Cơn sốt giá cao su có được duy trì?
- Giá cao su đang được hỗ trợ bởi phía cung nhiều hơn là sự bùng nổ của nhu cầu:
Nếu nhìn vào diễn biến gần đây, câu chuyện của cao su tự nhiên đang khá rõ: cung tiếp tục bị siết trong khi cầu chưa thực sự mạnh, khiến giá có xu hướng duy trì cao nhưng biến động mạnh. Tại Thái Lan và một số khu vực của Trung Quốc, mưa kéo dài tiếp tục cản trở hoạt động khai thác, làm giảm số ngày cạo mủ và giữ giá nguyên liệu ở mức cao. Xuất khẩu cao su tự nhiên của Thái Lan trong 8 tháng đầu năm 2026 giảm khoảng 10% so với cùng kỳ, cho thấy nguồn cung thực tế từ một trong những quốc gia sản xuất lớn nhất thế giới đang chịu áp lực.
Điều đáng chú ý là giá cao su vẫn giữ được vùng cao ngay cả khi nhu cầu từ ngành lốp xe Trung Quốc chưa thực sự tích cực. Một số nhà sản xuất lốp xe Trung Quốc phải kéo dài thời gian ngừng sản xuất do khả năng sinh lời kém và nhu cầu trước kỳ nghỉ yếu, qua đó làm giảm lượng cao su thu mua trong ngắn hạn. Điều này cho thấy đợt tăng giá hiện tại chưa phải câu chuyện cầu bùng nổ, mà chủ yếu là thị trường đang trả premium cho rủi ro nguồn cung.
Chính điểm này khiến triển vọng giá cao su tích cực nhưng không phải một đường thẳng đi lên. Khi các nhà máy lốp xe giảm công suất hoặc lượng tồn kho nguyên liệu đã đủ lớn, giá hoàn toàn có thể xuất hiện những nhịp điều chỉnh. Tuy nhiên, mỗi lần giá điều chỉnh lại gặp một lớp hỗ trợ từ nguồn cung thấp, lượng chứng chỉ lưu kho giảm và những lo ngại về thời tiết. Vì vậy, cấu trúc hiện tại phù hợp hơn với kịch bản giá duy trì ở mặt bằng cao và dao động mạnh, thay vì tăng liên tục.
- Tồn kho giảm đang làm cho thị trường nhạy cảm hơn với bất kỳ cú sốc nguồn cung nào:
Một yếu tố khác đang củng cố xu hướng giá là lượng tồn kho. Tại Thanh Đảo – một trong những trung tâm giao dịch và lưu trữ cao su lớn nhất Trung Quốc – quá trình giảm tồn kho vẫn tiếp diễn, trong khi lượng chứng chỉ lưu kho đối với cao su kỳ hạn trong nước cũng thấp hơn cùng kỳ.
Điều này khá quan trọng bởi khi tồn kho cao, thị trường có thể dễ dàng hấp thụ những cú sốc ngắn hạn về sản lượng. Nhưng khi tồn kho giảm dần, một đợt mưa lớn kéo dài tại Thái Lan, Việt Nam hoặc Trung Quốc có thể nhanh chóng tác động đến giá. Đây cũng là lý do các yếu tố thời tiết trong vài tháng tới đáng theo dõi hơn rất nhiều so với giai đoạn trước. Thời tiết bất lợi không chỉ làm giảm sản lượng tại thời điểm hiện tại mà còn có thể ảnh hưởng đến năng suất trong chu kỳ khai thác tiếp theo.
- El Niño có thể khiến câu chuyện thiếu cung kéo dài sang 2027:
El Nino có lẽ là biến số ảnh hưởng lớn nhất đến đa số các ngành trong nền kinh tế trong ngắn và trung hạn. El Niño có thể kéo dài sang năm 2027 và tác động lên sản lượng cao su thường xuất hiện với độ trễ. Nắng nóng, hạn hán và thiếu nước kéo dài có thể khiến cây cao su rụng lá sớm, giảm khả năng sinh trưởng và cho ít mủ hơn trong vụ khai thác tiếp theo. Dữ liệu lịch sử cũng cho thấy giá cao su thường phản ứng mạnh sau các chu kỳ El Niño thay vì ngay tại thời điểm thời tiết cực đoan xuất hiện.
Điều này tạo ra một điểm rất đáng chú ý: nguồn cung có thể chịu hai lớp tác động liên tiếp. Trong ngắn hạn, mưa lớn làm giảm số ngày cạo mủ. Sau đó, nếu El Niño mạnh lên, hạn hán lại có thể ảnh hưởng đến năng suất của vụ sau. Đây là lý do cso thể kỳ vọng giá cao su có thể duy trì vùng cao đến ít nhất nửa đầu 2027 và có thể tăng thêm nếu tác động của El Niño lên năng suất trở nên rõ ràng hơn.
- Giá dầu cao là yếu tố hỗ trợ, nhưng không phải động lực chính:
Giá dầu tăng hiện cũng đang hỗ trợ cao su tự nhiên thông qua cơ chế thay thế. Khi dầu thô tăng, chi phí sản xuất cao su tổng hợp từ các nguyên liệu hóa dầu, khiến cao su tự nhiên trở nên hấp dẫn hơn tương đối. Tuy nhiên, không nên đánh giá quá cao yếu tố này vì tương quan giữa dầu Brent và cao su tự nhiên trong năm nay không thực sự mạnh, bởi Trung Quốc vẫn duy trì khả năng sản xuất cao su tổng hợp tương đối lớn.
- Xuất khẩu Việt Nam cho thấy một tín hiệu rất đáng chú ý:
Diễn biến xuất khẩu cao su Việt Nam cũng phản ánh khá rõ trạng thái thị trường. Trong tháng 9, lượng xuất khẩu cao su giảm mạnh so với cùng kỳ nhưng trị giá lại tăng. Lũy kế 9 tháng, lượng xuất khẩu giảm sâu hơn trị giá xuất khẩu.
Giá bán bình quân đang bù đắp một phần đáng kể cho sự suy giảm sản lượng. Đây chính là môi trường tương đối thuận lợi đối với các doanh nghiệp có khả năng duy trì sản lượng khai thác ổn định.
DRI - một trong những doanh nghiệp thuần cao su hưởng lợi rõ nhất
- DRI hưởng lợi trực tiếp từ giá cao su hơn nhiều doanh nghiệp cùng ngành:
Câu chuyện của DRI là lợi nhuận hiện tại không phụ thuộc vào các khoản đền bù đất hay thu nhập bất thường, mà đến chủ yếu từ hoạt động khai thác và bán mủ cao su. Đây là điểm khác biệt so với GVR, PHR hay TRC, nơi lợi nhuận có thể biến động mạnh theo thời điểm ghi nhận đền bù đất.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, DRI ghi nhận biên lợi nhuận gộp trên 40%, thuộc nhóm cao nhất ngành. Động lực đến từ sản lượng tiêu thụ tăng và khả năng bán hàng ở mặt bằng giá cao, ROE và ROA thuộc nhóm cao nhất trong các doanh nghiệp cao su theo dõi.
Điều này khiến DRI có đòn bẩy lợi nhuận khá cao với giá cao su. Khi doanh nghiệp đã có vùng nguyên liệu, nhà máy và chi phí vận hành tương đối ổn định, phần tăng thêm của giá bán có thể chuyển hóa khá mạnh sang lợi nhuận. Chính vì vậy, nếu giá cao su tiếp tục duy trì vùng cao trong Q4/2026, lợi nhuận của DRI có khả năng tiếp tục giữ mức tăng trưởng tốt ngay cả khi sản lượng khai thác không tăng mạnh.
- Q4/2026: giá cao hỗ trợ lợi nhuận, nhưng tác động giữa giá và sản lượng sẽ khác nhau:
Sản lượng khai thác 9 tháng giảm do mưa kéo dài nhưng lợi nhuận vẫn tăng mạnh, phản ánh bản chất chu kỳ hiện tại. Thời tiết bất lợi vừa là rủi ro sản lượng đối với DRI, vừa là yếu tố hỗ trợ giá bán của chính doanh nghiệp.
Do đó, trong Q4/2026, biến số quan trọng nhất là giá bán thực tế tăng bao nhiêu so với phần sản lượng bị mất do thời tiết. Nếu giá cao su tiếp tục neo quanh vùng hiện tại hoặc cao hơn và sản lượng chỉ giảm ở mức vừa phải, doanh thu và biên lợi nhuận vẫn có thể duy trì rất tốt. Q4/2026 hoàn toàn có thể tiếp tục là một quý rất tích cực đối với DRI.
- Vườn cây tại Lào là lợi thế quan trọng trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu bị thắt chặt:
DRI hiện sở hữu lợi thế rất rõ từ vùng cây cao su tại Lào khi phần lớn diện tích vườn cây đang bước vào giai đoạn cho năng suất cao. Trong một chu kỳ giá cao su tăng do thiếu cung, đây là yếu tố cực kỳ quan trọng.
Việc doanh nghiệp lùi kế hoạch thanh lý hơn 4.000 ha cây già sang từ 2027 thay vì thực hiện ngay trong 2026 càng giúp DRI tận dụng tối đa chu kỳ giá hiện tại, việc này hợp lý vì giữ được sản lượng khai thác trong năm cao su có giá tốt.
- Từ 2027, câu chuyện chuyển từ giá cao su sang quản trị chu kỳ tái canh:
Điểm cần lưu ý nhất sau 2026 là DRI bắt đầu bước vào chu kỳ thanh lý và tái canh hơn 4.000 ha cao su già. Điều này chắc chắn tạo áp lực lên sản lượng mủ trong một số năm tiếp theo. Nhưng điểm tích cực là doanh nghiệp không bước vào giai đoạn tái canh với một cấu trúc tài chính yếu. Ngược lại, DRI có lượng tiền mặt tốt, nợ thấp và còn có thể bổ sung nguồn thu từ thanh lý gỗ cao su. Đây là nơi mảng sầu riêng bắt đầu có ý nghĩa.
Từ Q4/2026, DRI bắt đầu thu hoạch diện tích sầu riêng trồng từ năm 2018; sang 2027 tiếp tục bổ sung diện tích trồng năm 2020 và dài hạn còn dự án Daklaoruco. Nếu triển khai đúng kế hoạch, DRI có thể đi theo một chuỗi tương đối hợp lý:
2026: tận dụng đỉnh chu kỳ khai thác cao su => 2027 trở đi: thanh lý gỗ + sầu riêng tăng đóng góp => dài hạn: vườn cao su tái canh quay trở lại khai thác.
Góc nhìn: Điểm hấp dẫn nhất của DRI trong phần còn lại của 2026 là sự hội tụ của giá cao su cao + nền lợi nhuận tăng mạnh + định giá. Còn câu chuyện trung hạn sẽ chuyển dần sang EUDR, tái canh, thanh lý gỗ, sầu riêng và khả năng tái định giá nếu chuyển sàn HOSE thành công.