Quốc hội vừa thông qua Luật Dầu khí sửa đổi với mục tiêu tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý, đẩy nhanh hoạt động thăm dò – khai thác và mở rộng không gian phát triển cho ngành dầu khí. Luật dự kiến có hiệu lực từ 01/03/2027. Các thay đổi lần này tập trung vào 3 hướng chính:
Thứ nhất, đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án.
Việc tăng phân cấp, phân quyền và mở rộng thẩm quyền của Petrovietnam có thể giúp giảm bớt các tầng nấc thủ tục. Với đặc thù một dự án dầu khí có thể mất nhiều năm từ phát hiện đến khai thác, việc rút ngắn thời gian triển khai có thể tạo tác động đáng kể đến toàn bộ chuỗi cung ứng phía sau.
Thứ hai, tháo gỡ cho các mỏ khó khai thác.
Các cơ chế dành cho mỏ nhỏ, mỏ cận biên, khu vực có điều kiện khai thác phức tạp và hoạt động nâng cao hệ số thu hồi có thể giúp cải thiện hiệu quả kinh tế của dự án. Điều này đặc biệt quan trọng bởi có tài nguyên chưa chắc đã có thể khai thác hiệu quả. Nếu cơ chế mới giúp nhiều dự án đạt hiệu quả đầu tư tốt hơn, hoạt động phát triển mỏ có thể được thúc đẩy trong những năm tới.
Thứ ba, mở rộng câu chuyện từ dầu khí sang năng lượng mới.
Khung pháp lý mới tạo thêm cơ sở cho các lĩnh vực như CCS, dịch vụ kỹ thuật cao và năng lượng ngoài khơi. Đây là cơ hội để tận dụng những năng lực sẵn có của ngành dầu khí trong khảo sát địa chất, khoan, xây lắp công trình biển và vận hành hạ tầng ngoài khơi.
Các nhóm ngành sẽ hưởng lợi:
+ Nhóm dịch vụ dầu khí có thể hưởng lợi trực tiếp nhất nếu tiến độ các dự án thượng nguồn được đẩy nhanh. Nhu cầu khoan, khảo sát, EPC, xây lắp công trình biển và dịch vụ kỹ thuật có thể tăng lên, qua đó tạo thêm backlog cho các doanh nghiệp như PVD, PVS.
+ Nhóm khí và hạ tầng có thể hưởng lợi nếu hoạt động khai thác trong nước và các dự án khí lớn được thúc đẩy. Trong đó, GAS là một doanh nghiệp đáng theo dõi.
+ Nhóm lọc hóa dầu như BSR, PLX, OIL có tác động gián tiếp hơn. Triển vọng của nhóm này vẫn phụ thuộc chủ yếu vào giá dầu, crack spread, nhu cầu tiêu thụ và chu kỳ ngành.
+ Nhóm phân bón DCM, DPM sẽ hưởng lợi gián tiếp nhờ nguồn cung ổn định hơn giúp cải thiện hiệu quả vận hành các nhà máy.
+ REE hưởng lợi nhờ khung pháp lý năng lượng ngoài khơi rõ ràng hơn thúc đẩy các dự án điện gió ngoài khơi.
Tuy nhiên cần chú ý rằng Luật được thông qua mới là bước đầu. Tác động thực sự sẽ phụ thuộc vào việc các cơ chế mới có giúp những dự án cụ thể được phê duyệt và triển khai nhanh hơn hay không. Nếu nhiều mỏ mới được đưa vào phát triển, chu kỳ đầu tư thượng nguồn có thể tăng tốc và tạo hiệu ứng lan tỏa từ khai thác → khoan → xây lắp → EPC → dịch vụ kỹ thuật.
Luật Dầu khí sửa đổi có thể mở ra một chu kỳ đầu tư mới, nhưng câu chuyện quan trọng nhất từ đây sẽ là: dự án nào được triển khai và doanh nghiệp nào sẽ thực sự chuyển chính sách thành backlog và lợi nhuận. Luật sẽ không các động đến các doanh nghiệp này trong các quý tới nhưng trong trung dài hạn sẽ thúc đẩy các doanh nghiệp này tăng trưởng.