hoạt động vẫn cao. Và việc đầu tiên là cắt giảm chi phí, thanh lọc và tạo dựng cái mới.
Còn bản thân AI chưa tạo ra áp lực trực tiếp, vẫn khó mà thay thế được các banker trong việc hướng dẫn và tư vấn, giải thích, xây dựng niềm tin và đồng hành cùng khách hàng trong các quyết định tài chính lớn.
Hình 3 và Hình 4 gửi thêm mọi ngời tham khảo
Cre: Trương Đắc Nguyên
PS:
Một chút về cách mình làm nghiên cứu này: Dữ liệu nhân sự được WiMCP tổng hợp từ báo cáo kiểm toán, báo cáo thường niên, từ hơn 700 tài liệu của các ngân hàng. Khối lượng dữ liệu này có lẽ chỉ AI mới có thể xử lý và hệ thống hóa trong một buổi tối. Còn với sức người, mình vẫn phải trực tiếp xử lý khoảng 30 tài liệu, từ tìm kiếm, đối chiếu, kiểm tra cho đến bổ sung những thông tin cần thiết.
Mình vẫn thích sử dụng AI cho những công đoạn thực sự tốn thời gian và công sức, đặc biệt là xử lý những khối lượng dữ liệu lớn. Nhưng riêng phần định hướng nghiên cứu, đặt câu hỏi, tìm ra vấn đề và đưa ra góc nhìn thì mình vẫn muốn tự làm.
Nên may sao, trong trường hợp này, không có nhân viên nghiên cứu nào bị sa thải vì AI cả.