Nếu phải gọi tên một nghịch lý lớn của thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm 2025, thì đó chính là: VN-Index liên tục thiết lập đỉnh lịch sử, nhưng rất nhiều cổ phiếu lại vận động kém hiệu quả, thậm chí rơi về vùng thấp kỷ lục.
Đây là một diễn biến không hề dễ chịu với nhà đầu tư. Bởi nhìn bề ngoài, thị trường có vẻ rất mạnh. Nhưng khi đi sâu vào từng nhóm cổ phiếu, cảm giác chung lại là “index tăng mà tài khoản không tăng”.
Vậy nghịch lý đó đến từ đâu?
Câu trả lời nằm ở nhóm cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup, đặc biệt là VIC. Trong năm 2025, nhóm này nổi lên như một thế lực có sức chi phối rất lớn đến toàn thị trường. Cổ phiếu tăng thì kéo cả chỉ số đi lên, còn khi điều chỉnh thì cũng tạo áp lực ngược trở lại lên chỉ số chung. Chính kiểu vận động này khiến nhiều nhà đầu tư cảm thấy thị trường tăng điểm nhưng độ lan tỏa lại không thực sự tích cực.
Đáng chú ý, VIC trở thành cổ phiếu Việt Nam đầu tiên đạt vốn hóa vượt mốc 1 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 43 tỷ USD theo tỷ giá hiện hành. Khi quy mô vốn hóa đã lớn đến mức đó, sức ảnh hưởng của VIC lên VN-Index gần như được khuếch đại lên một tầng mới.
Vậy bước sang năm 2026, liệu nhóm Vingroup có tiếp tục củng cố tầm ảnh hưởng của mình hay không? Muốn trả lời câu hỏi đó, cần nhìn sâu hơn vào những điểm đáng chú ý nhất của VIC trong năm nay.
1. Hai dự án đường sắt mang tính đột phá
Dù tập đoàn đã rút khỏi dự án cao tốc Bắc – Nam, nhưng đổi lại, Vingroup lại xuất hiện với hai dự án hạ tầng có tính biểu tượng và sức lan tỏa rất lớn: đường sắt cao tốc Hà Nội – Quảng Ninh và đường sắt cao tốc Bến Thành – Cần Giờ.
Tổng vốn đầu tư ước tính cho hai dự án này vào khoảng gần 10 tỷ USD, cho thấy quy mô không hề nhỏ. Theo kế hoạch, cả hai tuyến dự kiến đi vào vận hành thử trong quý IV/2027 và khai thác thương mại từ quý I/2028.
Điều quan trọng là tác động của các dự án này không chỉ nằm ở câu chuyện logistics hay vận tải. Ở tầm rộng hơn, đây có thể là chất xúc tác cho quá trình đô thị hóa, thúc đẩy phát triển công nghiệp, mở rộng hạ tầng kết nối vùng, và đặc biệt là gia tăng giá trị bất động sản trên toàn bộ hành lang mà các tuyến đường sắt đi qua.
Nói cách khác, nếu các dự án này thực sự được triển khai đúng tiến độ, thì VIC không chỉ sở hữu một câu chuyện tăng trưởng đơn lẻ, mà còn có thể đứng ở trung tâm của một chuỗi giá trị mới liên quan đến hạ tầng – đô thị – bất động sản – dịch vụ.
2. Siêu đô thị Olympic và tham vọng tái định nghĩa quy mô phát triển đô thị
Một điểm nhấn khác là Siêu đô thị Olympic – dự án khu phức hợp đô thị được quy hoạch trên diện tích khoảng 9.171 ha.
Quy mô này được xem là cực lớn, gấp nhiều lần các đại đô thị hiện hữu, và cho thấy tham vọng rất rõ của Vingroup trong việc xây dựng một mô hình đô thị hoàn toàn mới. Đây không đơn thuần là một dự án nhà ở, mà được định hình như một đô thị tự cung tự cấp, tích hợp đồng bộ các hệ sinh thái về nhà ở, giáo dục, y tế, thể thao, giải trí và đổi mới sáng tạo.
Nếu được triển khai đúng như định hướng, Siêu đô thị Olympic có thể trở thành một trong những dự án đô thị tư nhân lớn nhất khu vực, không chỉ tạo ra dư địa tăng trưởng dài hạn cho Vingroup mà còn giúp tập đoàn gắn mình với các ưu tiên phát triển mang tầm quốc gia như đô thị thông minh, đô thị bền vững và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Đây là lý do vì sao câu chuyện của VIC không còn chỉ nằm ở một cổ phiếu bất động sản hay một mã vốn hóa lớn, mà đang dần chuyển thành một câu chuyện gắn với quy hoạch dài hạn và tầm nhìn phát triển hệ sinh thái.
3. Cấu trúc vốn nội bộ đặc biệt – yếu tố giúp VIC giữ định giá
Yếu tố thứ ba, và cũng là một trong những điểm đặc biệt nhất, nằm ở cấu trúc vốn nội bộ của hệ sinh thái Vingroup.
Anh Vượng đã dùng khoảng 600 triệu cổ phiếu VIC để góp vốn phi tiền mặt vào một loạt công ty con như VinFast/VinSpeed, VinEnergy/VinEneGo, Seng FM. Cách làm này mang lại khá nhiều lợi ích.
Thứ nhất, nó giúp tăng vốn nhanh cho các công ty con mà không cần pha loãng thêm cổ đông hiện hữu.
Thứ hai, dòng tiền mặt không phải chảy ra ngay khỏi báo cáo hợp nhất, từ đó giảm áp lực vốn trong ngắn hạn.
Thứ ba, nó giúp siết chặt quyền kiểm soát trong toàn bộ hệ sinh thái.
Tuy nhiên, mặt còn lại của cấu trúc này là nó tạo ra một mối liên kết rất chặt giữa giá cổ phiếu VIC trên sàn và sức khỏe tài chính trên sổ sách của các công ty con.
Theo chuẩn mực kế toán, những khoản góp vốn bằng cổ phiếu như vậy thường được ghi nhận theo giá trị hợp lý và phải đánh giá lại theo từng kỳ. Điều đó có nghĩa là nếu giá VIC giảm mạnh, thì giá trị ghi sổ của các khoản đầu tư này cũng có thể suy giảm, kéo theo nguy cơ trích lập dự phòng hoặc ghi nhận lỗ kế toán, ngay cả khi hoạt động kinh doanh cốt lõi của công ty con chưa bộc lộ rõ.
Chưa dừng ở đó, nếu cổ phiếu VIC còn được dùng làm tài sản thế chấp cho các khoản vay tại công ty con, thì việc giá giảm sâu có thể kéo theo áp lực call margin hoặc thậm chí bán giải chấp để đưa tỷ lệ LTV về mức an toàn.
Vì vậy, thị trường dần hiểu rằng: nếu VIC bị đạp xuống quá sâu, tác động sẽ không chỉ dừng ở giá cổ phiếu, mà có thể rung lắc cả cấu trúc tài chính của hệ sinh thái.
Chính mối “ràng buộc” này đã tạo ra một dạng giá sàn tâm lý, giúp VIC có độ bền giá tương đối tốt trong năm 2026.
Kết luận
Nói ngắn gọn, VIC không chỉ được nâng đỡ bởi câu chuyện kỳ vọng, mà đang có ba trụ đỡ tương đối rõ ràng:
hạ tầng quy mô lớn, siêu đô thị dài hạn, và cấu trúc vốn nội bộ gắn chặt giá cổ phiếu với toàn hệ sinh thái.
Đó là lý do vì sao trong năm 2026, VIC có thể được nhìn nhận theo hướng bền hơn, khó gãy hơn, và tiếp tục giữ vai trò quan trọng đối với chỉ số chung.
Tất nhiên, điều đó không có nghĩa cổ phiếu này không có rủi ro. Nhà đầu tư vẫn cần theo dõi sát tiến độ dự án, bối cảnh vĩ mô và diễn biến dòng tiền thị trường. Nhưng ở góc nhìn dài hơn, VIC rõ ràng vẫn là một trong những mã đáng quan sát nhất, không chỉ vì quy mô vốn hóa, mà còn vì khả năng chi phối tâm lý và cấu trúc vận động của cả thị trường.