EIB: P/B 1,18x đã đủ rẻ chưa? Câu chuyện tái cấu trúc đang ở đoạn khó nhất
Từ vùng giá cao về 16.900 đồng: EIB rẻ đi rất nhiều, nhưng “giá giảm” chưa đồng nghĩa “định giá rẻ”
EIB đang ở một vị trí khá thú vị. Tại giá đóng cửa 16.700 đồng ngày 10/09/2026, cổ phiếu giao dịch quanh 1,18 lần P/B, thấp đáng kể so với vùng P/B 1,4–2,3 lần trong nhiều năm trước. Nhìn riêng con số này, cảm giác đầu tiên rất dễ là “EIB đã đủ rẻ”. Nhưng vấn đề nằm ở mẫu số còn lại: ROE quý II/2026 chỉ khoảng 1,9%. Một ngân hàng có ROE thấp như vậy khó được thị trường trả P/B cao chỉ vì lịch sử từng giao dịch đắt hơn. Vì thế, câu chuyện EIB hiện tại không phải “một ngân hàng tốt đang bị bán rẻ”, mà đúng hơn là một ngân hàng đang tái cấu trúc và thị trường đang chờ xem ROE có thực sự quay trở lại hay không.
2026 có vẻ không phải năm để Eximbank tối đa hóa lợi nhuận
Kế hoạch năm cho thấy điều này khá rõ. EIB đặt mục tiêu tổng tài sản tăng 13,4%, huy động tăng 17,8%, tín dụng tăng 16,5%, nhưng lợi nhuận trước thuế chỉ khoảng 1.515 tỷ đồng, gần như đi ngang năm 2025. Đây là một cấu trúc kế hoạch khá khác với những ngân hàng đang chạy đua ROE: Eximbank dường như chấp nhận một năm lợi nhuận thấp để xây lại nền tảng quản trị, công nghệ, khách hàng và xử lý chất lượng tài sản. Nếu nhìn theo hướng này, 2026 giống một năm “sửa máy” hơn là “đạp ga”.
Vấn đề là chiếc máy hiện vẫn chưa chạy trơn
Sáu tháng đầu năm, thu nhập lãi thuần giảm nhẹ 1,7%, thu nhập dịch vụ giảm gần 80%, lợi nhuận trước dự phòng giảm 18,8%, trong khi chi phí dự phòng tăng tới 143%. Kết quả là lợi nhuận trước thuế chỉ còn 678 tỷ đồng, giảm 54,5%, còn lợi nhuận sau thuế giảm 55,4%. Điểm tích cực là lợi nhuận trước dự phòng quý II đã có dấu hiệu cải thiện so với quý I, tức hoạt động cốt lõi có thể đang hình thành đáy. Nhưng earnings bottom vẫn chưa được xác nhận, bởi dự phòng vẫn đang chạy lên.
Nút thắt lớn nhất của EIB hiện tại nằm ở NIM và chất lượng tài sản
Q2/2026, NIM chỉ còn 2,39%, CASA khoảng 14,83%, trong khi chi phí vốn đã lên 4,68% và LDR thuần theo cách tính kinh tế lên tới khoảng 110%. Điều đó có nghĩa nguồn vốn của EIB đang tương đối “căng”: ngân hàng muốn tăng tín dụng nhưng tiền gửi khách hàng chưa tăng đủ nhanh, khiến chi phí huy động trở thành áp lực trực tiếp lên NIM. Song song đó, NPL tăng lên 3,08%, nợ nhóm 2 lên 1,63% và tỷ lệ bao phủ nợ xấu chỉ còn 31,71%. Đây là lý do tôi cho rằng câu chuyện EIB lúc này không nên chỉ nhìn “lợi nhuận giảm vì tăng dự phòng”, thực tế, dự phòng tăng vì chất lượng tài sản vẫn đang cần xử lý.
EIB không thiếu đòn bẩy – thứ ngân hàng đang thiếu là ROA
Đây là điểm tôi thấy thú vị nhất trong bài toán EIB. Đòn bẩy tài chính hiện khoảng 10 lần, tức không thấp. Nhưng ROA quý II chỉ khoảng 0,19%, kéo ROE xuống dưới 2%. Công thức rất đơn giản: ROE ≈ ROA × đòn bẩy. Với leverage quanh 10 lần, muốn ROE quay lại 10%, ROA cần tiến về khoảng 1%, muốn ROE 12–13%, ROA phải lên khoảng 1,2–1,3%. Vì vậy, tăng thêm tài sản hay tăng thêm tín dụng chưa chắc giải quyết được vấn đề. EIB phải làm cho mỗi đồng tài sản kiếm được nhiều lợi nhuận hơn, thông qua NIM, CASA, fee income, CIR và credit cost. Đây mới là “bài toán gốc” của turnaround.
GEX và hệ sinh thái là catalyst, nhưng chưa thể thay thế kết quả vận hành
Một điểm đáng theo dõi là GEX hiện sở hữu khoảng 10% EIB theo nguồn nghiên cứu được sử dụng trong báo cáo. Về lý thuyết, hệ sinh thái GEX có thể đem tới khách hàng doanh nghiệp, tiền gửi giao dịch, tài trợ chuỗi cung ứng, ngoại hối và phí dịch vụ cho Eximbank. Nhưng giá trị này chỉ thực sự được thị trường trả premium khi nó xuất hiện trên BCTC dưới dạng CASA tăng, fee income tăng, NIM cải thiện và ROE đi lên. Nếu chỉ có câu chuyện “hệ sinh thái” mà hiệu quả hoạt động không thay đổi, catalyst sẽ khó tạo ra một quá trình re-rating bền vững.
P/B 1,18x: rẻ hay chưa phụ thuộc gần như hoàn toàn vào ROE tương lai
Nếu ROE của EIB chỉ phục hồi về 6–8% và chất lượng tài sản chưa cải thiện rõ, vùng định giá hợp lý chỉ khoảng 0,9–1,0 lần P/B, tương ứng khoảng 13.100–14.700 đồng. Nếu ROE lên 9–11%, NIM và CIR ổn định dần, vùng tham chiếu khoảng 16.800–18.400 đồng. Chỉ khi turnaround được xác nhận và ROE tiến tới 12–14%, P/B 1,4–1,5 lần mới hợp lý hơn, tương ứng khoảng 20.500–22.000 đồng theo mô hình trong báo cáo. Như vậy, tại 16.900 đồng, upside ở kịch bản cơ sở không lớn; phần hấp dẫn thực sự nằm ở việc thị trường có nâng xác suất xảy ra kịch bản turnaround tích cực hay không.
Chart cũng đang nói cùng một câu chuyện: có thể gần vùng quá bán, nhưng chưa có xu hướng tăng
Tại ngày 07/09, EIB vẫn nằm dưới cả MA20 = 17,41; MA50 = 18,39 và MA200 = 21,08. RSI khoảng 34 cho thấy cổ phiếu đã về gần trạng thái quá bán, MACD vẫn âm nhưng đà giảm có dấu hiệu chậm lại. Vùng 16,25–16,80 đang đóng vai trò hỗ trợ gần, trong khi 17,4 và đặc biệt 18,4 là những mốc cần lấy lại. Với cách tiếp cận momentum, tôi chưa xem đây là điểm mua chuẩn: giá rẻ hơn không đồng nghĩa xu hướng đã đảo chiều. Một tín hiệu đáng tin cậy hơn sẽ là EIB lấy lại MA50 với thanh khoản và sức mạnh tương đối cải thiện.
Vậy điều gì có thể khiến EIB thay đổi hoàn toàn câu chuyện?
Thị trường không cần EIB lập tức trở thành TCB hay MBB. Chỉ cần một chuỗi dữ liệu cho thấy NIM ngừng giảm, CASA vượt 16% và tiếp tục tăng, CIR xuống dưới 50%, NPL về dưới 2,5%, nợ nhóm 2 giảm và bao phủ nợ xấu quay lại trên 50–60%, xác suất ROE phục hồi sẽ thay đổi rất nhanh. Khi đó, P/B 1,18 lần hiện tại có thể bắt đầu được nhìn như một mức định giá hấp dẫn thay vì “discount hợp lý cho một ngân hàng ROE thấp”.
Góc nhìn: EIB đáng theo dõi vì kỳ vọng turnaround, nhưng chưa phải lúc để bỏ qua rủi ro
Điều hấp dẫn ở EIB chính là sự bất đối xứng của một cổ phiếu tái cấu trúc: nếu ROE từ dưới 5% quay trở lại 10–12%, cả lợi nhuận lẫn mức P/B mà thị trường sẵn sàng trả đều có thể cùng tăng, tạo hiệu ứng re-rating kép. Nhưng mặt còn lại cũng rất rõ: nếu NIM tiếp tục bị ép, NPL và nợ nhóm 2 không giảm, LLCR vẫn thấp và quá trình tái cấu trúc kéo dài, mức P/B hiện tại chưa chắc đã đủ tạo biên an toàn.
Nói ngắn gọn: EIB lúc này không phải câu chuyện “giá đã giảm nhiều nên phải tăng lại”. Đây là một cuộc đặt cược vào khả năng Eximbank biến quá trình tái cấu trúc thành ROE thực sự. Giá cổ phiếu có thể đi trước lợi nhuận, nhưng muốn một xu hướng tăng bền vững xuất hiện, cuối cùng bảng cân đối và ROE vẫn phải trả lời.
Quan điểm TRUNG LẬP / THEO DÕI TÁI CẤU TRÚC.
Nội dung phục vụ mục đích phân tích và trao đổi, không phải khuyến nghị mua bán chứng khoán.