Thị trường đang chứng kiến cổ phiếu ngân hàng giữ nhịp khá khỏe, kéo theo sự quan tâm lớn từ dòng tiền. Tuy nhiên, việc đánh giá nhóm cổ phiếu vua này sao cho chuẩn xác vẫn là bài toán khiến nhiều nhà đầu tư đau đầu.
Công cụ phổ biến nhất ai cũng biết là chỉ số P/B, nhưng áp dụng một cách máy móc theo tư duy P/B dưới 1 là rẻ, trên 2 là đắt sẽ rất dễ rơi vào bẫy định giá.
Thực tế tôi cho rằng, không có chuyện thị trường định giá sai khi một ngân hàng chấp nhận giao dịch ở mức P/B chỉ 0.8, trong khi bank khác lại vững vàng ở vùng 2.x hay thậm chí 3.x.
Khi nhắc về cơ bản của mỗi ngân hàng, tôi luôn cho rằng bản chất con số định giá là tấm gương phản chiếu chất lượng tài sản, tỷ lệ nợ xấu, biên CASA, năng lực quản trị rủi ro và đặc biệt là hiệu suất sinh lời ROE của từng nhà băng. Một doanh nghiệp sở hữu nền tảng tài sản sạch, tăng trưởng bền vững luôn xứng đáng nhận mức định giá cao hơn mặt bằng chung. Ngược lại, một mức P/B thấp kỷ lục tôi thấy không phải món hời, mà là sự chiết khấu của thị trường cho những rủi ro tiềm ẩn phía trước.
Để tìm ra điểm mua tối ưu, thay vì chỉ so sánh P/B với trung bình ngành một cách chung chung, phương pháp hiệu quả hơn là đối chiếu P/B hiện tại với chính trục lịch sử 5 năm của doanh nghiệp đó. Nhìn vào hai ví dụ điển hình để thấy rõ sự khác biệt:
SHB: Hiện giao dịch quanh mức P/B 1.2. Nếu so với toàn ngành, con số này tạo cảm giác khá rẻ. Nhưng đặt vào hệ quy chiếu lịch sử của chính SHB, vùng giá này thực tế chỉ đang nằm ở mức trung bình vị. Giai đoạn thực sự rẻ của mã này là khi P/B chạm mốc quanh 0.8 vào năm ngoái, tạo tiền đề cho nhịp bứt phá hiệu suất gần nhân đôi tài khoản sau đó.
VCB: Con số P/B chạm mức 2.17 dễ khiến người nhìn có cảm giác quá đắt đỏ. Dẫu vậy, khi lật lại biểu đồ định giá 5 năm của ông lớn này, đây lại là vùng biên dưới thấp, bởi thị trường từng có những giai đoạn sẵn sàng trả cho VCB mức P/B vượt ngưỡng 4.x.
Định giá bằng P/B tuyệt đối không phải là một con số cố định để cân đo đong đếm một cách thô sơ. Nó là sự tổng hòa giữa chất lượng nội tại và lịch sử định giá của từng thực thể tài chính riêng biệt, đòi hỏi góc nhìn linh hoạt và nhạy bén từ người giao dịch