TIN NÓNG: Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vừa chính thức quyết định giữ nguyên lãi suất tham chiếu ở mức 3,5–3,75% lần thứ 5 liên tiếp.
Dù lạm phát Mỹ vẫn neo quanh mức 3,5% do áp lực giá năng lượng tăng từ các xung đột địa chính trị Trung Đông, Fed vẫn chọn giải pháp đứng yên thay vì thắt chặt thêm.
Thị trường trước đó từng lo ngại về một đợt tăng lãi suất để ghìm lạm phát. Nhưng góc nhìn của mình là phải đến tận kỳ họp tháng 9 tới Fed mới bắt đầu xem xét lại chính sách. Việc Fed tiếp tục giữ nguyên chính sách tiền tệ trong bối cảnh hiện tại có thể được hiểu là Ngân hàng Trung ương đang ngầm nới lỏng các điều kiện tài chính. Đây là một điểm tựa tâm lý rất tốt, tạo khoảng thở dễ chịu cho dòng tiền toàn cầu lẫn thị trường chứng khoán.
Thế nhưng trên bảng điện trong nước, mỗi đợt thị trường giảm sâu, một kịch bản vô cùng quen thuộc vẫn lặp đi lặp lại: Nhà đầu tư cá nhân hoảng loạn bán tháo, áp lực force sell quét sạch lực cầu ngắn hạn.
Ở chiều ngược lại, tin tức trên các trang tài chính lại ngập tràn thông tin Lãnh đạo, Chủ tịch và các cổ đông lớn liên tục đăng ký mua vào hàng triệu cổ phiếu.
Tại sao người trong cuộc lại hành động ngược đời như vậy?
Bởi hơn ai hết, ban lãnh đạo là những người hiểu rõ nhất sức khỏe tài chính của doanh nghiệp, triển vọng đơn hàng thực tế, và biết chính xác liệu công ty mình có nguy cơ phá sản hay không. Quan trọng nhất, họ nhìn ra một thực tế: Thị giá trên bảng điện đã bị đám đông hoảng loạn đẩy xuống quá sâu so với giá trị thực.
Để nhìn qua làn sương mờ của những phiên giảm điểm, hãy cùng nhìn vào những con số biết nói để trả lời cho câu hỏi: Thị trường hiện tại thực sự đang nằm ở đâu?
Nếu loại trừ biến số từ nhóm Vingroup (VIC, VHM, VRE…) để phản ánh chính xác sức khỏe toàn thị trường, VN-Index chỉ đang giao dịch ở mức P/E (TTM) khoảng 10,4x sau nhịp điều chỉnh gần nhất.
Đặt con số 10,4x P/E này lên bàn cân lịch sử 10 năm qua, chúng ta sẽ thấy một bức tranh rất giật mình. Đáy khủng hoảng COVID-19 ngày 23/03/2020 khi VN-Index lùi về 659 điểm có P/E toàn thị trường chạm mốc 10,3x. Đáy khủng hoảng trái phiếu Vạn Thịnh Phát ngày 16/11/2022 khi VN-Index lùi về 874 điểm có P/E thiết lập đáy kỷ lục ở 9,5x. Còn đáy cú sốc thuế quan ngày 09/04/2025 quanh vùng 1.070 điểm có P/E ở mức khoảng 11,0x – 11,3x. Hiện tại, VN-Index loại trừ Vingroup đã rơi về 10,4x P/E – một mức định giá cho thấy thị trường đang rẻ hơn cả đợt sốc thuế quan năm 2025 và đã tiệm cận sát mốc đáy hoảng loạn nhất thời kỳ đại dịch.
Về mặt bằng lãi suất nội địa, mức lãi suất huy động hiện tại dao động khoảng 6,0% - 7,5%/năm tại các ngân hàng thương mại để cân đối thanh khoản. Nếu so với giai đoạn khủng hoảng 2011–2012 khi lãi suất huy động bị đẩy lên tới 14% – 18%/năm, hay đợt thắt chặt thanh khoản gay gắt cuối năm 2022, mặt bằng lãi suất hiện tại vẫn đang nằm ở vùng hỗ trợ rất tốt cho dòng tiền và chi phí vốn của doanh nghiệp.
Về bối cảnh vĩ mô, những xung đột địa chính trị hay áp lực giá dầu leo thang đúng là tạo ra áp lực chi phí đẩy ngắn hạn. Nhưng nếu đặt lên bàn cân với đợt đại dịch đóng cửa hoàn toàn nền kinh tế năm 2020, hay chuỗi ngày thanh khoản hệ thống đóng băng năm 2022, vĩ mô hiện tại rõ ràng ổn định hơn rất nhiều. Các mục tiêu tăng trưởng GDP, xuất nhập khẩu và thu hút dòng vốn đầu tư vẫn đang đi đúng quỹ đạo.
Sau mỗi nhịp thanh lọc tàn khốc, thị trường không bao giờ chết đi mà chỉ đang tự setup một cuộc chơi hoàn toàn mới. Sự hoảng loạn của nhỏ lẻ đã vô tình đưa hàng loạt cổ phiếu đầu ngành có nền tảng cực tốt (như DGC, PC1, PNJ, ACV…) về mức chiết khấu vô cùng hấp dẫn. Đây chính là yếu tố kích hoạt dòng tiền tích sản dài hạn của các định chế tài chính và lãnh đạo doanh nghiệp.
Khi gánh nặng tín dụng ngân hàng dần chạm trần, thị trường chứng khoán bắt buộc phải đảm nhận vai trò kênh dẫn vốn trung và dài hạn cho mục tiêu tăng trưởng GDP. Bài toán nâng hạng thị trường chính là chiếc chìa khóa mở ra dòng vốn ngoại khổng lồ. Những nhịp điều chỉnh chính là đợt “sàng lọc tự nhiên” để loại bỏ những mô hình kinh doanh yếu kém, nhường sân chơi cho các doanh nghiệp quản trị minh bạch, tận dụng tốt cơ cấu dân số vàng của Việt Nam.
Khi đám đông hoảng loạn nhất cũng là lúc biên độ an toàn được mở ra rộng nhất. Nhìn sâu vào bản chất doanh nghiệp thay vì chăm chăm nhìn bảng điện đỏ rực, bạn sẽ thấy cơ hội cho một chu kỳ mới đang bắt đầu.
Văn Hào SSI - Phía sau mỗi cổ phiếu là một câu chuyện. Hiểu sâu doanh nghiệp, đi đường dài mới hiệu quả!