ĐIỂM TIN SÁNG 02/03/2026
Eo biển Hormuz căng thẳng – Dầu hướng 100 USD – Dòng tiền phân hóa mạnh
I. Eo biển Hormuz và rủi ro nguồn cung toàn cầu
Eo biển Hormuz một lần nữa trở thành tâm điểm của thị trường năng lượng thế giới. Đây là tuyến trung chuyển khoảng 20% sản lượng dầu toàn cầu, đặc biệt là dòng dầu từ Trung Đông đi sang châu Á. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại đây đều tác động trực tiếp đến giá dầu, phí vận tải và tâm lý thị trường tài chính.
Hiện tại, hoạt động qua eo biển đang bị hạn chế một phần, xuất hiện thông tin về các sự kiện quân sự và nguy cơ siết chặt an ninh hàng hải. Mức độ căng thẳng lần này được đánh giá cao hơn các sự kiện trước do tính chất đối đầu trực diện giữa hai phe. Phản ứng trả đũa của Iran được cho là mạnh hơn trước, thậm chí có diễn biến lan sang khu vực Dubai.
Ba kịch bản đang được thị trường định giá. Kịch bản cơ sở (45%) là căng thẳng kéo dài 4–6 tuần, khi đó giá dầu Brent có thể hướng tới mốc 100 USD/thùng trong tuần đầu, thậm chí cao hơn. Kịch bản 35% là xung đột ngắn 7–12 ngày rồi hạ nhiệt nhanh. Kịch bản rủi ro nhất (20%) là chiến sự lan rộng toàn Trung Đông, khiến dầu vượt xa 100 USD và rủi ro lạm phát toàn cầu quay trở lại.
II. Giá dầu và tác động ngắn – dài hạn
Trong ngắn hạn, đặc biệt giai đoạn đầu tháng 3/2026, dầu Brent có thể biến động mạnh quanh vùng 100 USD. Dù OPEC+ có khả năng tăng sản lượng để bù đắp nguồn cung, yếu tố chi phối chính vẫn là rủi ro vận chuyển và tâm lý phòng thủ.
Chiến lược ngắn hạn phù hợp với trading linh hoạt theo biến động dầu và cổ phiếu liên quan. Tuy nhiên, nếu xung đột chỉ kéo dài 4–6 tuần như kịch bản cơ sở, tác động dài hạn đến kinh tế Việt Nam được đánh giá không quá lớn. Rủi ro đáng ngại hơn nằm ở khả năng bất ổn lan gần khu vực Đông Nam Á.
Về tương quan lực lượng, khả năng chiến sự kéo dài toàn diện được xem là thấp hơn so với kịch bản căng thẳng có kiểm soát.
III. Tác động đến từng nhóm ngành
Nhóm dầu khí hiện là nhóm mạnh nhất thị trường. Giá dầu tăng hỗ trợ trực tiếp doanh nghiệp thượng nguồn và dịch vụ, đồng thời cải thiện kỳ vọng lợi nhuận ở trung và hạ nguồn. Đây có thể tiếp tục là nhóm dẫn dắt nếu dầu duy trì xu hướng tăng.
Ngược lại, ngành hàng không chịu tác động tiêu cực rõ ràng. Giá nhiên liệu tăng làm co hẹp biên lợi nhuận, trong khi nhiều chuyến bay quốc tế phải điều chỉnh lộ trình, kéo dài quãng đường, khiến chi phí tăng nhanh hơn khả năng điều chỉnh giá vé.
Vận tải biển chịu ảnh hưởng từ tâm lý và phí bảo hiểm chiến tranh. Phí vận tải có thể tăng ngắn hạn, nhưng lợi nhuận còn phụ thuộc cung – cầu và chu kỳ thương mại toàn cầu.
Ở nhóm phân bón, phản ứng ban đầu có xu hướng tích cực do giá đầu vào biến động theo dầu. Doanh nghiệp sản xuất đạm có thể hưởng lợi nếu giá bán điều chỉnh kịp thời.
Vàng là kênh phòng thủ truyền thống khi địa chính trị leo thang. Dòng tiền trú ẩn có thể hỗ trợ nhóm kinh doanh vàng như PNJ, dù biên lợi nhuận còn phụ thuộc cấu trúc sản phẩm. Nhóm lương thực – thực phẩm mang tính phòng thủ, trong đó PAN Group được đánh giá tích cực khi dòng tiền tìm đến nhóm ít biến động.
IV. Khối ngoại bán ròng nhưng không phải bán tháo
Gần đây, khối ngoại bán ròng khoảng 5.200 tỷ đồng, song điều đáng chú ý là không có dấu hiệu bán tháo hoảng loạn. Hoạt động này chủ yếu mang tính chốt lời và cơ cấu danh mục sau nhịp tăng mạnh trước đó. Trong khi đó, cầu nội vẫn duy trì ở mức tốt, đặc biệt sau Tết khi số lượng tài khoản mở mới tăng mạnh, thanh khoản cải thiện đáng kể.
Thị trường vì vậy đang trong trạng thái tìm điểm cân bằng mới, nơi lực bán của nước ngoài được hấp thụ bởi dòng tiền trong nước.
V. Câu chuyện FTSE và doanh nghiệp Nhà nước
Tháng 3 là thời điểm thị trường chờ đợi kỳ review của FTSE. Cơ quan quản lý đang rà soát các công ty đại chúng có tỷ lệ free-float thấp, đồng thời thúc đẩy tái cấu trúc và giảm tỷ lệ vốn Nhà nước tại một số doanh nghiệp. Nếu room ngoại được nới và thanh khoản cải thiện, đây có thể là cơ hội lớn tạo upside cho nhóm vốn hóa lớn, đặc biệt các doanh nghiệp Nhà nước đáp ứng tiêu chí thanh khoản.
VI. Danh mục tháng 3 và cổ phiếu trọng tâm
Danh mục theo hướng T3 ưu tiên doanh nghiệp có kết quả kinh doanh quý I tích cực và triển vọng lợi nhuận cả năm rõ ràng. Trong đó, MSN không chỉ có câu chuyện tiêu dùng mà còn nhiều động lực khác, mức tăng giá chưa phản ánh hết tiềm năng. SSI hưởng lợi khi thanh khoản thị trường cải thiện. HPG được quan tâm nhờ kỳ vọng chu kỳ thép hồi phục.
Ở nhóm ngân hàng, VCB được kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận ổn định, chất lượng tài sản tốt và NIM có thể cải thiện khi điều kiện lãi suất thay đổi. Trong lĩnh vực xây dựng, CTD sở hữu backlog lớn, khối lượng công việc vượt kế hoạch, hưởng lợi từ chu kỳ đầu tư và tăng trưởng kinh tế Việt Nam. Ngoài ra, DCM là cổ phiếu đáng theo dõi nếu xu hướng giá phân bón tiếp tục tích cực.
VII. Tổng kết chiến lược
Trong ngắn hạn, biến động dầu và diễn biến tại Eo biển Hormuz sẽ chi phối tâm lý thị trường. Nhóm dầu khí có thể tiếp tục dẫn dắt, trong khi hàng không chịu áp lực. Vận tải biển và phân bón cần theo dõi thêm yếu tố cung – cầu thực tế.
Về trung hạn, dòng tiền nội vẫn là trụ đỡ quan trọng của thị trường. Về dài hạn, nếu xung đột chỉ kéo dài 4–6 tuần, tác động đến Việt Nam được đánh giá là không quá lớn, và cơ hội vẫn nằm ở các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt, hưởng lợi từ tăng trưởng nội tại và câu chuyện tái cấu trúc.