Lãi qua đêm dựng đứng 9,1%: NHNN bơm gấp 100,000 tỷ cứu viện - Cú RŨ BỎ kinh điển hay Báo động đỏ?
Sáng nay, bảng điện tử thị trường liên ngân hàng nhảy số khiến không ít nhà đầu tư (NĐT) giật mình: Lãi suất qua đêm vọt lên 9,1%, kỳ hạn 1 tuần chạm ngưỡng 9,6%. Có thời điểm, giao dịch cục bộ còn khớp lệnh ở mức 13%. Đây là những con số biết nói, báo hiệu một đợt căng thẳng thanh khoản cục bộ gay gắt nhất trong hơn một năm qua.
Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn thấy căng thẳng mà bán tháo cổ phiếu, các bác có thể đang rơi vào bẫy tâm lý đám đông. Dưới góc nhìn của một người làm nghề tài chính 10 năm, Tố Như thấy một bức tranh hoàn toàn khác về dòng tiền lúc này.
1. Giải mã hành động “Bơm ròng” quyết liệt của Nhà điều hành
Số liệu ngày 02/02 cho thấy một sự thay đổi chiến thuật rõ rệt từ Ngân hàng Nhà nước (SBV). Thay vì bơm nhỏ giọt, SBV đã tung ra gói chào thầu OMO lên tới 100.000 tỷ đồng, và kết quả bơm ròng hơn 55.000 tỷ đồng ngay trong phiên.
Điều này khẳng định hai vấn đề cốt lõi:
Một là, áp lực thanh khoản là CÓ THẬT và rất lớn. Việc Kho bạc Nhà nước hút tiền về cuối tháng (mùa cao điểm nộp thuế) cộng hưởng với nhu cầu rút tiền mặt sắm Tết của dân cư đã tạo ra một “nút cổ chai” tạm thời. Hệ thống ngân hàng đang khát VND để bù đắp dự trữ bắt buộc.
Hai là, và quan trọng hơn, SBV đang CAM KẾT hỗ trợ thị trường. Hành động bơm tiền mạnh tay cho thấy Nhà điều hành sẽ không để lãi suất liên ngân hàng leo thang đến mức phá vỡ cấu trúc lãi suất huy động dân cư. Đây là tấm khiên bảo vệ cho thị trường chứng khoán không bị sập gãy vì thiếu tiền.
2. Biến số Tỷ giá: Cơn gió ngược cần thận trọng
Một điểm mà Tố Như muốn các bác lưu ý kỹ: Dù bơm tiền hỗ trợ thanh khoản VND, nhưng áp lực lên tỷ giá USD/VND đang quay trở lại. Tỷ giá liên ngân hàng đã tăng 75 đồng lên mức 26.020 VND/USD.
Đây là bài toán khó: Bơm VND ra để cứu thanh khoản thì áp lực tỷ giá sẽ tăng. Hút VND về để giữ tỷ giá thì lãi suất lại dựng đứng. Hiện tại, SBV đang ưu tiên thanh khoản hệ thống trước thềm Tết, chấp nhận tỷ giá biến động trong biên độ cho phép. Do đó, khối ngoại có thể sẽ duy trì đà bán ròng nhẹ hoặc giao dịch thận trọng trong ngắn hạn để phòng ngừa rủi ro tỷ giá.
3. Kịch bản nào cho VN-Index và Hành động của NĐT?
Lịch sử cho thấy, khi lãi suất liên ngân hàng vượt 7-8%, thị trường chứng khoán thường có những nhịp rung lắc mạnh (shake-out) để rũ bỏ lượng margin cao. Nhưng ngay sau khi kỳ nghỉ Tết kết thúc và tiền mặt quay trở lại hệ thống ngân hàng, lãi suất sẽ hạ nhiệt cực nhanh, tạo đà cho thị trường bật tăng.
Chiến lược Tố Như đề xuất cho giai đoạn “nước sôi lửa bỏng” này:
Thứ nhất: Tuyệt đối không sử dụng Margin cao lúc này. Chi phí vốn đang tăng, việc gồng lãi margin qua kỳ nghỉ Tết dài ngày là không tối ưu về mặt quản trị rủi ro.
Thứ hai: Hãy tư duy ngược đám đông. Trong khi người cầm cổ phiếu lo sợ lãi suất 9,1%, thì dòng tiền thông minh đang âm thầm gom các cổ phiếu có nền tảng tài chính lành mạnh. Ưu tiên các doanh nghiệp có lượng Tiền mặt ròng (Net Cash) cao và ít nợ vay. Đây là những doanh nghiệp “miễn nhiễm” với bão lãi suất.
Thứ ba: Quan sát nhóm Ngân hàng. Dù chịu áp lực chi phí vốn ngắn hạn, nhưng việc SBV bơm ròng mạnh qua OMO chính là để hỗ trợ nhóm này. Những ngân hàng quốc doanh hoặc ngân hàng có tệp khách hàng cá nhân lớn sẽ sớm ổn định trở lại.
Kết luận
Con số 9,1% là đỉnh điểm của tính “mùa vụ”, không phải là sự đảo chiều của chính sách nới lỏng tiền tệ. SBV vẫn đang bơm máu cho nền kinh tế. Đừng để sự hoảng loạn ngắn hạn làm mất đi vị thế đẹp cho con sóng lớn năm 2026.
Thị trường lúc này là cuộc chơi của sự kiên nhẫn và tầm nhìn.
Chúc anh chị chân cứng đá mềm, giữ vững tay chèo qua đợt sóng này!
Nguyễn Ngọc Trâm Yuanta.