CTCP Đường Quảng Ngãi (UPCoM: QNS)

Chứng khoán
#1

QNS – Mía vẫn còn đắng

QNS khép lại Q4/2025 với bức tranh chưa thực sự tích cực dù doanh thu tăng trưởng. Doanh thu thuần đạt 2.884 tỷ đồng, tăng mạnh so với cùng kỳ nhờ doanh nghiệp chủ động giảm giá bán để đẩy mạnh tiêu thụ đường trước khi bước sang niên vụ mới. Tuy nhiên, lợi nhuận lại không theo kịp khi biên lợi nhuận bị thu hẹp đáng kể.

Điểm đáng chú ý nằm ở mảng đường khi doanh nghiệp buộc phải “hy sinh” giá bán để giải phóng hàng tồn. Giá đường bình quân trong quý giảm sâu so với cùng kỳ, kéo theo biên lợi nhuận suy giảm rõ rệt. Dù sản lượng tiêu thụ được cải thiện, lượng tồn cuối niên vụ vẫn còn, phản ánh áp lực cung vượt cầu chưa được giải quyết triệt để.

Ở mảng sữa, tăng trưởng doanh thu chủ yếu đến từ việc tăng giá bán trong khi sản lượng gần như đi ngang. Biên lợi nhuận giữ ở mức cao nhưng khó có sự cải thiện khi doanh nghiệp phải gia tăng chi phí marketing và chiết khấu để bảo vệ thị phần trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt.

Lợi nhuận Q4 tăng mạnh so với quý trước phần lớn đến từ yếu tố kỹ thuật là hoàn nhập chi phí, không phản ánh sự cải thiện cốt lõi trong hoạt động kinh doanh. Tính chung, QNS vẫn ghi nhận sự suy giảm lợi nhuận so với cùng kỳ, cho thấy áp lực ngành vẫn hiện hữu.

Bước sang năm 2026, câu chuyện chưa có nhiều thay đổi. Kết quả sơ bộ 2 tháng đầu năm cho thấy doanh nghiệp tiếp tục phải đánh đổi biên lợi nhuận để xử lý hàng tồn, trong bối cảnh cạnh tranh từ đường nhập lậu, nguồn cung dư thừa và sản phẩm thay thế như siro ngô vẫn rất lớn.

Định giá hiện tại của QNS không còn rẻ nếu so với giai đoạn trước, trong khi triển vọng tăng trưởng lợi nhuận năm 2026 được dự báo đi ngang. Điểm tích cực hiếm hoi nằm ở mức cổ tức tiền mặt duy trì cao, phù hợp với nhà đầu tư ưu tiên dòng tiền ổn định hơn là tăng trưởng.

Tổng thể, QNS đang ở trạng thái cân bằng giữa định giá hợp lý và triển vọng ngắn hạn kém tích cực. Câu chuyện đầu tư nhiều khả năng vẫn cần thêm thời gian để “hết đắng” khi áp lực ngành đường chưa có dấu hiệu hạ nhiệt rõ ràng.

#2

QNS – Phụ thuộc nhiều vào chuyển động giá đường, bệ đỡ sữa đậu nành chưa đủ tạo bứt phá

Năm 2025 ghi nhận một giai đoạn kém tích cực đối với QNS khi dù doanh thu vẫn duy trì ở vùng đỉnh, lợi nhuận lại chịu áp lực đáng kể từ mảng đường. Cụ thể, doanh thu đạt 10.573 tỷ đồng, tăng 3,2% so với cùng kỳ, trong khi LNST giảm mạnh 19,1% xuống còn 1.923 tỷ đồng. Nguyên nhân chính đến từ mùa vụ mía đường 2025–2026 không thuận lợi trong bối cảnh cạnh tranh gia tăng.

Áp lực cạnh tranh đến từ nhiều phía, bao gồm đường nhập lậu từ Thái Lan, nguồn cung nội địa tăng nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi và đặc biệt là đường lỏng HFCS nhập khẩu từ Trung Quốc với lợi thế không chịu thuế. Điều này buộc QNS phải điều chỉnh giảm giá bán đường bình quân khoảng 10–11% so với cùng kỳ để duy trì sản lượng tiêu thụ. Kết quả là lợi nhuận trước thuế của mảng đường giảm tới 45,3%, qua đó làm lu mờ tăng trưởng tích cực từ mảng sữa đậu nành, vốn ghi nhận mức tăng trưởng 14% và tiếp tục củng cố vị thế dẫn đầu thị phần.

Bước sang năm 2026, QNS đặt kế hoạch kinh doanh khá thận trọng với doanh thu dự kiến 10.500 tỷ đồng, giảm nhẹ 5,2% so với năm trước, LNTT đạt 1.800 tỷ đồng và LNST đạt 1.512 tỷ đồng, tương ứng mức giảm hơn 20%. Đây là cách tiếp cận quen thuộc của doanh nghiệp trong bối cảnh ngành đường vẫn tiềm ẩn nhiều biến động khó lường.

Ở mảng đường, triển vọng dài hạn vẫn được đánh giá tích cực nhờ xu hướng tiêu thụ tăng trưởng ổn định trên toàn cầu và dư địa tiêu thụ trong nước còn lớn. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, yếu tố quyết định vẫn nằm ở khả năng kiểm soát đường nhập lậu và HFCS của cơ quan quản lý. Nếu các biện pháp phòng vệ thương mại được triển khai hiệu quả, cùng với chu kỳ giá đường có dấu hiệu tạo đáy, mảng đường của QNS có thể dần cải thiện từ năm 2026 trở đi.

Doanh nghiệp cũng đang mở rộng vùng nguyên liệu và nâng công suất chế biến, hướng tới nâng diện tích mía lên 40.000 ha vào niên vụ 2027–2028. Hiệu suất sản xuất tiếp tục là điểm mạnh khi QNS duy trì mức tiêu hao mía thấp hơn trung bình ngành, giúp cải thiện biên lợi nhuận trong dài hạn.

Ở mảng sữa đậu nành, Vinasoy tiếp tục đóng vai trò là trụ cột ổn định với thị phần dự kiến vượt 90%. Tuy nhiên, dư địa tăng trưởng không còn nhiều khi thị trường dần bão hòa và cạnh tranh gia tăng từ các doanh nghiệp lớn trong ngành sữa. Việc gia tăng chi phí bán hàng để duy trì thị phần có thể khiến lợi nhuận mảng này đi ngang trong giai đoạn tới.

Một điểm đáng chú ý là dự án nhà máy Ethanol với tổng vốn đầu tư 1.750 tỷ đồng, dự kiến vận hành từ năm 2028. Đây có thể là động lực tăng trưởng dài hạn khi xu hướng nhiên liệu sinh học được thúc đẩy, đồng thời giúp QNS tận dụng tốt hơn chuỗi giá trị từ mía đường.

Trong ngắn hạn, kết quả kinh doanh 2 tháng đầu năm 2026 cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa các mảng. Mảng đường ghi nhận tăng trưởng sản lượng mạnh nhưng lợi nhuận tiếp tục suy giảm do giá bán thấp, trong khi mảng sữa duy trì đà tăng trưởng ổn định cả về doanh thu và lợi nhuận.

Với dự báo giai đoạn 2026–2027, lợi nhuận của QNS được kỳ vọng tăng trưởng nhẹ, chủ yếu nhờ cải thiện biên lợi nhuận mảng đường khi chi phí đầu vào được kiểm soát tốt hơn và sản lượng tăng. Tuy nhiên, mức độ hồi phục vẫn phụ thuộc lớn vào diễn biến giá đường thế giới cũng như chính sách điều hành trong nước.

Tổng thể, QNS đang ở trạng thái cân bằng giữa một mảng kinh doanh ổn định nhưng tăng trưởng chậm là sữa đậu nành và một mảng có tính chu kỳ cao là đường. Trong bối cảnh đó, định giá hiện tại phản ánh tương đối đầy đủ các yếu tố này. Với giá mục tiêu 47.000 đồng/cổ phiếu, tương ứng P/E dự phóng khoảng 8,7–8,9 lần và duy trì mức cổ tức tiền mặt hấp dẫn, QNS phù hợp với nhà đầu tư tìm kiếm sự ổn định hơn là tăng trưởng đột biến trong ngắn hạn.

#3

QNS – Mía còn vị đắng, kỳ vọng phục hồi đến từ chu kỳ ngành đường

Kết quả kinh doanh quý 4/2025 của QNS chưa cho thấy sự cải thiện rõ rệt, qua đó phản ánh một mùa vụ mía đường nhiều thách thức. Doanh thu thuần đạt 2.884 tỷ đồng, tăng 22,7% so với cùng kỳ, tuy nhiên lợi nhuận sau thuế giảm 6,6% xuống còn 581 tỷ đồng và thấp hơn kỳ vọng. Nguyên nhân chủ yếu đến từ mảng đường khi doanh nghiệp phải chủ động giảm giá bán nhằm đẩy mạnh tiêu thụ và giải phóng tồn kho trước niên vụ mới 2025–2026.

Trong bối cảnh đó, mảng sữa đậu nành tiếp tục đóng vai trò là trụ đỡ ổn định cho QNS. Sản lượng tăng trưởng 3,2% so với cùng kỳ, bất chấp ngành FMCG chịu nhiều áp lực từ chính sách và sức cầu tiêu dùng suy yếu. Việc mở rộng thị phần trong phân khúc sản phẩm dinh dưỡng và cao cấp giúp duy trì tăng trưởng, nhưng chưa đủ bù đắp cho sự suy giảm của mảng đường vốn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu lợi nhuận.

Bước sang năm 2026, triển vọng của QNS được đánh giá theo hướng thận trọng trong ngắn hạn nhưng có cải thiện về cuối năm. Mảng sữa đậu nành được dự báo tăng trưởng chậm lại khi thị phần đã ở mức rất cao, khiến dư địa mở rộng không còn nhiều. Đồng thời, áp lực cạnh tranh từ các doanh nghiệp lớn trong ngành sữa buộc QNS gia tăng chiết khấu bán hàng, qua đó làm suy giảm biên lợi nhuận và khiến lợi nhuận mảng này đi ngang.

Đối với mảng đường, kỳ vọng phục hồi đến từ hai yếu tố chính gồm việc siết chặt quản lý đường nhập lậu và diễn biến giá đường thế giới dần tạo đáy. Tuy nhiên, quá trình hồi phục được dự báo sẽ diễn ra chậm và tập trung nhiều hơn vào nửa cuối năm do doanh nghiệp vẫn phải ưu tiên xử lý tồn kho từ niên vụ trước trong giai đoạn đầu năm.

Trong quý 1/2026, QNS nhiều khả năng tiếp tục ghi nhận kết quả kém tích cực khi chính sách giảm giá bán vẫn được duy trì. Doanh thu dự kiến đạt 2.569 tỷ đồng, tăng 13,2% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế giảm 13,6% xuống còn khoảng 350 tỷ đồng.

Cho cả năm 2026, QNS được dự phóng đạt doanh thu thuần 10.787 tỷ đồng, tăng nhẹ 2,0% và lợi nhuận sau thuế đạt 1.939 tỷ đồng, gần như đi ngang so với năm trước. EPS tương ứng ở mức 5.274 đồng/cổ phiếu, phản ánh giai đoạn tăng trưởng chậm lại của doanh nghiệp trong chu kỳ hiện tại.

Về dài hạn, QNS đang tìm kiếm động lực tăng trưởng mới thông qua mở rộng vùng nguyên liệu mía nhằm gia tăng quy mô và cải thiện năng lực cạnh tranh trước áp lực từ đường nhập khẩu và các nhà máy nhỏ lẻ. Tuy nhiên, hiệu quả của chiến lược này vẫn cần thời gian kiểm chứng, đặc biệt trong bối cảnh thị trường đường chịu ảnh hưởng lớn từ yếu tố cung cầu toàn cầu.

Chúng tôi định giá QNS dựa trên phương pháp tổng hợp giữa SoTP và chiết khấu dòng tiền, với mức giá mục tiêu 47.000 đồng/cổ phiếu trong 12 tháng tới, tương ứng P/E dự phóng năm 2026 là 8,9 lần. Kết hợp với mức cổ tức tiền mặt duy trì khoảng 4.000 đồng/cổ phiếu, cổ phiếu này phù hợp với nhà đầu tư theo chiến lược phòng thủ, ưu tiên dòng tiền cổ tức ổn định hơn là tăng trưởng vốn.

Trong bối cảnh hiện tại, quan điểm đối với QNS được duy trì ở mức TRUNG LẬP, khi triển vọng ngắn hạn còn nhiều thách thức và động lực tăng trưởng dài hạn chưa thực sự rõ ràng.

#4

QNS – Sữa thực vật dẫn dắt tăng trưởng, mảng đường bước vào chu kỳ điều chỉnh

Tài liệu ĐHCĐ 2026 của QNS cho thấy bức tranh kinh doanh có sự phân hóa rõ rệt giữa các mảng hoạt động, trong đó sữa thực vật tiếp tục đóng vai trò động lực tăng trưởng chính, trong khi mảng đường bước vào pha điều chỉnh theo chu kỳ hàng hóa.

Trong năm 2025, QNS ghi nhận kết quả tương đối tích cực khi vùng nguyên liệu mía được mở rộng lên 36.500 ha, giúp sản lượng đường đạt 242.540 tấn, tăng 13% so với cùng kỳ. Đồng thời, mảng sữa đậu nành tiếp tục duy trì vị thế dẫn đầu với doanh thu tăng 14% YoY và thị phần ở mức 92%, cho thấy nền tảng tiêu dùng vẫn ổn định.

Đối với mảng đường, doanh nghiệp đang theo đuổi chiến lược mở rộng công suất với kế hoạch nâng từ 18.000 lên 25.000 tấn mía/ngày vào năm 2028, tương ứng mức tăng 39%, với tổng vốn đầu tư dự kiến 3.000–4.000 tỷ đồng. QNS sở hữu nhiều lợi thế cạnh tranh như năng suất mía cao hơn khoảng 15% so với Thái Lan, hiệu suất thu hồi đường cao hơn trung bình ngành trong nước và khả năng chủ động giống, cơ giới hóa sản xuất.

Tuy nhiên, triển vọng ngắn hạn của ngành đường chịu áp lực khi chu kỳ giá hàng hóa bước vào giai đoạn dư cung trong 2025–2026. Dù vậy, một số yếu tố hỗ trợ đang hình thành, bao gồm khả năng gia hạn thuế chống bán phá giá đối với đường Thái Lan sau tháng 6/2026, cùng với việc siết chặt quản lý đường nhập lậu thông qua Nghị định 70. Ngoài ra, rủi ro cạnh tranh từ siro ngô cao phân tử vẫn hiện hữu, dù đang được xem xét áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại.

Ở chiều ngược lại, mảng sữa thực vật – đặc biệt là Vinasoy – tiếp tục cho thấy triển vọng tích cực. Xu hướng tiêu dùng hướng đến các sản phẩm tốt cho sức khỏe và phân khúc cao cấp đang gia tăng, bất chấp bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động. Trong năm 2025, các sản phẩm cao cấp của QNS ghi nhận mức tăng trưởng trên 30%, trong khi kênh xuất khẩu và thương mại điện tử tăng trưởng hơn gấp đôi từ mức nền thấp.

Chiến lược của QNS trong mảng này tập trung vào đa dạng hóa sản phẩm như Veyo Kids, sữa ngũ cốc cao cấp và các dòng sản phẩm mới từ yến mạch, đồng thời mở rộng hệ thống phân phối đa kênh. Thị trường xuất khẩu tiếp tục được đẩy mạnh, với Nhật Bản đóng góp lớn nhất, bên cạnh Hàn Quốc, Mỹ và Campuchia – nơi QNS đã nhanh chóng chiếm lĩnh thị phần sau khi đối thủ rút lui.

Một điểm đáng chú ý khác là mảng năng lượng sinh học. Với việc Việt Nam dự kiến triển khai xăng E10 trên toàn quốc từ tháng 6/2026, nhu cầu ethanol có thể đạt khoảng 2,5 triệu tấn mỗi năm. QNS với mô hình tích hợp giữa sản xuất đường và ethanol có thể linh hoạt điều chỉnh cơ cấu sản phẩm theo biến động giá hàng hóa, tương tự mô hình của Brazil, qua đó tối ưu hóa hiệu quả hoạt động.

Về chính sách cổ tức, QNS tiếp tục duy trì mức chi trả cao với tổng cổ tức tiền mặt năm 2025 là 4.000 đồng/cổ phiếu, tương ứng tỷ lệ chi trả 67%. Đây là mức hấp dẫn, phản ánh dòng tiền ổn định và khả năng tạo lợi nhuận tốt của doanh nghiệp trong giai đoạn hiện tại.

Tổng thể, QNS đang bước vào giai đoạn chuyển dịch động lực tăng trưởng, khi mảng sữa thực vật và năng lượng sinh học dần trở thành trụ cột bù đắp cho chu kỳ suy giảm của ngành đường. Nhà đầu tư cần theo dõi diễn biến giá đường và tiến độ triển khai E10, bởi đây sẽ là hai biến số quan trọng ảnh hưởng đến triển vọng lợi nhuận trong trung hạn.