Mất Cân Bằng Toàn Cầu Trở Lại — Lần Này, Nước Mỹ Là Tâm Bão

[Nam-HCT]

Cứ khoảng 20 năm một lần, thế giới lại hốt hoảng nhận ra rằng các dòng chảy thương mại và tài chính toàn cầu đang mất cân bằng nghiêm trọng. Thập niên 1980 là Nhật Bản. Thập niên 2000 là Trung Quốc. Và bây giờ — 2020s — nhưng lần này với một điểm khác biệt nguy hiểm hơn: nước Mỹ đang là tâm điểm.

Vòng Lặp 20 Năm — Và Tại Sao Nó Nguy Hiểm
Lịch sử kinh tế hiện đại có một mô hình lặp đi lặp lại đáng chú ý: Thập niên 1980, thặng dư thương mại khổng lồ của Nhật Bản tạo ra làn sóng bài Nhật tại Mỹ — và cuối cùng dẫn đến bong bóng tài sản sụp đổ tại chính Nhật Bản. Thập niên 2000, “cú sốc Trung Quốc” đầu tiên thổi phồng chủ nghĩa bảo hộ chống Bắc Kinh — và cuộc khủng hoảng tài chính cuối cùng lại nổ ra ở phương Tây. Thập niên 2020, chủ nghĩa bảo hộ đã quay trở lại rõ ràng, đặc biệt tại Mỹ dưới thời Trump. Còn cuộc khủng hoảng tài chính? Chưa — hoặc ít nhất là chưa xảy ra.

Hai lý do khiến mất cân bằng thương mại luôn kéo theo hậu quả lớn: một là chúng nuôi dưỡng chủ nghĩa bảo hộ; hai là chúng thường là dấu hiệu báo trước của khủng hoảng tài chính. Và cả hai đang hiện diện rõ ràng ở thời điểm này.

Bức Tranh Năm 2025: Giống Và Khác 2008 Ở Chỗ Nào?
Điểm tương đồng đáng ngại nhất: các nhân vật chính vẫn là những cái tên cũ. Trung Quốc, Đức, Nhật Bản và các nước xuất khẩu dầu — vẫn là những nền kinh tế thặng dư lớn. Mỹ — vẫn là nước đi vay lớn nhất thế giới.

Thặng dư thương mại của Trung Quốc năm ngoái đạt 1.200 tỷ USD — một con số chưa từng có trong lịch sử. Tính theo tỷ lệ GDP toàn cầu, thặng dư Trung Quốc hiện tương đương năm 2008. Chỉ khác là kinh tế Trung Quốc đã lớn gấp đôi, nên thặng dư tuyệt đối lớn hơn rất nhiều.

Nhưng điểm khác biệt quan trọng hơn và đáng lo hơn: nợ nước ngoài ròng của Mỹ đã leo lên 24% GDP toàn cầu năm 2024 — so với chỉ 6% năm 2008. Tức là gấp 4 lần chỉ trong 16 năm.

Và lần này, người đi vay chính không phải khu vực tư nhân Mỹ như năm 2008 — mà là chính phủ Mỹ , với thâm hụt ngân sách được IMF dự báo ở mức 7,5% GDP năm 2026 . Đây là sự chuyển dịch quan trọng: khủng hoảng tư nhân có thể tự giải quyết qua vỡ nợ và tái cấu trúc. Khủng hoảng nợ chính phủ của nền kinh tế lớn nhất thế giới thì không có lối thoát đơn giản như vậy.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Phân tích chi tiết: Mất Cân Bằng Toàn Cầu Trở Lại — Lần Này, Nước Mỹ Là Tâm Bão