[GÓC NHÌN CHUYÊN GIA] ÁP LỰC GIẢI NGÂN 100% VỐN ĐẦU TƯ CÔNG: “HAI ĐIỂM NGHẼN” KHIẾN TIẾN ĐỘ CHƯA THỂ BỨT PHÁ 
Năm 2026, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế đầy tham vọng ở mức ~10%. Để đạt được con số “hai chữ số” này, đầu tư công tiếp tục được kỳ vọng là động cơ chính để bứt phá.
Tuy nhiên, với tổng quy mô vốn đã vượt 1 triệu tỷ đồng, mục tiêu giải ngân 100% trong năm nay đang đối mặt với những áp lực và thách thức vô cùng lớn.
Tại Diễn đàn Vietnam Investment Forum 2026, các chuyên gia hàng đầu đã chỉ ra bức tranh thực tế:
HAI “HÒA ĐÁ TẢNG” ĐANG GHÌM CHÂN TIẾN ĐỘ
Theo TS. Phan Đức Hiếu (Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội), không có một nguyên nhân chung cho tất cả, mỗi dự án là một bài toán riêng. Nhưng có 2 điểm nghẽn phổ biến nhất mà các địa phương không thể tự giải quyết:
Khan hiếm nguồn nguyên vật liệu xây dựng: Đặc biệt là vật liệu san lấp và các mỏ đất thông thường. Thiếu “ruột” thì công trình không thể hình thành. 
Biến động bão giá: Chi phí vật liệu và thiết bị tăng phi mã vượt dự tính ban đầu. Điều này tạo áp lực khổng lồ lên các gói thầu đơn giá cố định hoặc hợp đồng trọn gói, khiến nhà thầu “càng làm càng lỗ”.
GÓC NHÌN LẠC QUAN: GIẢI NGÂN 95% ĐÃ LÀ THÀNH CÔNG LỚN
Mặc dù tỷ lệ giải ngân 5 tháng đầu năm mới đạt 21,6% kế hoạch, ông Nguyễn Xuân Thành (Giảng viên cao cấp Trường Fulbright) nhận định chúng ta vẫn có những điểm tựa vững chắc:
- Đã qua giai đoạn khó nhất: Nhiều siêu dự án đã bước qua khúc cua “xương xẩu” nhất là giải phóng mặt bằng để chuyển sang giai đoạn thi công, lắp đặt thiết bị.
- Cú hích kinh tế: Nếu năm nay giải ngân đạt 95%, mức tăng trưởng đầu tư công vẫn đạt khoảng 18,5% so với năm 2025. Trong bối cảnh quy mô vốn ngày càng phình to, đây đã là một kỷ lục và đủ sức tạo lực đẩy mạnh mẽ cho GDP (hiện đang ở mức 7,8%).
CẦN NHỮNG QUYẾT SÁCH “CỞI TRÓI” NÀO?
Để dòng vốn hơn 1 triệu tỷ đồng thực sự khơi thông, các chuyên gia đồng thuận đề xuất:
- Nhân rộng cơ chế đặc thù: Biến các chính sách đặc thù về khai thác mỏ vật liệu tại một số địa phương thành cơ chế chung cho cả nước.
- Cập nhật giá thực tế: Nhà nước cần có cơ chế chia sẻ chi phí tăng thêm và cập nhật giá vật liệu bám sát thị trường hơn để cứu các nhà thầu.
- Linh hoạt điều chuyển vốn: Mạnh dạn phân cấp cho chủ đầu tư, “gạt” vốn từ các dự án chậm tiến độ sang các dự án có khả năng hấp thụ tốt và đang cần bù đắp do trượt giá.
Lời kết: Mục tiêu 100% là áp lực, nhưng giải ngân hiệu quả và thực chất mới là cái gốc của tăng trưởng bền vững. Khi các nút thắt về cơ chế vật liệu và giá cả được tháo gỡ, bộ mặt hạ tầng 2026 chắc chắn sẽ có những bước chuyển mình ngoạn mục.