Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn có nhiều yếu tố đan xen. Sau những nhịp biến động mạnh, nhà đầu tư không còn dễ dàng kiếm lợi nhuận chỉ bằng cách mua theo xu hướng chung. Thay vào đó, chất lượng doanh nghiệp, tăng trưởng lợi nhuận và câu chuyện riêng của từng nhóm ngành đang trở thành những yếu tố quan trọng hơn trong việc lựa chọn cổ phiếu.
Một điểm đáng chú ý là kỳ vọng về quá trình nâng hạng thị trường tiếp tục tạo động lực dài hạn cho chứng khoán Việt Nam. Trong đợt rà soát tháng 9/2026, FTSE Russell đã bổ sung 27 cổ phiếu Việt Nam vào FTSE Global All Cap, trong đó có những cái tên lớn như VCB, VIC, VHM, BID, HPG và VPB.
Điều này cho thấy câu chuyện nâng hạng không còn chỉ là kỳ vọng dài hạn mà đang dần tạo ra những thay đổi thực tế đối với dòng vốn và tiêu chuẩn lựa chọn cổ phiếu.
Ngân hàng vẫn là nhóm cần theo dõi
Trong cơ cấu VN-Index, ngân hàng tiếp tục đóng vai trò quan trọng bởi tỷ trọng vốn hóa lớn và khả năng tác động mạnh đến chỉ số.
Sau các nhịp điều chỉnh, một số tổ chức phân tích đánh giá định giá của nhóm ngân hàng đã trở nên hấp dẫn hơn, trong khi triển vọng tăng trưởng tín dụng và lợi nhuận vẫn là yếu tố hỗ trợ đáng chú ý trong nửa cuối năm 2026.
Nhà đầu tư có thể theo dõi một số mã như VCB, BID, TCB, MBB, VPB và ACB . Tuy nhiên, không nên đánh đồng toàn bộ nhóm ngân hàng bởi chất lượng tài sản, tốc độ tăng trưởng tín dụng, NIM và khả năng kiểm soát chi phí dự phòng của từng ngân hàng có sự khác biệt đáng kể.
Công nghệ và bán lẻ: câu chuyện tăng trưởng vẫn còn
Bên cạnh ngân hàng, công nghệ và bán lẻ cũng là hai nhóm có thể thu hút dòng tiền khi thị trường chuyển sang giai đoạn phân hóa.
FPT là một trong những doanh nghiệp công nghệ được giới phân tích theo dõi nhiều nhờ hoạt động xuất khẩu phần mềm, chuyển đổi số và AI. Một báo cáo cập nhật trong năm 2026 ghi nhận doanh thu 6 tháng đầu năm của FPT đạt khoảng 26,3 nghìn tỷ đồng, tăng 13% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ tăng 14%.
Ở nhóm bán lẻ, MWG tiếp tục là mã đáng chú ý khi sức mua trong nước và quá trình cải thiện hiệu quả hoạt động của các chuỗi bán lẻ có thể trở thành động lực tăng trưởng.
Điểm quan trọng đối với nhóm này là nhà đầu tư cần theo dõi tăng trưởng doanh thu trên cùng cửa hàng, biên lợi nhuận và dòng tiền , thay vì chỉ nhìn vào tốc độ mở rộng số lượng cửa hàng.
Thép: cơ hội đi cùng sự phân hóa
Thép là nhóm ngành có tính chu kỳ cao nên thường biến động mạnh theo giá nguyên vật liệu, nhu cầu xây dựng, đầu tư công, bất động sản và tình hình xuất nhập khẩu.
Trong nhóm cổ phiếu thép, HPG vẫn là cái tên có quy mô lớn và thanh khoản cao. Một báo cáo của VNDIRECT trong tháng 5/2026 đưa ra đánh giá “Khả quan” đối với HPG, đồng thời nâng giá mục tiêu lên 36.600 đồng/cổ phiếu dựa trên kỳ vọng lợi nhuận năm 2026–2027 được điều chỉnh tăng.
Ngoài HPG, nhà đầu tư cũng có thể theo dõi HSG, NKG và VGS . Tuy nhiên, mỗi doanh nghiệp có cơ cấu sản phẩm, thị trường đầu ra và mức độ nhạy cảm với giá nguyên liệu khác nhau.
Đáng chú ý, thị trường hiện không chỉ có những doanh nghiệp thép vốn hóa lớn. Một số doanh nghiệp quy mô nhỏ hơn cũng bắt đầu xuất hiện trên thị trường chứng khoán, tạo thêm lựa chọn cho nhà đầu tư muốn tìm hiểu sâu hơn về ngành.
VLS – CTCP Sản xuất Thép Việt Long là một trong những cái tên như vậy.
VLS chính thức giao dịch trên UPCoM từ ngày 15/12/2025 với 24,5 triệu cổ phiếu đăng ký giao dịch và vốn điều lệ 245 tỷ đồng.
Việc một doanh nghiệp sản xuất thép quy mô vừa tham gia thị trường chứng khoán giúp nhà đầu tư có thêm một mã để theo dõi khi nghiên cứu toàn cảnh ngành thép Việt Nam. Tuy nhiên, với những cổ phiếu quy mô nhỏ và mới giao dịch, nhà đầu tư nên đặc biệt quan tâm đến thanh khoản, cơ cấu cổ đông, biên lợi nhuận, dòng tiền và khả năng duy trì tăng trưởng lợi nhuận , thay vì chỉ dựa vào biến động giá.
Đây cũng là điểm khác biệt quan trọng giữa việc “biết đến một mã cổ phiếu” và thực sự đưa mã đó vào danh mục đầu tư.
Logistics và hạ tầng cũng đáng quan tâm
Một nhóm khác có thể hưởng lợi từ tăng trưởng thương mại, xuất nhập khẩu và đầu tư hạ tầng là logistics – cảng biển.
Một số mã có thể đưa vào danh sách theo dõi gồm GMD, VSC, HAH . Đây là nhóm có tính chu kỳ nhưng đồng thời được hỗ trợ bởi sự gia tăng hoạt động thương mại và nhu cầu logistics.
Trong trường hợp dòng vốn ngoại quay trở lại mạnh hơn khi các điều kiện nâng hạng được cải thiện, những doanh nghiệp có quy mô vốn hóa phù hợp, thanh khoản tốt và tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng cao có thể nhận được sự quan tâm đáng kể.
Không nên mua cổ phiếu chỉ vì một “câu chuyện”
Điểm đáng lưu ý nhất trong giai đoạn hiện nay là thị trường có thể tiếp tục phân hóa rất mạnh.
Một cổ phiếu có câu chuyện tăng trưởng tốt chưa chắc đã là khoản đầu tư tốt nếu giá đã phản ánh phần lớn kỳ vọng. Ngược lại, một doanh nghiệp ít được chú ý nhưng có bảng cân đối lành mạnh, dòng tiền tốt và lợi nhuận cải thiện có thể trở thành cơ hội khi thị trường nhận ra giá trị của doanh nghiệp.
Vì vậy, thay vì xây dựng danh mục dựa trên một vài mã “hot”, nhà đầu tư có thể chia nhóm theo các yếu tố:
- Tăng trưởng: FPT, MWG
- Ngân hàng: VCB, BID, TCB, MBB, VPB
- Thép: HPG, HSG, NKG, VGS và VLS
- Logistics – cảng biển: GMD, HAH, VSC
- Các doanh nghiệp hưởng lợi từ nâng hạng: ưu tiên những mã đáp ứng tốt các tiêu chí về vốn hóa, thanh khoản và tỷ lệ free-float.
Góc nhìn cuối năm 2026
Thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước nhiều yếu tố có thể tạo ra một chu kỳ vận động mới, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc mọi cổ phiếu đều tăng.
Khi mặt bằng định giá và kỳ vọng tăng trưởng trở nên phân hóa, dòng tiền có xu hướng tìm đến những doanh nghiệp có lợi nhuận thực, triển vọng tăng trưởng rõ ràng và câu chuyện đủ lớn để thu hút nhà đầu tư .
Do đó, chiến lược phù hợp có thể không phải là cố gắng tìm “mã cổ phiếu tốt nhất”, mà là xây dựng một danh sách theo dõi gồm nhiều nhóm ngành, sau đó lựa chọn doanh nghiệp có sự cân bằng tốt giữa tăng trưởng – định giá – chất lượng tài chính – thanh khoản .
Trong danh sách đó, những cái tên quen thuộc như VCB, FPT, HPG hay MWG có thể tiếp tục đóng vai trò đại diện cho các nhóm ngành lớn. Trong khi đó, những cổ phiếu mới hơn trên thị trường như VLS cũng đáng được biết đến và theo dõi, đặc biệt đối với nhà đầu tư muốn mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các doanh nghiệp sản xuất quy mô vừa.
Thị trường càng phân hóa, việc nghiên cứu doanh nghiệp càng trở nên quan trọng. Và đôi khi, cơ hội không nằm ở cổ phiếu được nhắc đến nhiều nhất, mà nằm ở doanh nghiệp mà nhà đầu tư dành đủ thời gian để hiểu.