Một động thái mang đậm dấu ấn “ngoại giao kinh tế”, Tổng thống Donald Trump tuyên bố áp mức thuế quan 25% đối với bất kỳ quốc gia nào duy trì quan hệ thương mại với Iran, đánh dấu bước leo thang mạnh mẽ trong chiến dịch gây sức ép của Washington lên Tehran, trong bối cảnh Cộng hòa Hồi giáo này đang chìm sâu vào làn sóng bất ổn nội bộ chưa từng có tiền lệ. Chính sách được ông Trump mô tả là “cuối cùng và không thể đảo ngược” trên Truth Social, không chỉ đe dọa tái định hình các dòng chảy thương mại toàn cầu, mà còn có nguy cơ thổi bùng trở lại xung đột thương mại Mỹ – Trung vốn tưởng như đã lắng dịu trong những tháng gần đây.
Công Cụ Thô Bạo Với Phạm Vi Toàn Cầu
Điểm đáng chú ý là tuyên bố áp thuế gần như không kèm theo bất kỳ chi tiết thực thi nào: không thời hạn, không phạm vi cụ thể, không cơ chế cưỡng chế rõ ràng. Khoảng trống chính sách này đã nhanh chóng lan tỏa sự bất định trên các thị trường tài chính quốc tế. Nhà đầu tư giao dịch trong trạng thái thiếu niềm tin, liên tục mở – đóng vị thế ngắn hạn để dò tìm hàm ý chính sách thực tế. Hệ quả là thanh khoản thị trường suy giảm, trong khi giá tài sản ngày càng phản ánh kỳ vọng và suy đoán nhiều hơn là các yếu tố nền tảng.
![[IMG]](https://images.f247.com/original/4X/c/9/6/c96b76e707c8095b637b31965409e289ccaa9d67.jpeg)
Rủi ro kinh tế không hề nhỏ. Mạng lưới đối tác thương mại của Iran trải rộng từ các quốc gia láng giềng cho tới những nền kinh tế lớn như Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ và đặc biệt là Trung Quốc – quốc gia nhập khẩu dầu thô Iran lớn nhất thế giới. Các nhà máy lọc dầu độc lập của Trung Quốc thậm chí còn gia tăng mua dầu Iran trong tháng trước, khiến mối quan hệ thương mại Bắc Kinh – Tehran mang tính chiến lược cả về kinh tế lẫn địa chính trị.
Chính sách thuế mới này có nguy cơ phủ bóng đen lên thỏa thuận thương mại mà ông Trump đạt được với Chủ tịch Tập Cận Bình vào cuối năm ngoái. Trước đó, Washington từng áp thuế lên tới 50% đối với hàng hóa Ấn Độ liên quan đến dầu Nga. Dù New Delhi ban đầu cắt giảm nhập khẩu, các dòng chảy này sau đó đã quay trở lại mức cũ. Trung Quốc, đúng với thông lệ, gần như không phản ứng trước các đe dọa thuế quan trước đây, làm dấy lên nghi ngờ về hiệu quả thực tế của chiến lược gây sức ép bằng thuế lần này.
Chi tiết: Khi Thuế Quan Trở Thành Vũ Khí: Chiến Lược Iran Của Mỹ Làm Rúng Động Trật Tự Kinh Tế Thế Giới