Luật dầu khí sửa đổi tác động cổ phiếu nào

, , , ,

Luật dầu khí (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua ngày 23/08/2026 với 12 chương, 62 điều (thay thế Luật dầu khí 2022). Luật hướng tới tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, phân cấp mạnh mẽ và mở đường cho xu hướng chuyển dịch năng lượng.

  1. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và đơn giản hóa thủ tục

Chuyển giao thẩm quyền: Tăng cường giao quyền cho Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công thương và Tập đoàn dầu khí Việt Nam (Petrovietnam) trong việc thẩm định, phê duyệt các bước triển khai điều tra cơ bản, kế hoạch đại cương phát triển mỏ (ODP) và kế hoạch phát triển mỏ (FDP).

Cắt giảm thủ tục hành chính: Chuyển tư duy từ “quản lý bằng thủ tục” sang “quản trị theo hiệu quả”, giúp rút ngắn thời gian phê duyệt các dự án tìm kiếm, thăm dò và khai thác.

  1. Bổ sung cơ chế ưu đãi đầu tư vượt trội

Mỏ cận biên và lô dầu khí khó khăn: Bổ sung chính sách ưu đãi đầu tư đặc biệt cho các lô/mỏ dầu khí ở vùng nước sâu, xa bờ, điều kiện địa chất phức tạp hoặc các mỏ cận biên nhằm gia tăng sản lượng khai thác và thu hút dòng vốn mới.

Khôi phục Quỹ tìm kiếm, thăm dò: Tạo cơ chế chia sẻ rủi ro tài chính giữa Nhà nước và doanh nghiệp trong công tác điều tra cơ bản và tìm kiếm rủi ro ban đầu.

  1. Mở khung pháp lý cho năng lượng mới và giảm phát thải

Thu giữ và lưu trữ Carbon (CCS/CCUS): Lần đầu tiên đưa quy định khung về hoạt động thu giữ, vận chuyển và lưu trữ carbon vào luật, tạo nền tảng cho định hướng Net Zero 2050.

Phát triển năng lượng ngoài khơi: Mở rộng không gian phát triển chuỗi giá trị dầu khí gắn liền với công trình năng lượng ngoài khơi (như điện gió ngoài khơi) và dịch vụ kỹ thuật dầu khí chất lượng cao.

  1. Linh hoạt trong hợp đồng dầu khí (PSC)

Hoàn thiện quy định về mẫu hợp đồng dầu khí, điều chỉnh thời hạn hợp đồng và cơ chế tiếp nhận, xử lý tài sản mỏ khi hết thời hạn hợp đồng hoặc khi nhà đầu tư rút khỏi dự án.

Luật dầu khí (sửa đổi) có hiệu lực thi hành từ ngày 01/03/2027.

  1. Nhóm doanh nghiệp trong chuỗi giá trị năng lượng

Nhóm dịch vụ kỹ thuật và khoan (PVD, PVS) – Hưởng lợi trực tiếp và nhanh nhất

Tác động: Việc đẩy mạnh phân cấp phê duyệt dự án, bổ sung cơ chế ưu đãi cho mỏ cận biên/mỏ khó sẽ giải tỏa tâm lý e ngại của nhà đầu tư, giúp khởi động lại nhiều dự án thăm dò, phát triển mỏ đã bị đình trệ.

Doanh nghiệp cụ thể:

PVD (Kỹ thuật Khoan): Nhu cầu giàn khoan và dịch vụ giếng khoan tăng cao nhờ các chiến dịch khoan thăm dò, gia tăng thu hồi dầu và sửa chữa giếng.

PVS (Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí): Khối lượng công việc M&C (thiết kế, mua sắm, xây lắp) gia tăng rõ rệt. Đặc biệt, quy định mới về năng lượng ngoài khơi và thu giữ carbon (CCS) mở ra không gian kinh doanh dài hạn cho PVS trong mảng cơ khí chế tạo công trình biển.

Nhóm trung nguồn - Khí và vận tải (GAS, PVT) – Hưởng lợi trong trung và dài hạn

Tác động: Khi các mỏ khí mới được tạo điều kiện thuận lợi để đưa vào phát triển thương mại, nguồn khí nội địa bổ sung sẽ giúp lấp đầy công suất hạ tầng thu gom và phân phối.

Doanh nghiệp cụ thể:

GAS (Tổng công ty Khí Việt Nam): Hưởng lợi trung-dài hạn nhờ lượng khí khai thác từ các mỏ mới chảy qua hệ thống đường ống và trạm phân phối của công ty.

PVT (Vận tải Dầu khí): Đội tàu vận tải hưởng lợi gián tiếp khi sản lượng dầu thô và khí hóa lỏng thương mại trong nước gia tăng.

Nhóm hạ nguồn - Lọc hóa dầu và kinh doanh xăng dầu (BSR, PLX, OIL) – Tác động hạn chế

Tác động: Mức độ tác động trực tiếp từ Luật Dầu khí đến nhóm này không quá lớn do hoạt động cốt lõi nằm ở khâu chế biến và phân phối.

Tuy nhiên, việc duy trì nguồn cung dầu thô nội địa ổn định từ khâu thượng nguồn giúp BSR chủ động hơn về nguyên liệu đầu vào.

Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia (Petrovietnam) và các Nhà đầu tư/Nhà thầu

Petrovietnam: Được giao thêm thẩm quyền và tính chủ động trong việc duyệt kế hoạch mỏ, ký kết hợp đồng, khôi phục Quỹ tìm kiếm thăm dò để chủ động chia sẻ rủi ro tài chính.

Nhà đầu tư nước ngoài / Tư nhân: Dễ dàng tiếp cận các dự án rủi ro cao (nước sâu, xa bờ, mỏ cận biên) nhờ khung chính sách ưu đãi đầu tư rõ ràng và thủ tục hành chính được cắt giảm.

Luật Dầu khí sửa đổi được thông qua: cơ sở pháp lý mới cho đầu tư thượng nguồn và năng lượng ngoài khơi

Quốc hội đã thông qua Luật Dầu khí sửa đổi vào ngày 23/8/2026 với tỷ lệ tán thành gần như tuyệt đối, 473 trên 475 đại biểu tham gia biểu quyết đồng ý. Luật sửa đổi sẽ thay thế Luật Dầu khí 2022 và chính thức có hiệu lực từ ngày 1/3/2027. Đây là một trong những thay đổi khung pháp lý quan trọng nhất đối với ngành dầu khí Việt Nam trong nhiều năm trở lại đây, đặt nền móng cho việc đẩy nhanh phê duyệt các dự án thượng nguồn cũng như mở ra hành lang pháp lý cho các lĩnh vực mới như điện gió ngoài khơi và thu hồi, lưu trữ carbon.

Nội dung sửa đổi tập trung vào năm nhóm vấn đề chính. Thứ nhất là đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường phân cấp và ủy quyền, qua đó rút ngắn thời gian phê duyệt các dự án. Thứ hai là hoàn thiện khung pháp lý đối với hợp đồng dầu khí và các hoạt động dầu khí nói chung. Thứ ba là tăng cường các chính sách ưu đãi đầu tư nhằm thu hút thêm dòng vốn vào ngành. Thứ tư là thúc đẩy các dịch vụ kỹ thuật công nghệ cao và năng lượng ngoài khơi, mở đường cho các lĩnh vực như điện gió ngoài khơi phát triển trên cơ sở pháp lý rõ ràng hơn. Thứ năm là thiết lập khung pháp lý cho giảm phát thải khí nhà kính và công nghệ thu hồi, lưu trữ carbon, một lĩnh vực trước đây gần như chưa được luật hóa tại Việt Nam.

Về bản chất, những thay đổi này hướng đến bốn mục tiêu cốt lõi: tinh gọn khung pháp lý và giảm chi phí tuân thủ để khơi thông dòng vốn đầu tư; tăng cường an ninh năng lượng thông qua gia tăng trữ lượng và sản lượng khai thác trong nước, phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế; thu hút thêm vốn nước ngoài và tư nhân vào chuỗi giá trị dầu khí ngoài khơi và các dự án nước sâu vốn đòi hỏi công nghệ và nguồn lực tài chính lớn; và cuối cùng là nâng cao năng lực của các doanh nghiệp trong nước, đặc biệt trong lĩnh vực thi công EPC và các dịch vụ kỹ thuật giá trị cao, nhóm ngành mà Việt Nam đang có lợi thế cạnh tranh nhất định trong khu vực.

Điểm đáng chú ý là Luật sửa đổi được kỳ vọng sẽ tạo cơ sở pháp lý để cơ chế đặc thù dành cho Tập đoàn Dầu khí Việt Nam có thể được xem xét thông qua trong nửa cuối năm 2026, dù đây vẫn là một bước đi tiếp theo cần chờ cụ thể hóa chứ chưa phải kết quả chắc chắn tại thời điểm hiện tại.

Tác động rõ nét nhất của khung pháp lý mới là khả năng đẩy nhanh chi đầu tư cho hoạt động thăm dò và khai thác dầu khí tại Việt Nam. Sau khi tăng mạnh 67% so với cùng kỳ trong năm 2026, chi đầu tư cho lĩnh vực này được dự báo tiếp tục tăng thêm 40% trong năm 2027, lên khoảng 2,8 tỷ USD. Mức tăng trưởng hai năm liên tiếp ở biên độ cao như vậy phản ánh một chu kỳ đầu tư mới đang hình thành trong ngành, thay vì chỉ là sự phục hồi mang tính thời điểm. Dự báo của Rystad Energy, một tổ chức tư vấn năng lượng quốc tế, cũng cho thấy bức tranh tương tự khi ước tính tổng vốn đầu tư cho các dự án dầu khí ngoài khơi của Việt Nam trong giai đoạn 2026-2030 có thể đạt 11,5 tỷ USD, gần gấp ba lần quy mô của giai đoạn năm năm trước đó. Đây là cơ sở quan trọng để đánh giá khối lượng công việc cho toàn chuỗi giá trị dầu khí trong trung hạn, từ khâu xây lắp, khoan, dịch vụ giếng khoan cho đến vận chuyển và phân phối khí.

Trong chuỗi giá trị này, Tổng Công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PVS) và Tổng Công ty Cổ phần Khoan và Dịch vụ Khoan Dầu khí (PVD) được nhìn nhận là những doanh nghiệp hưởng lợi trực tiếp nhất, khi khối lượng công việc xây lắp các công trình ngoài khơi cũng như hoạt động khoan và dịch vụ giếng khoan có cơ sở để tăng lên đồng thời với đà mở rộng đầu tư E&P. Tổng Công ty Khí Việt Nam - CTCP (GAS) được hưởng lợi gián tiếp hơn, khi tiến độ phát triển các mỏ khí được đẩy nhanh sẽ hỗ trợ nhu cầu đầu tư hạ tầng đường ống và nguồn cung khí trong nước trong những năm tới.

Bên cạnh mảng dầu khí truyền thống, khung pháp lý hoàn thiện hơn cho năng lượng ngoài khơi cũng mở ra cơ sở để các dự án điện gió ngoài khơi được triển khai thuận lợi hơn. PVS có thể tham gia với vai trò nhà thầu thi công cho các dự án điện gió ngoài khơi, trong khi Công ty Cổ phần Cơ Điện Lạnh (REE), liên danh VinEnergo và Công ty Cổ phần Tập đoàn Hòa Phát (HPG) là những nhà đầu tư đã có đề xuất dự án điện gió ngoài khơi và có thể hưởng lợi khi thủ tục pháp lý cho loại hình dự án này trở nên rõ ràng hơn. Tuy nhiên cần lưu ý rằng các dự án điện gió ngoài khơi tại Việt Nam nhìn chung vẫn đang ở giai đoạn đề xuất và hoàn thiện thủ tục, nên đóng góp thực tế vào kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp liên quan sẽ cần thêm thời gian để hiện thực hóa, chưa thể xem là động lực tăng trưởng ngay trong ngắn hạn.

Nhìn chung, Luật Dầu khí sửa đổi tạo ra một nền tảng pháp lý thuận lợi hơn cho toàn ngành, với tác động rõ ràng nhất và có tính hiện hữu cao nhất nằm ở PVS và PVD nhờ khối lượng công việc dự kiến tăng theo đà mở rộng đầu tư E&P đã được phản ánh qua các số liệu dự báo cụ thể. Tác động đến GAS cũng như đến nhóm doanh nghiệp năng lượng tái tạo ngoài khơi như REE, VinEnergo và HPG mang tính gián tiếp và dài hạn hơn, phụ thuộc vào tiến độ triển khai thực tế của các dự án cũng như việc cụ thể hóa các cơ chế, chính sách đi kèm sau khi luật chính thức có hiệu lực từ tháng 3/2027. Nhà đầu tư quan tâm đến nhóm ngành này nên tiếp tục theo dõi tiến độ ban hành các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành luật, cũng như tốc độ giải ngân đầu tư thực tế của các dự án thượng nguồn trong những quý tới, vì đây mới là yếu tố quyết định mức độ chuyển hóa từ kỳ vọng chính sách sang kết quả kinh doanh cụ thể của doanh nghiệp.

Nhà đầu tư quan tâm sâu hơn đến diễn biến ngành năng lượng và các doanh nghiệp liên quan có thể liên hệ Duy Anh qua trang bio để được tư vấn đầu tư cụ thể.