Khoảng 2–3 tháng gần đây, nhiều cổ phiếu dầu khí khiến thị trường giật mình. Có mã tăng 70%, có mã gần x2 chỉ trong một nhịp. Điều thú vị là: sóng này đến rất muộn, khi thị trường chung đã tăng một đoạn dài từ đầu năm, và không còn quá nhiều nhà đầu tư nắm sẵn cổ dầu khí từ trước.
Câu hỏi lớn đặt ra không phải là “có vào được không”, mà là: dòng tiền đang nhìn thấy điều gì ở nhóm dầu khí lúc này?
1. Vì sao dầu khí tăng mạnh, dù trước đó bị lãng quên rất lâu?
Nếu nhìn lại 2–3 năm gần nhất, dầu khí là nhóm bị bỏ quên đúng nghĩa. Giá dầu biến động mạnh, dự án chậm triển khai, câu chuyện tăng trưởng không rõ ràng, khiến phần lớn cổ phiếu ngành này chỉ đi ngang hoặc giảm dần theo thời gian. Chính vì vậy, nền giá của nhiều mã dầu khí hiện nay là nền rất thấp, tích lũy kéo dài, lượng nhà đầu tư kẹt hàng không nhiều.
Khi giá dầu thế giới ổn định trở lại ở vùng cao, cùng với việc nhiều dự án lớn được nhắc lại, dòng tiền bắt đầu quay lại nhóm này như một phản xạ tự nhiên: tìm những cổ phiếu chưa tăng , nhưng có khả năng kể lại câu chuyện tăng trưởng.
2. Nhịp tăng x2: không chỉ là đầu cơ thuần túy
Nếu chỉ là đầu cơ, dầu khí đã tăng từ rất sớm, cùng các nhóm nóng khác. Nhưng thực tế, sóng dầu khí đến muộn, và đi cùng thanh khoản tăng dần, không phải kiểu kéo trần vài phiên rồi xả gấp.
Điểm đáng chú ý là nhiều cổ phiếu dầu khí tăng mạnh trong bối cảnh kết quả kinh doanh cải thiện rõ rệt so với nền thấp trước đó, biên lợi nhuận phục hồi, backlog dự án bắt đầu quay lại. Đây là kiểu tăng mà dòng tiền trung hạn rất thích: giá thấp – câu chuyện quay lại – kỳ vọng phía trước còn dài .
3. Vậy rủi ro nằm ở đâu?
Rủi ro lớn nhất của nhóm dầu khí không nằm ở doanh nghiệp, mà nằm ở nhịp tăng quá nhanh so với nền tích lũy ngắn hạn . Khi cổ phiếu đã tăng 70–100% trong thời gian ngắn, việc rung lắc, điều chỉnh là điều gần như chắc chắn xảy ra, đặc biệt với những nhà đầu tư mua muộn theo cảm xúc.
Ngoài ra, dầu khí vẫn là nhóm phụ thuộc nhiều vào chu kỳ và yếu tố vĩ mô. Nếu giá dầu đảo chiều mạnh, hoặc tiến độ dự án không diễn ra như kỳ vọng, cổ phiếu có thể điều chỉnh rất nhanh vì lượng nhà đầu tư nắm giữ không phải ai cũng có tầm nhìn dài hạn.
4. Dòng tiền đang làm gì với dầu khí lúc này?
Quan sát kỹ sẽ thấy một điều: dòng tiền không còn mua đuổi bằng mọi giá. Những phiên tăng mạnh thường đi kèm phiên chốt lời ngay sau đó, nhưng giá không sập, mà giữ nền cao hơn nền cũ. Đây là dấu hiệu của dòng tiền lớn đang vừa đẩy, vừa chọn lọc , chứ không phải kiểu đánh nhanh rút gọn.
Nói cách khác, dầu khí đang đi theo kiểu “leo thang”, không phải nước rút. Và điều này chỉ xảy ra khi thị trường tin rằng câu chuyện chưa kết thúc .
5. Nhà đầu tư nên làm gì lúc này?
Với những ai đã có hàng từ sớm, đây là giai đoạn nên quản trị vị thế, không cần bán tháo nhưng cũng không nên kỳ vọng tăng mãi không nghỉ. Với người chưa có, mua đuổi sau nhịp x2 là lựa chọn rủi ro cao, trừ khi chấp nhận được rung lắc mạnh.
Dầu khí hiện tại không còn là “mua cho vui”, nhưng cũng chưa phải là nhóm đã hết câu chuyện. Vấn đề không nằm ở việc ngành còn tăng hay không, mà nằm ở bạn mua ở đâu, với kỳ vọng gì, và chịu được biến động đến mức nào .
Thị trường luôn có những nhóm cổ phiếu bị lãng quên rất lâu, và khi chúng quay lại, thường không cho quá nhiều cơ hội cho người chần chừ. Nhưng cũng chính vì vậy, người vào sau luôn cần tỉnh táo hơn người vào trước.
