Ngày 23/03/2026, Bộ Kinh tế Mexico công bố kết luận sơ bộ áp thuế chống bán phá giá tạm thời đối với thép cuộn cán nóng (HRC) nhập khẩu từ Việt Nam và Trung Quốc. Mức thuế áp lên doanh nghiệp Việt Nam dao động quanh 196,0 – 196,9 USD/tấn, trong đó Hòa Phát Dung Quất chịu mức 196,0 USD/tấn và Formosa Hà Tĩnh chịu mức 196,9 USD/tấn.
Xét về mặt thông tin, đây rõ ràng là một diễn biến không tích cực, bởi nó tiếp tục cho thấy môi trường thương mại quốc tế với ngành thép ngày càng khó khăn, đặc biệt khi các thị trường nhập khẩu lớn liên tục gia tăng biện pháp phòng vệ thương mại. Tuy nhiên, nếu đi sâu vào số liệu, có thể thấy tác động thực tế của vụ việc này đến các doanh nghiệp HRC Việt Nam là không lớn.
1. Vì sao tác động thực tế không đáng kể?
Theo báo cáo, trong năm 2025, thị trường Mexico chỉ còn đóng góp khoảng vài nghìn tấn HRC cho Việt Nam, giảm trên 99% so với năm trước. Điều đó có nghĩa là ngay cả trước khi mức thuế tạm thời này được công bố, Mexico thực tế đã không còn là thị trường xuất khẩu trọng yếu đối với HRC Việt Nam.
Nói cách khác, phần lớn tác động đã xảy ra từ trước, khi đơn hàng vào Mexico suy giảm rất mạnh. Vì vậy, quyết định áp thuế lần này chủ yếu mang tính xác nhận xu hướng co hẹp của thị trường Mexico, hơn là tạo ra một cú sốc mới đối với sản lượng tiêu thụ của Hòa Phát hay Formosa Hà Tĩnh.
2. Bối cảnh chung của xuất khẩu HRC Việt Nam
Năm 2025, tổng xuất khẩu HRC của Việt Nam chỉ còn khoảng 863 nghìn tấn, giảm mạnh 75,4% so với mức hơn 3,5 triệu tấn của năm 2024. Đây là sự sụt giảm mang tính bước ngoặt, cho thấy xuất khẩu không còn là kênh tiêu thụ chủ lực như giai đoạn trước.
Nguyên nhân chủ yếu không nằm riêng ở Mexico, mà là do làn sóng phòng vệ thương mại lan rộng tại nhiều thị trường lớn.
-
Tại EU, từ tháng 7/2025, Formosa Hà Tĩnh và phần lớn doanh nghiệp HRC Việt Nam chịu thuế chống bán phá giá 12,1%, trong khi Hòa Phát được hưởng mức 0%.
-
Tại Ấn Độ, từ tháng 8/2025, Hòa Phát được miễn thuế do biên độ phá giá nằm trong ngưỡng thấp, trong khi các nhà sản xuất khác chịu thuế 121,5 USD/tấn.
Điều này cho thấy khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp HRC Việt Nam hiện phân hóa rất rõ, và mức thuế tại từng thị trường đang quyết định trực tiếp đến khả năng duy trì đơn hàng.
3. Tác động đến Hòa Phát và Formosa
Tính đến thời điểm hiện tại, Việt Nam chỉ có 2 nhà sản xuất HRC quy mô lớn là Hòa Phát và Formosa Hà Tĩnh.
- Hòa Phát là động lực tăng trưởng chính của HRC Việt Nam trong năm 2025, với sản lượng tiêu thụ khoảng 5,08 triệu tấn, tăng 73,55%, và sản lượng sản xuất khoảng 5,03 triệu tấn, tăng 65,38% nhờ dây chuyền HRC01 vận hành ổn định và HRC02 bắt đầu đóng góp từ cuối Q3/2025.
- Formosa Hà Tĩnh duy trì vai trò nguồn cung nền tảng nhưng vận hành thận trọng hơn trong bối cảnh không gian xuất khẩu bị thu hẹp.
Với bối cảnh đó, việc Mexico áp thuế lần này không ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động sản xuất kinh doanh của cả hai doanh nghiệp, đơn giản vì Mexico hiện không còn là đầu ra quan trọng.
So với câu chuyện Mexico, yếu tố quan trọng hơn đối với nhóm thép HRC lúc này vẫn là nhu cầu tiêu thụ nội địa. Đánh giá triển vọng dài hạn của HRC Việt Nam tiếp tục được hỗ trợ bởi:
-
Sự phục hồi của xây dựng,
-
Hoạt động sản xuất công nghiệp,
-
Và nhu cầu tăng lên từ các ngành hạ nguồn như tôn mạ, ống thép, cơ khí chế tạo.
Đây mới là nền tảng chính cho tăng trưởng sản lượng trong các năm tới, đặc biệt với Hòa Phát dự báo sản lượng HRC của doanh nghiệp này có thể đạt 7,76 triệu tấn trong 2026 và 8,6 triệu tấn trong 2027, với thị phần lần lượt khoảng 66% và 68%.