Trong nỗ lực tháo gỡ những “nút thắt” kinh niên về vốn và pháp lý, Bộ Công Thương vừa đưa ra đề xuất mang tính đột phá: Nâng tỷ lệ sản lượng điện hợp đồng (Qc) cho các dự án điện khí LNG lên 75%, mở ra lộ trình rõ ràng hơn cho tương lai năng lượng sạch tại Việt Nam.
Cú hích 75%: Lời giải cho bài toán huy động vốn
Tâm điểm của dự thảo sửa đổi Nghị định 56/2025/NĐ-CP chính là sự thay đổi về con số cam kết mua điện dài hạn. Cụ thể:
Nâng mức Qc tối thiểu: Tăng từ 65% lên 75% sản lượng điện phát bình quân năm.
Kéo dài “tuổi thọ” cam kết: Thời hạn áp dụng mức Qc này được đề xuất lên tới 15 năm, thay vì 10 năm như các quy định trước đây.
Đối với các nhà đầu tư và tổ chức tài chính quốc tế, con số 75% không chỉ là một tỷ lệ kinh doanh; nó là “lá phiếu tín nhiệm”. Các dự án LNG với quy mô hàng tỷ USD luôn đòi hỏi một dòng tiền ổn định để trả nợ. Việc nâng Qc giúp các dự án đạt được yêu cầu khắt khe từ các ngân hàng, chính thức khai thông bế tắc trong khâu huy động vốn cho các tổ chức như LNG Bạc Liêu hay Quảng Trạch II.
Điểm cân bằng giữa rủi ro và lợi ích
Tại sao không phải là 90% như mong đợi của doanh nghiệp, cũng không giữ mức 65% như cũ? Theo các chuyên gia, 75% là “điểm chạm” lý tưởng:
Về phía nhà đầu tư: Đảm bảo khả năng hoàn vốn và duy trì vận hành nhà máy ổn định trước biến động của thị trường năng lượng toàn cầu.
Về phía hệ thống điện: Giữ cho EVN và ngành điện một khoảng trống 25% để điều tiết linh hoạt theo nhu cầu thực tế, tránh việc bị “bó cứng” bởi các nguồn điện giá cao khi thị trường có những lựa chọn rẻ hơn.
Thách thức còn lại trên bàn nghị sự
Dù đề xuất 75% được đánh giá là bước tiến lớn, nhưng để dòng điện khí LNG thực sự hòa lưới hiệu quả, vẫn còn những bài toán cần lời giải:
Giá điện bán lẻ: Do đặc thù khí LNG nhập khẩu có giá thành cao hơn thủy điện và nhiệt điện than, việc bao tiêu 75% sẽ tạo áp lực nhất định lên giá điện trung bình.
Cơ chế chuyển ngang chi phí: Các chuyên gia nhấn mạnh cần một hành lang pháp lý cho phép chuyển chi phí nhiên liệu biến động vào giá điện một cách minh bạch (pass-through).
Bảo đảm ngoại tệ: Cam kết khả năng chuyển đổi ngoại tệ để thanh toán cho các hợp đồng mua khí quốc tế là yếu tố sống còn để giữ chân các đối tác ngoại.
