MBB: Lợi nhuận tăng mạnh nhưng áp lực nợ xấu bắt đầu rõ hơn
Ngân hàng TMCP Quân đội (MBB) tiếp tục ghi nhận một quý tăng trưởng lợi nhuận mạnh khi thu nhập lãi cải thiện và chi phí hoạt động được kiểm soát tốt. Tuy nhiên, điểm cần chú ý đã chuyển từ câu chuyện tăng trưởng tín dụng sang chất lượng tài sản, khi nợ xấu và nợ nhóm 2 cùng tăng so với quý trước. Vì vậy, câu hỏi quan trọng cho quý 4 không còn là MBB có tăng trưởng được hay không, mà là mức tăng trưởng đó có đủ bù cho chi phí dự phòng đang đi lên hay không.
Trong quý 3/2026, lợi nhuận trước thuế của MBB đạt 10.330 tỷ đồng, tăng 42,5% so với cùng kỳ, dù giảm nhẹ 2% so với quý trước. Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận trước thuế đạt 30.518 tỷ đồng, tăng gần 32%. Động lực chính đến từ hoạt động cốt lõi: thu nhập lãi thuần quý 3 tăng hơn 37%, giúp tổng thu nhập hoạt động tăng hơn 35%.
Điểm tích cực nhất nằm ở khả năng vừa mở rộng tín dụng, vừa duy trì biên lãi ở mức tương đối tốt. Dư nợ cho vay cuối tháng 9 tăng 18,8% so với đầu năm, cao hơn đáng kể mức tăng trưởng tín dụng chung của hệ thống. Trong đó, tín dụng bất động sản tăng tới 48%, cho vay hộ gia đình tăng 23% và cho vay sản xuất, chế biến tăng 17%. Nếu nhu cầu tín dụng tiếp tục cải thiện theo mùa vụ cuối năm, MBB còn dư địa để đẩy nhanh tăng trưởng cho vay trong quý 4.
Biên lãi thuần 9 tháng đạt 3,95%, trong khi riêng quý 3 đạt 4,11%, gần như đi ngang so với quý trước. Đây là kết quả khá đáng chú ý vì chi phí vốn của ngân hàng đang tăng nhanh. MBB đã tăng mạnh phát hành chứng chỉ tiền gửi, khiến giấy tờ có giá tăng 62% từ đầu năm và hiện chiếm khoảng 23% tổng nguồn vốn huy động gồm tiền gửi và giấy tờ có giá. Chi phí vốn quý 3 vì vậy tăng mạnh, nhưng mức tăng của lợi suất tài sản vẫn giúp biên lãi chưa bị co hẹp đáng kể.
Tuy nhiên, đây cũng là điểm cần theo dõi trong quý 4. Tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn đã giảm xuống 34,2%, thấp hơn 2,7 điểm phần trăm so với cùng kỳ. MBB vẫn duy trì lợi thế nguồn vốn giá rẻ tương đối tốt, nhưng nếu phải tiếp tục tăng huy động qua chứng chỉ tiền gửi để tài trợ cho tăng trưởng tín dụng cao, áp lực lên chi phí vốn có thể lớn hơn.
Một động lực khác hỗ trợ lợi nhuận là kiểm soát chi phí. Tỷ lệ chi phí trên thu nhập 9 tháng giảm xuống 26,3%, trong khi chi phí hoạt động chỉ tăng 15%, thấp hơn nhiều mức tăng 22% của tổng thu nhập hoạt động. Nhờ đó, lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh trước dự phòng quý 3 tăng tới 40,9% so với cùng kỳ. Đây là yếu tố quan trọng giúp MBB hấp thụ phần nào mức tăng của chi phí tín dụng.
Nhưng chính ở đây xuất hiện mâu thuẫn lớn nhất của câu chuyện MBB: hoạt động kinh doanh đang tốt lên, trong khi chất lượng tài sản lại xấu đi so với quý trước.
Tỷ lệ nợ xấu hợp nhất cuối quý 3 tăng lên 1,67%, cao hơn 22 điểm cơ bản so với quý trước. Nợ nhóm 2 cũng tăng mạnh lên 1,32% tổng dư nợ. Chi phí dự phòng riêng quý 3 đạt 5.241 tỷ đồng, tăng gần 38% so với cùng kỳ, khiến chi phí tín dụng quy năm tăng lên 1,67% từ mức 1,33% trong nửa đầu năm. Đồng thời, tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm xuống 84,7%.
Điều này chưa đủ để phủ nhận câu chuyện tăng trưởng của MBB, nhưng nó làm thay đổi cách nhìn về chất lượng lợi nhuận. Tăng trưởng hiện nay chủ yếu vẫn đến từ thu nhập lãi và hiệu quả vận hành chứ không phải khoản lợi nhuận bất thường. Tuy nhiên, nếu nợ nhóm 2 tiếp tục chuyển thành nợ xấu trong những quý tới, phần lợi nhuận tăng thêm từ tín dụng có thể phải dùng nhiều hơn cho dự phòng.
Thu nhập ngoài lãi cũng chưa thực sự tạo thêm lực đẩy khi 9 tháng giảm 16% so với cùng kỳ. Thu nhập phí đã tăng, nhưng bị bù trừ bởi sự suy giảm của kinh doanh ngoại hối, chứng khoán và thu hồi các khoản nợ đã xử lý. Vì vậy, động lực chính trong ngắn hạn vẫn là tăng trưởng tín dụng, biên lãi và khả năng kiểm soát chi phí.
Nhìn sang quý 4, MBB có cơ sở duy trì tăng trưởng lợi nhuận nếu tín dụng tăng tốc theo mùa vụ và biên lãi tiếp tục giữ được quanh vùng hiện tại. Tuy nhiên, dư địa cải thiện sẽ phụ thuộc ngày càng nhiều vào chất lượng tài sản. Nếu nợ xấu ổn định và chi phí tín dụng không tăng thêm đáng kể, tăng trưởng thu nhập lãi có thể tiếp tục chuyển hóa tốt thành lợi nhuận. Ngược lại, nếu nợ nhóm 2 tiếp tục tăng và ngân hàng phải nâng dự phòng, tốc độ tăng lợi nhuận có thể chậm lại dù hoạt động kinh doanh cốt lõi vẫn tích cực.
Vì vậy, điểm đáng chú ý nhất ở MBB hiện không phải là con số lợi nhuận tăng hơn 40% trong quý 3, mà là cuộc đua giữa tăng trưởng thu nhập lãi và chi phí tín dụng. MBB vẫn có nền tảng tăng trưởng tốt nhờ tín dụng cao, biên lãi tương đối vững và hiệu quả hoạt động tốt, nhưng chất lượng tài sản sẽ là biến số quyết định mức độ bền vững của lợi nhuận trong 1–2 quý tới.
Nhà đầu tư muốn tham khảo vùng giá tích sản và giá mục tiêu của MBB có thể vào trang tiểu sử để xem phân tích chi tiết.