GIÁN, CEO & NOBEL.
( Tựa đầy đủ : Câu chuyện con gián, CEO google với truyện của Han Kang, Nobel văn chương 2024)
Những hóa thạch giống loài gián sớm nhất có từ kỷ Than đá, vào khoảng 354–295 triệu năm trước đây. Tuy nhiên, những hóa thạch này khác so với những loài gián hiện đại ở chỗ chúng có cơ quan đẻ trứng dài và là tổ tiên của cả bọ ngựa lẫn gián hiện đại.
Những hóa thạch đầu tiên của các loài gián hiện đại với cơ quan đẻ trứng nằm trong cơ thể xuất hiện vào đầu kỷ Creta ( khoảng 160 -150 triệu năm trước).
Kỷ Creta hay còn gọi kỷ phấn trắng là kỷ địa chất dài nhất trong Đại trung sinh. Thời đoạn bắt đầu Kỷ Creta còn nhiều lấn cấn với hàng triệu năm sai lệch bởi các thuyết cùng quan điểm khoa học khác nhau, nhưng kết thúc kỷ này được xác định chắc chắn nhất, được đặt tại các lớp bụi đất đá giàu iridi tìm thấy trên khắp thế giới được cho là gắn liền với miệng núi lửa Chicxulub tại Yucatan và vịnh Mexico. Chúng đã được xác định niên đại là khoảng 65,5 Megaannum.
Tại mốc thời gian kết thúc Kỷ Creta, nhân loại tin rằng đã có Tiểu hành tinh rộng 12km lao xuống với tốc độ khoảng 44.000km/h, tạo nên miệng núi lửa Chicxulub. Còn trái đất thì theo Ông Peter Roopnarine, tác giả nghiên cứu, giải thích: “Kịch bản ‘mùa đông hạt nhân’ này đã đóng một vai trò quan trọng trong vụ tuyệt chủng hàng loạt”. Lớp mây bụi bao trùm khí quyển, ngăn cản sự quang hợp của thực vật với thời gian có thể tồn tại tới hai năm. Sự huỷ diệt của vụ va chạm, ước 65% sinh vật thiệt mạng trong phạm vi nó ảnh hưởng nhưng hai năm kéo theo sau đó khiến 85% sinh vật trên toàn cầu tuyệt chủng.
Triết lý con gián hình thành khi so sánh gián với khủng long. Loài vật đã từng thống trị trái đất trước Đại tân sinh hàng trăm triệu năm ko tồn tại chỉ bởi ko có được biến hoá cần thiết, để thích nghi cuộc sống mới, sau thảm hoạ nói trên.
Còn chuyện kể con gián của CEO Google Pichai :
“Một con gián, không biết từ đâu, bay vào bàn tiệc, và đậu lên vai một quý bà.
Quý bà vô cùng hoảng hốt, bà này vừa la hét, vừa nhảy ra khỏi ghế ngồi, cố lắc, phủi con gián ra.
Con gián bay sang vai một quý bà khác. Bà này cũng vùng vẫy không kém và sự hỗn loạn lớn hơn …
Chỉ khi người bồi bàn bước tới. Anh lấy khăn xua nhẹ và con gián vô tình bay sang người anh. Rồi anh chậm rãi đi ra cửa,. để con gián tự bay ra vườn”.
Sundar Pichai đúc kết: Sự hỗn loạn thực tế đã được tạo ra bởi những hành động của các quý bà đối với con gián, chứ không phải bản thân con gián".
Rồi ông phân tích, mở rộng ý nghĩa câu chuyện : Trong cuộc sống, những chuyện ta không mong muốn vẫn luôn xảy ra. Trong giao tiếp việc phải nghe lời mích lòng, trái ý còn trong nhà chuyện sinh hoạt gia đình hay tranh cãi con trẻ …v…v. Bản thân chúng, xem xét kỹ thì ko thể trở thành vấn đề lớn mà thường do thái độ tiếp cận cùng phương cách xử lý ko phù hợp của chúng ta mới thực sự biến chúng thành vấn đề lớn ( dân gian có câu “cái sảy nảy thành cái ung” hay “chuyện bé xé nó thành to” …v…v…).
“Người ăn chay” là tiểu thuyết liên kết ba truyện ngắn : người ăn chay, Vết chàm Mongolia và cây pháo hoa. Chúng có chung loạt nhân vật; chuyện sau nối tiếp hay có bước chuyển tiếp của truyện trước và được Han Kang, tác giả người Hàn Quốc viết với ba người kể chuyện khác nhau.
Ở “người ăn chay”, giọng kể của Yeong Hye do bởi những ẩn ức, kiềm nén với ký ức buồn thương từ những cư xử độc đoán, bạo lực của người cha … vốn là cựu binh về từ chiến trường Việt Nam, sau một giấc mơ đầy ám ảnh đã có quyết định ăn chay.
…
Mẹo nhỏ : AI đọc sách giúp bạn. Copy hình ảnh bìa sách, paste vào CHATGPT với yêu cầu đọc hiểu tốt nhất sách này – NaK tui sẽ để dưới phần chú thích – “cắt” và giúp bài viết nay ko phải quá dài nhá.
Mongolia là vết chàm xám nhạt thường thấy ở “mông, hay cổ” trẻ sơ sinh, được anh rể Yeong Hye kể . Vết chàm này ở mông em vợ anh, trong một lần hiếm hoi phụ vợ tắm cho con trai, anh được vợ cho biết. Làm việc ở Cty giải trí mạng, dự án anh này “ôm” hai năm nay là một video Art ( nghệ thuật), quay cuộc giao hoan của hai cơ thể con người được vẽ bằng sơn màu hình ảnh hoa lá đẹp. Cũng dẫn dắt khéo léo cùng dàn dựng rất chi tiết, Han Kang “đẩy” họ vô tình thành đôi bạn “chốt” video Art này … Dung rũi sao, sáng đó vợ anh lại đến nhà trọ Yeong Hye khi hai người bọn họ còn chưa trở dậy.
Bạn chịu khó đọc bốn trang “truyện” NaK share thành hai ảnh, rồi thì theo tiếp cuộc chuyện này nhá :
3+1.
Bệnh viện tâm thần ko “giữ” được anh chồng, song v/v nổ ra do … chị Yeong Hye cứng rắn, không nghe hay tìm hiểu v/v giữa chồng và em mình đã đẩy v/v đi XA. Rốt lại, chính cô tổn hại nhiều tinh thần, tiền của nhất mà vẫn “mất” chồng. Họ ko thể sống với dư luận XH quanh mình bởi mối quan hệ anh rể, em vợ … Còn em mình thì ngày một rơi sâu vào bệnh trạng nặng hơn. Đến nổi cô này cự tuyệt cả chuyện ăn, cái sống …“Cây pháo hoa” dưới giọng kể của chị Yeong-hye cho thấy một tình cảnh bi thảm bởi nếp nghĩ của một người cam chịu, ko muốn vượt thoát các rào cản vô hình , cả hữu hình vốn đầy rẩy trong đời sống một kiếp người.
---- chú thích của bài viết ----------
Mẹo AI, copy/paste CHATGPT đọc sách thay bạn:
… Người Ăn Chay – Sức Mạnh Của Văn Học Đối Diện Với Nội Tâm Và Xã Hội
Văn chương không chỉ là một hành trình ngôn từ, mà còn là cánh cửa mở ra những góc khuất của tâm hồn và xã hội. “Người Ăn Chay” của tác giả Hàn Quốc Han Kang là một tác phẩm như vậy, nơi mà từng câu chữ như những chiếc gai mềm, chạm vào tận cùng nỗi đau và sự bất hòa bên trong con người.
Hành trình của Yeong-hye: Một sự phản kháng thầm lặng
“Người Ăn Chay” kể về Yeong-hye, một người phụ nữ bình thường ở Hàn Quốc quyết định trở thành người ăn chay sau một giấc mơ ám ảnh. Quyết định này, thoạt đầu tưởng chừng đơn giản, lại trở thành sự kiện làm bùng nổ hàng loạt căng thẳng trong gia đình và xã hội xung quanh cô.
Từ chối ăn thịt không chỉ là hành động thay đổi thói quen, mà trong tác phẩm, nó còn mang ý nghĩa sâu xa hơn – đó là lời từ chối sự kiểm soát, áp đặt và bạo lực vô hình mà cô phải chịu đựng. Yeong-hye không dùng lời nói để phản kháng, cô để cơ thể và lựa chọn sống của mình làm vũ khí. Nhưng xã hội mà cô đang sống lại không sẵn sàng đối diện với một sự im lặng gây chấn động như vậy.
Biểu tượng và sự dồn nén trong văn hóa Á Đông
Han Kang đã rất tài tình trong việc biến hành động ăn chay của Yeong-hye thành một biểu tượng. Trong xã hội Á Đông nói chung và Hàn Quốc nói riêng, truyền thống gia đình và sự phục tùng là điều được coi trọng. Vì vậy, việc Yeong-hye từ chối ăn thịt cũng chính là sự từ chối vai trò truyền thống mà cô được áp đặt: một người vợ, người con gái ngoan ngoãn.
Tác phẩm không chỉ bóc tách những mảng tối trong gia đình – nơi bạo lực và quyền lực ngấm ngầm điều khiển mọi người – mà còn chỉ ra áp lực của xã hội đối với những cá nhân “khác biệt”. Người ăn chay không chỉ là một câu chuyện cá nhân mà còn là tiếng nói cho những ai từng bị xã hội đè nén.
Giọng văn và cấu trúc: Một cơn ác mộng đầy ám ảnh
Han Kang viết bằng giọng văn lạnh lùng, nhưng lại đầy sức nặng cảm xúc. Tác phẩm được chia thành ba phần, mỗi phần được kể từ góc nhìn của một nhân vật khác nhau: chồng Yeong-hye, anh rể cô và chị gái cô. Sự thay đổi này tạo nên một bức tranh đa chiều, nơi mà chính những người thân yêu nhất của Yeong-hye lại không thể hiểu được cô.
Giấc mơ bạo lực của Yeong-hye không chỉ là động cơ của câu chuyện, mà còn là lăng kính phản ánh nỗi đau sâu kín của con người. Từng câu chữ trong “Người Ăn Chay” mang sức mạnh của một cơn ác mộng, nơi độc giả không thể dứt ra được, và khi kết thúc, họ bị bỏ lại với những câu hỏi sâu thẳm về sự sống và sự tự do.
Những thông điệp nhân văn vượt thời đại
“Người Ăn Chay” là một lời nhắc nhở mạnh mẽ rằng đôi khi, những hành động nhỏ nhất cũng có thể mang ý nghĩa to lớn nhất. Han Kang không hề phán xét nhân vật của mình; thay vào đó, bà để người đọc tự suy ngẫm về những định kiến, áp lực và sự tổn thương mà chúng ta vô tình hay cố ý gây ra cho nhau.
Tác phẩm này không chỉ dừng lại ở câu chuyện về Yeong-hye, mà còn mở ra một cánh cửa để nhìn nhận lại chính bản thân mình. Chúng ta đã sống như thế nào? Liệu chúng ta có đang áp đặt người khác theo tiêu chuẩn của riêng mình? Và quan trọng nhất, liệu chúng ta có đủ dũng cảm để sống thật với chính mình?
Kết luận: Khi văn chương chạm vào sự thật
“Người Ăn Chay” là một tác phẩm không dễ đọc, nhưng lại rất đáng để đọc. Nó không chỉ khiến chúng ta suy ngẫm về sự kiểm soát và tự do trong xã hội hiện đại, mà còn khẳng định sức mạnh của văn chương trong việc bóc trần những nỗi đau không lời.
