DPM, DCM, BFC, LAS, DDV: El Niño mạnh lên, mã nào chịu rủi ro lớn nhất?

Chứng khoán
, , , ,
#1

DPM, DCM, BFC, LAS, DDV: El Niño mạnh lên, mã nào chịu rủi ro lớn nhất?

El Niño đang mạnh lên và có thể kéo dài tới đầu năm 2027, khiến nhóm cổ phiếu phân bón đứng trước một câu hỏi quan trọng: hạn hán và xâm nhập mặn có thực sự làm giảm mạnh nhu cầu phân bón, hay tác động sẽ chỉ tập trung ở một số doanh nghiệp? Dữ liệu hơn 10 năm cho thấy câu trả lời không nằm ở việc El Niño mạnh hay yếu, mà phụ thuộc nhiều hơn vào thị trường tiêu thụ, cơ cấu xuất khẩu và khả năng dịch chuyển đầu ra của từng doanh nghiệp.

Với CTCP Phân bón Dầu khí Cà Mau (DCM), đây là mã đáng theo dõi nhất khi bước vào mùa khô 2026–2027. Thị trường nội địa của DCM tập trung nhiều tại Đồng bằng sông Cửu Long, khu vực có nguy cơ chịu hạn và xâm nhập mặn cao. Tuy nhiên, điểm khác biệt là khoảng 60% sản lượng urê trong 8 tháng đầu năm 2026 được xuất khẩu. Xuất khẩu vì vậy có thể đóng vai trò “vùng đệm” nếu nhu cầu trong nước suy yếu, tương tự những gì từng xảy ra trong các giai đoạn thời tiết bất lợi trước đây. Rủi ro nằm ở chỗ El Niño cũng có thể gây khô hạn tại Campuchia và các thị trường Đông Nam Á, khiến cả hai đầu ra cùng chịu áp lực.

Tổng Công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (DPM) có mức độ phân tán rủi ro tốt hơn. DPM vẫn tập trung đáng kể tại phía Nam nhưng mạng lưới tiêu thụ trải rộng trên cả nước, trong khi tỷ trọng xuất khẩu urê khoảng 36% trong 6 tháng đầu năm. Lịch sử cũng cho thấy thời tiết xấu không đồng nghĩa sản lượng DPM chắc chắn giảm: năm 2020, dù hạn mặn nghiêm trọng, sản lượng urê vẫn tăng khoảng 20% nhờ tăng xuất khẩu. Điều quan trọng với DPM trong vài quý tới vì vậy không chỉ là nhu cầu nông nghiệp trong nước, mà là khả năng duy trì đầu ra khi mùa vụ thay đổi.

CTCP Phân bón Bình Điền (BFC) có câu chuyện khác do trọng tâm nằm ở phân NPK và thị trường Nam Bộ, Tây Nguyên. Đây là khu vực El Niño có thể ảnh hưởng trực tiếp tới nhu cầu bón phân nếu hạn hán khiến nông dân giảm hoặc bỏ một số đợt bón. Trường hợp năm 2015 cho thấy hạn ở Tây Nguyên từng khiến sản lượng của BFC chỉ đạt khoảng 87% kế hoạch. Vì vậy, diễn biến lượng mưa tại Tây Nguyên và vụ cà phê sẽ là biến số đáng chú ý hơn đối với BFC so với biến động xuất khẩu.

CTCP Supe Phốt phát và Hóa chất Lâm Thao (LAS) lại ít nhạy cảm hơn với hạn mặn tại phía Nam do thị trường chính tập trung ở Bắc Bộ và Trung Bộ, đồng thời tỷ trọng xuất khẩu thấp. Rủi ro với LAS nằm nhiều hơn ở thời tiết miền Bắc, đặc biệt nếu mùa đông ấm làm giảm nhu cầu phân bón lót hoặc nếu trạng thái khí hậu chuyển sang La Niña và kéo theo mưa bão trong giai đoạn sau. Điều này cho thấy cùng thuộc nhóm phân bón nhưng biến động thời tiết có thể tác động rất khác nhau giữa LAS và DCM.

Với CTCP DAP – Vinachem (DDV), câu chuyện lại nghiêng nhiều hơn về xuất khẩu. Khoảng 68% sản lượng DAP năm 2025 được tiêu thụ ở nước ngoài, khiến diễn biến nhu cầu quốc tế có thể quan trọng hơn hạn mặn trong nước. Tuy nhiên, DDV cũng có thêm rủi ro từ phía sản xuất: bão Yagi năm 2024 từng làm giảm khoảng 8.000 tấn DAP, tương đương khoảng 3% sản lượng cả năm.

Một điểm cần thận trọng là không nên mặc định El Niño đồng nghĩa cổ phiếu phân bón sẽ giảm dài hạn. Trong các lần El Niño trước, nhóm phân bón thường phản ứng kém hơn VN-Index trong vài phiên đầu nhưng xu hướng này không duy trì ổn định sau 20 phiên. Quan trọng hơn, nhu cầu phân bón trong nước cũng không cho thấy quy luật giảm rõ ràng trong các giai đoạn El Niño.

Yếu tố đáng chú ý hơn với DPM và DCM hiện nay có thể nằm ở chu kỳ lợi nhuận của urê. Giá urê thế giới đã giảm gần 50% so với đỉnh tháng 5, trong khi hiệu ứng nền thuận lợi từ thuế GTGT 5% không còn từ quý 3/2026. Điều này tạo ra áp lực so sánh lợi nhuận ngay cả khi tác động trực tiếp của El Niño chưa lớn.

Trong các quý tới, nhà đầu tư nên theo dõi ba biến số chính: sức tiêu thụ vụ Đông Xuân tại Đồng bằng sông Cửu Long, khả năng duy trì xuất khẩu của DCM và DPM, cùng diễn biến giá phân bón thế giới. El Niño có thể tạo biến động kỳ vọng ngắn hạn, nhưng với từng cổ phiếu, cơ cấu thị trường và khả năng chuyển dịch đầu ra mới là yếu tố quyết định tác động thực tế lên lợi nhuận.

Nhà đầu tư muốn xem sâu hơn triển vọng, rủi ro và định giá của DPM, DCM, BFC, LAS hoặc DDV có thể vào trang tiểu sử để nhận báo cáo phân tích chi tiết.

1 Likes
#2

DCM, DPM: Giá urê phục hồi nhưng lợi thế đang nghiêng về DCM

Điểm đáng chú ý của ngành phân bón lúc này không nằm ở mặt bằng giá urê cao trong 9 tháng đầu năm, mà ở việc giá đã quay lại xu hướng phục hồi từ cuối tháng 9 sau hai tháng suy yếu. Diễn biến này có thể tạo nền thuận lợi hơn cho kết quả quý 4 của CTCP Phân bón Dầu khí Cà Mau (DCM) và Tổng CTCP Phân bón và Hóa chất Dầu khí (DPM). Tuy nhiên, giá dầu và khí cùng tăng khiến câu chuyện lợi nhuận không hoàn toàn thuận chiều, và lợi thế hiện đang nghiêng nhiều hơn về DCM.

Giá urê Trung Đông đã duy trì dưới 400 USD/tấn trong tháng 7–8 trước khi phục hồi lên khoảng 440 USD/tấn vào cuối tháng 9. Động lực đến từ căng thẳng địa chính trị gia tăng, nguồn cung urê hạt đục bị hạn chế, nhu cầu nhập khẩu tốt hơn tại Brazil và Mỹ Latinh, cùng với giá khí đầu vào tăng. Dù vậy, cần lưu ý giá urê trung bình quý 3 chỉ khoảng 399 USD/tấn, giảm 18% YoY và tới 42% QoQ. Vì vậy, tác động tích cực thực sự với DCM và DPM nhiều khả năng sẽ rõ hơn từ quý 4 thay vì thể hiện đầy đủ trong quý 3.

Giá urê Trung Đông quý 4 hiện được kỳ vọng đạt trung bình khoảng 445 USD/tấn, tăng 11% so với quý 3 và 12% YoY. Nhu cầu bổ sung tồn kho theo mùa vụ, đặc biệt từ Brazil trong giai đoạn nhập khẩu tháng 9–12 và từ Ấn Độ trước vụ Rabi, có thể tiếp tục hỗ trợ mặt bằng giá. Đây là yếu tố thuận lợi cho giá bán của cả DCM và DPM trong những tháng cuối năm.

Tuy nhiên, giá bán tăng không đồng nghĩa biên lợi nhuận chắc chắn cải thiện tương ứng. Giá dầu và khí cao hơn cũng kéo chi phí nguyên liệu của hai doanh nghiệp đi lên. Giả định giá khí bình quân giai đoạn 2026–2030 của DCM và DPM đã tăng lần lượt khoảng 3% và 2%. Với DCM, khoảng 70% chi phí khí có liên hệ với giá dầu Brent và dầu nhiên liệu, trong khi DPM cũng chịu ảnh hưởng đáng kể từ giá dầu nhiên liệu. Điều này tạo ra trạng thái hai mặt: giá năng lượng cao hỗ trợ giá urê thế giới nhưng đồng thời làm tăng chi phí sản xuất. Vì vậy, biến số cần theo dõi trong quý 4 không chỉ là giá urê tăng bao nhiêu, mà là khoảng cách giữa giá bán và chi phí khí có mở rộng hay không.

Ở góc độ tương đối, DCM đang có một lợi thế đáng chú ý hơn DPM nhờ sản phẩm urê hạt đục phù hợp hơn với thị trường xuất khẩu. Chính urê hạt đục đang là nhóm có diễn biến giá thuận lợi hơn khi nguồn cung khan hiếm và nhu cầu tại Brazil, Mỹ Latinh tăng. Nếu xu hướng này tiếp diễn, DCM có khả năng hưởng lợi trực tiếp hơn từ hoạt động xuất khẩu, trong khi DPM tập trung nhiều hơn vào urê hạt trong.

Một động lực quan trọng khác nằm ở đề xuất đưa thuế xuất khẩu phân bón từ 5% về 0%. Nếu chính sách được thông qua trong quý 4/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/01/2027, tác động lên DCM được kỳ vọng lớn hơn. Phần lợi nhuận trước thuế tăng thêm của DCM được ước tính trung bình khoảng 228 tỷ đồng mỗi năm trong giai đoạn 2027–2030, tương đương khoảng 8% lợi nhuận trước thuế hằng năm. Với DPM, mức đóng góp ước khoảng 100 tỷ đồng mỗi năm, tương đương khoảng 5%. Đây chưa phải lợi nhuận đã chắc chắn xuất hiện, nhưng nếu chính sách được thực thi, DCM sẽ có thêm một lợi thế rõ ràng nhờ tỷ trọng và khả năng xuất khẩu cao hơn.

Rủi ro lớn nhất của cả hai doanh nghiệp là giá urê phục hồi không đủ mạnh để bù cho chi phí khí đầu vào tăng. Ngoài ra, nhu cầu nhập khẩu yếu hơn kỳ vọng hoặc việc giảm thuế xuất khẩu không được thông qua đúng tiến độ cũng có thể khiến triển vọng lợi nhuận kém tích cực hơn hiện tại.

Nhìn tổng thể, quý 4 đang thuận lợi hơn quý 3 đối với cả DCM và DPM nhờ giá urê phục hồi và nhu cầu nhập khẩu theo mùa. Nhưng khoảng cách giữa hai doanh nghiệp có thể tiếp tục mở rộng nếu urê hạt đục duy trì sức mạnh và chính sách giảm thuế xuất khẩu được thông qua. Với DCM, hai biến số đáng theo dõi nhất trong thời gian tới là biên lợi nhuận khi giá khí tăng và khả năng chuyển lợi thế xuất khẩu thành tăng trưởng lợi nhuận thực tế.

Nhà đầu tư muốn xem sâu hơn về triển vọng, rủi ro và định giá của DCM và DPM có thể vào trang tiểu sử để nhận phân tích chi tiết.

#3

DCM chịu rủi ro lớn nhất
bán trong nước không dc phải xuất khẩu
lêu lêu :rofl:

#4

Giảm thuế xuất khẩu phân bón về 0%: Vì sao DCM hưởng lợi nhiều nhất?

Đề xuất giảm thuế xuất khẩu urê, supe lân và kali sulphat từ 5% xuống 0% đang mở ra một câu chuyện đáng chú ý cho ngành phân bón. Điểm quan trọng không chỉ nằm ở khoản thuế được tiết kiệm, mà còn ở khả năng giúp doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu, giải phóng công suất dư thừa và cải thiện hiệu quả kinh doanh. Tuy nhiên, lợi ích sẽ phân hóa rất mạnh: DCM và DPM là hai doanh nghiệp hưởng lợi rõ nhất, trong khi một số doanh nghiệp NPK thậm chí có thể chịu áp lực chi phí.

Cần lưu ý đây mới là đề xuất và vẫn phải hoàn tất quy trình ban hành. Vì vậy, chưa thể xem toàn bộ phần thuế tiết kiệm là lợi nhuận chắc chắn trong những quý tới. Nhưng nếu chính sách được thông qua, doanh nghiệp xuất khẩu urê sẽ có hai lựa chọn: giữ giá bán để cải thiện lợi nhuận trên mỗi tấn hàng, hoặc giảm giá để tăng sức cạnh tranh và mở rộng sản lượng xuất khẩu.

Đây cũng là lý do Đạm Cà Mau (DCM) có độ nhạy lớn nhất với chính sách. Trong 8 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu chiếm khoảng 59,7% lượng urê bán ra của DCM. Với quy mô này, việc bỏ thuế xuất khẩu 5% có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm khoảng 203 tỷ đồng mỗi năm, tương đương 9,2% lợi nhuận trước thuế năm 2025.

Điểm đáng chú ý hơn là tác động không chỉ dừng ở khoản tiết kiệm thuế. Nhu cầu urê trong nước có giới hạn, trong khi năng lực sản xuất của các nhà máy lớn đang cao hơn nhu cầu nội địa. Xuất khẩu thuận lợi hơn sẽ giúp DCM tiêu thụ phần công suất dư thừa, giảm áp lực tồn kho và hạn chế cạnh tranh bằng giá trong nước. Nếu giá urê quốc tế duy trì ở mức thuận lợi, đây có thể trở thành một động lực hỗ trợ cả sản lượng lẫn biên lợi nhuận.

Đạm Phú Mỹ (DPM) cũng hưởng lợi nhưng mức độ thấp hơn. Khoảng 36% lượng urê bán ra trong 6 tháng đầu năm 2026 đến từ xuất khẩu. Phần thuế có thể tiết kiệm ước khoảng 93 tỷ đồng mỗi năm, tương đương 6,9% lợi nhuận trước thuế năm 2025. Tuy nhiên, hiệu quả cuối cùng của DPM vẫn phụ thuộc đáng kể vào giá khí đầu vào và kết quả các mảng kinh doanh khác.

Với Supe Phốt phát và Hóa chất Lâm Thao (LAS), tác động tích cực nhưng chưa đủ lớn để thay đổi đáng kể câu chuyện lợi nhuận. LAS có sản phẩm supe lân thuộc diện đề xuất giảm thuế và dây chuyền kali sulphat công suất khoảng 20.000 tấn mỗi năm, nhưng quy mô xuất khẩu hiện tại còn nhỏ. Lợi ích thực tế cần chờ sản lượng thương mại tăng rõ rệt.

Ngược lại, DAP - Vinachem (DDV) gần như không hưởng lợi trực tiếp do sản phẩm chính là DAP, không nằm trong nhóm được đề xuất giảm thuế. Trong khi đó, Phân bón Bình Điền (BFC) thậm chí có thể chịu tác động ngược. Nếu các nhà sản xuất urê đẩy mạnh xuất khẩu khiến nguồn cung trong nước giảm và giá urê tăng, doanh nghiệp sản xuất NPK như BFC sẽ chịu áp lực lên giá nguyên liệu và biên lợi nhuận nếu không thể tăng giá bán tương ứng.

Như vậy, điều thị trường cần chú ý không phải đơn giản là “giảm thuế thì toàn ngành phân bón cùng hưởng lợi”. Lợi ích tập trung chủ yếu ở những doanh nghiệp có tỷ trọng xuất khẩu urê lớn, trong đó DCM nổi bật nhất và DPM đứng sau. Rủi ro lớn nhất là giá urê thế giới suy giảm hoặc doanh nghiệp phải chia sẻ phần lớn lợi ích thuế cho khách hàng thông qua giảm giá bán. Bên cạnh đó, thời điểm chính sách thực sự có hiệu lực vẫn là biến số quan trọng trước khi lợi ích có thể phản ánh vào kết quả kinh doanh.

Nhà đầu tư muốn tham khảo sâu hơn nhóm cổ phiếu phân bón đáng chú ý, vùng giá tích sản và mức giá mục tiêu có thể liên hệ qua thông tin trên trang tiểu sử.

#5

BFC doanh thu tăng 48% nhưng lợi nhuận gần như đi ngang vì đâu

CTCP Phân bón Bình Điền (BFC) có một quý 3 khá đặc biệt: doanh thu tăng tới 48% so với cùng kỳ nhờ nhu cầu phân bón trong nước phục hồi, nhưng lợi nhuận sau thuế công ty mẹ chỉ đạt 60 tỷ đồng, gần như đi ngang. Điều này cho thấy hoạt động kinh doanh cốt lõi đang tốt lên, nhưng phần lợi nhuận tạo ra chưa chuyển hóa đầy đủ xuống dòng cuối cùng do chi phí bán hàng và lãi vay tăng mạnh.

Điểm tích cực nhất nằm ở sản lượng. Quý 3, BFC tiêu thụ khoảng 191 nghìn tấn phân bón, tăng 37% so với cùng kỳ, trong khi giá bán bình quân tăng thêm 7% lên khoảng 16 nghìn đồng/kg. Nhu cầu nội địa cải thiện, đặc biệt từ các cây công nghiệp như cao su và cà phê, giúp doanh thu đạt 3.051 tỷ đồng. Đây là yếu tố quan trọng bởi tăng trưởng lần này đến từ hoạt động kinh doanh thực tế chứ không phải các khoản thu nhập bất thường.

Chất lượng tăng trưởng ở cấp lợi nhuận gộp cũng khá tốt. Lợi nhuận gộp quý 3 tăng 71% lên 378 tỷ đồng, trong khi biên lợi nhuận gộp cải thiện từ 10,7% lên 12,4%. Nguyên nhân là giá bán phân bón tăng dần trong khi giá nguyên liệu đầu vào giảm so với quý trước. Điều này cho thấy BFC đang có lợi thế nhất định từ chênh lệch giữa giá bán đầu ra và chi phí đầu vào.

Nhưng đây cũng chính là điểm cần nhìn kỹ: lợi nhuận gộp tăng mạnh nhưng lợi nhuận ròng không tăng tương ứng. Chi phí bán hàng tăng tới 132% lên 185 tỷ đồng khi BFC phải đẩy mạnh khuyến mãi, nhân sự, tiếp thị để giữ thị phần. Chi phí tài chính cũng tăng mạnh khi dư nợ vay bình quân quý 3 tăng 47%, khiến công ty ghi nhận lỗ thu nhập tài chính khoảng 38 tỷ đồng. Vì vậy, phần lợi nhuận tăng thêm từ hoạt động bán phân bón gần như bị hấp thụ bởi chi phí vận hành và lãi vay.

Đây là mấu chốt của câu chuyện BFC trong quý 4. Sản lượng tiêu thụ đang phục hồi, giá phân NPK có xu hướng tăng nhanh hơn giá nguyên liệu đầu vào, nên biên lợi nhuận gộp vẫn có cơ sở duy trì tích cực. Đáng chú ý, số ngày tồn kho đã giảm mạnh xuống còn 75 ngày, so với 171 ngày quý trước và 124 ngày cùng kỳ. Tồn kho được giải phóng nhanh hơn không chỉ phản ánh sức tiêu thụ cải thiện mà còn giúp BFC linh hoạt hơn về giá vốn nếu giá nguyên liệu đầu vào tăng chậm hơn giá bán.

Tuy nhiên, kỳ vọng lợi nhuận quý 4 chưa nên đặt quá cao nếu chi phí bán hàng và chi phí lãi vay vẫn neo ở mức hiện tại. Lũy kế 9 tháng, doanh thu BFC đạt 8.095 tỷ đồng, giảm 1% so với cùng kỳ, còn lợi nhuận sau thuế công ty mẹ đạt 218 tỷ đồng, giảm 18%. Công ty đã hoàn thành 73% kế hoạch doanh thu và 89% kế hoạch lợi nhuận năm.

Vì vậy, điều đáng theo dõi ở BFC không còn đơn thuần là doanh thu có tăng hay không, mà là doanh nghiệp có chuyển được sự phục hồi của sản lượng và biên gộp thành lợi nhuận ròng hay không. Nếu chi phí bán hàng dần bình thường hóa và áp lực lãi vay không tiếp tục tăng, lợi nhuận quý 4 có cơ sở cải thiện. Ngược lại, doanh thu tăng mạnh nhưng chi phí tiếp tục phình ra sẽ khiến mức tăng lợi nhuận vẫn bị hạn chế.

Nhà đầu tư muốn tham khảo vùng giá tích sản và giá mục tiêu của BFC có thể vào trang tiểu sử để xem phân tích chi tiết.