Năm 2025, Nga có thêm 14 tỷ phú USD mới. Điều đáng chú ý là có tới 7 người làm giàu từ lĩnh vực nông nghiệp và sản xuất thực phẩm. Điều này cho thấy một xu hướng đang diễn ra trên thế giới: nông nghiệp khi được tổ chức theo mô hình công nghiệp và kiểm soát chuỗi giá trị có thể tạo ra khối tài sản khổng lồ.
Nhiều người vẫn quen nhìn nông nghiệp như một ngành lợi nhuận thấp. Nhưng thực tế tại Nga cho thấy điều ngược lại. Những doanh nghiệp nông nghiệp lớn không chỉ trồng trọt, mà kiểm soát toàn bộ chuỗi giá trị từ đất nông nghiệp, chăn nuôi, sản xuất thức ăn, chế biến thực phẩm cho tới xuất khẩu. Khi doanh nghiệp nắm toàn bộ chuỗi này, lợi nhuận không còn nằm ở một sản phẩm đơn lẻ mà nằm ở cả hệ sinh thái thực phẩm.
Quy mô đất đai lớn, sản xuất công nghiệp hóa, cùng với nhu cầu lương thực toàn cầu tăng mạnh đã giúp các doanh nghiệp nông nghiệp Nga tích lũy tài sản rất nhanh. Nông nghiệp từ một ngành truyền thống đang trở thành một ngành công nghiệp thực sự.
Nhìn từ câu chuyện đó, có thể liên hệ tới cổ phiếu TSC. Nhiều người hiện nay nhìn TSC chỉ như một công ty nông nghiệp bình thường. Nhưng nếu nhìn sâu hơn vào cấu trúc doanh nghiệp, TSC không đơn thuần là trồng trọt. Doanh nghiệp này nằm trong một hệ sinh thái nông nghiệp – thực phẩm lớn hơn, với các mảng liên quan đến giống cây trồng, vật tư nông nghiệp, chế biến và chuỗi cung ứng nông sản toàn cầu.
Điểm cốt lõi của mô hình này nằm ở chuỗi giá trị. Khi doanh nghiệp chỉ bán nông sản thô, biên lợi nhuận rất thấp. Nhưng khi doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào các khâu giống, vật tư, sản xuất, chế biến và phân phối, giá trị gia tăng sẽ lớn hơn rất nhiều.
Đó cũng chính là con đường mà nhiều tập đoàn nông nghiệp lớn trên thế giới đã đi qua. Ban đầu họ chỉ là những công ty nông nghiệp thông thường. Nhưng khi quy mô đất đai tăng lên, chuỗi sản xuất mở rộng và thị trường tiêu thụ được kiểm soát, doanh nghiệp dần trở thành một hệ sinh thái thực phẩm.
Câu chuyện của các tỷ phú nông nghiệp tại Nga vì vậy không chỉ là một hiện tượng riêng lẻ. Nó cho thấy một quy luật lớn của kinh tế hiện đại: ai kiểm soát được chuỗi thực phẩm và nguồn cung nông nghiệp quy mô lớn, người đó có thể tạo ra giá trị khổng lồ.
Nhìn ở góc độ dài hạn, khi dân số thế giới tiếp tục tăng và nhu cầu lương thực ngày càng lớn, ngành nông nghiệp – thực phẩm có thể trở thành một trong những lĩnh vực quan trọng nhất của nền kinh tế toàn cầu.
Và đôi khi, những doanh nghiệp đang bị thị trường đánh giá thấp lại chính là những doanh nghiệp đang đứng trong một ngành có tiềm năng rất lớn trong tương lai.