Một thảm hoạ kinh tế toàn cầu đã diễn ra theo cái cách bị xem nhẹ. Hạ tầng của nhiều ngành công nghiệp thiết yếu đã bị “phá huỷ”: không có nguồn cung thay thế, là thượng nguồn của nhiều ngành, giá cả tăng từ 100-200%. Ngành nông nghiệp cũng sẽ bị phá huỷ không kém vì nhiều thứ như phân bón, chất phụ gia đều cần các sản phẩm liên đới đến dầu và khí.
Quan trọng nhất, tất cả các đánh giá tác động của cuộc chiến tại Hormuz đều tiến hành theo giả định sai lầm là mọi thứ sẽ phục hồi chỉ vài tháng sau khi chiến tranh thực sự chấm dứt.
Nhưng giả định này sai lầm vì nó chỉ nhìn mọi thứ từ lăng kính đầu tư, từ góc nhìn dòng tiền. Nó bỏ qua hai điều mà tiền không đẩy nhanh quá trình được.
Thứ nhất, không có nhiều nhà sản xuất trong các điểm nghẽn này nên đơn hàng sẽ bị dồn toa.
Thứ hai, đối với các ngành công nghệ cao và chế tạo chính xác, các giới hạn cũng như yêu cầu về vật lý (physic) là thứ bạn không đẩy nhanh được. Một máy EUV cần khoảng 95 tuần để giao hàng. Những thứ để chế tạo nên máy đó cũng vậy. Vì thế, các thiệt hại 25 tỷ USD đối với các quốc gia Vùng Vịnh là con số nhỏ, nhưng số nhà cung ứng và điều kiện vật lý thì là thứ thực sự lớn.
Do vậy, thay vì hoạch định kế hoạch sinh tồn theo đơn vị tháng, nó sẽ là đơn vị 3-5 năm. Ngay cả sau thời gian đó, mọi thứ cũng cần thời gian để trở lại bình thường, nhưng giá cả có lẽ sẽ trở lại bình thường chậm hơn nhiều và đừng đánh giá điều này chỉ qua giá dầu.
Một điểm đặc biệt nổi bật là Mỹ đã thất bại trong việc làm chiến lược khi mà các đầu vào khoáng sản chiến lược đều đã bị Trung Quốc thâu tóm.
Mặc dù vậy, thảm hoạ kinh tế này không quốc gia nào miễn nhiễm. Chip đắt hơn và ít đi, tốc độ AI sẽ chịu ảnh hưởng vì thiếu hụt chip, các sản phẩm phụ của hoá dầu khan hiếm, năng lượng ít và đội giá.
Thời đại giành giật nguồn cung đã tới. Quan trọng nhất, bạn đừng nghĩ nó sẽ bình thường chỉ sau vài tháng.
PST
