TBT TÔ LÂM: CHUYỂN TỪ NHÀ NƯỚC ĐẦU TƯ SANG KIẾN TẠO
“KHÔNG THỂ ĐẶT TOÀN BỘ GÁNH NẶNG PHÁT TRIỂN LÊN VAI NHÀ NƯỚC”
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu đổi mới căn bản tư duy phát triển, khơi thông nguồn lực toàn xã hội, khi phát biểu tại Hội nghị toàn quốc sáng 13/4 nhằm triển khai các nghị quyết quan trọng của Đảng.
Theo ông, trong giai đoạn phát triển mới, Việt Nam cần khoảng 38 triệu tỷ đồng vốn, nhưng ngân sách Nhà nước chỉ có hơn 8 triệu tỷ, còn lại khoảng 30 triệu tỷ đồng phải huy động từ các nguồn lực khác. Vì vậy, không thể chỉ trông chờ vào Nhà nước để phát triển kinh tế.
NHU CẦU NGUỒN LỰC CHO GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN MỚI
Tổng nhu cầu vốn: khoảng 38 triệu tỷ đồng
Vốn ngân sách Nhà nước: hơn 8 triệu tỷ đồng
Nguồn vốn cần huy động ngoài ngân sách: khoảng 30 triệu tỷ đồng
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, nếu vẫn giữ tư duy phát triển dựa chủ yếu vào ngân sách, đất đai và đầu tư công, điều này có thể trở thành lực cản cho tăng trưởng trong giai đoạn mới.
CHUYỂN TỪ “NHÀ NƯỚC ĐẦU TƯ” SANG “NHÀ NƯỚC KIẾN TẠO”
Lãnh đạo Đảng, Nhà nước cho rằng cần chuyển đổi căn bản tư duy phát triển:
Nhà nước không chỉ phân bổ nguồn lực, mà phải kiến tạo và kích hoạt nguồn lực xã hội.
Vốn Nhà nước đóng vai trò “vốn mồi”, giúp định hình không gian phát triển và giảm rủi ro ban đầu.
Tạo môi trường thể chế minh bạch để nguồn lực xã hội được phân bổ theo tín hiệu thị trường.
ĐỊNH HƯỚNG SỬ DỤNG CÁC NGUỒN VỐN
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ cách sử dụng các nguồn lực:
• Vốn doanh nghiệp (tư nhân và FDI)
→ Định hướng vào sản xuất giá trị gia tăng cao, đổi mới sáng tạo và chuỗi giá trị tri thức.
• Vốn vay nước ngoài
→ Sử dụng có chọn lọc, gắn với khả năng hấp thụ và trả nợ dài hạn, ưu tiên hạ tầng then chốt và dự án có tác động lan tỏa lớn.
• Nguồn lực từ nhân dân
→ Được xác định là đột phá chiến lược.
Theo ông, đây không chỉ là vốn tài chính, mà còn là trí tuệ, kỹ năng, sức lao động, tinh thần doanh nhân và khát vọng làm giàu chính đáng của hàng chục triệu người dân. Khi được kích hoạt đúng cách, nguồn lực này sẽ trở thành động lực nội sinh rất lớn cho nền kinh tế.
KHẮC PHỤC TƯ DUY QUY HOẠCH MANH MÚN
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu khắc phục tư duy cục bộ địa phương, cục bộ ngành và cục bộ nhiệm kỳ trong quy hoạch phát triển.
Ông cảnh báo nếu quy hoạch:
manh mún, mạnh ai nấy làm,
thiếu liên kết vùng,
chồng lấn lợi ích,
thì sẽ lãng phí nguồn lực và kìm hãm phát triển.
Đặc biệt phải tránh tình trạng “nhiệm kỳ sau phá quy hoạch nhiệm kỳ trước”, gây tốn kém và mất ổn định.
NĂNG LƯỢNG – YẾU TỐ THEN CHỐT CỦA CÔNG NGHIỆP HÓA
Trong quy hoạch tổng thể, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh quy hoạch năng lượng là yếu tố cực kỳ quan trọng.
Nếu không có nguồn năng lượng đủ, ổn định, giá hợp lý và phân bổ hợp lý, thì:
không thể công nghiệp hóa – hiện đại hóa,
không thể duy trì tăng trưởng cao dài hạn,
không thể mở ra không gian phát triển mới.
CHẤM DỨT ĐẦU TƯ THEO PHONG TRÀO
Theo yêu cầu của lãnh đạo Đảng, Nhà nước:
Không đầu tư theo phong trào hoặc mong muốn chủ quan.
Không dựa vào cơ chế xin – cho.
Không làm dự án theo nhiệm kỳ hoặc hình thức bề ngoài.
Mọi dự án phải:
nằm trong quy hoạch tổng thể,
đạt tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia,
đảm bảo đồng bộ và vận hành lâu dài.
Ông nhấn mạnh:
“Không thể đầu tư lớn mà tiêu chuẩn thấp, làm nhanh mà chất lượng không bảo đảm.”
HẠ TẦNG ĐÔ THỊ PHẢI ĐỒNG BỘ
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu thực tế nhiều khu đô thị phát triển thiếu đồng bộ:
có nhà nhưng không có chỗ đỗ xe,
thiếu trường học,
thiếu bệnh viện,
thiếu khu vui chơi,
hạ tầng giao thông không hoàn chỉnh.
Nguyên nhân chủ yếu là thiếu quy hoạch tổng thể và tiêu chuẩn đồng bộ.
Ông cũng lưu ý cần xây dựng hệ tiêu chuẩn của Việt Nam, tránh tình trạng mỗi dự án theo tiêu chuẩn của một quốc gia khác nhau nhưng không kết nối được với nhau.
KHÔNG LẤY QUY MÔ VỐN THAY CHO HIỆU QUẢ
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh:
Không lấy quy mô vốn thay cho hiệu quả.
Không lấy số lượng dự án thay cho chất lượng tăng trưởng.
Không lấy tốc độ giải ngân bề ngoài thay cho hiệu quả dài hạn.
Mỗi đồng vốn phải được đánh giá về:
hiệu quả kinh tế,
khả năng lan tỏa,
khả năng kích hoạt đầu tư tiếp theo,
tạo việc làm,
tăng giá trị gia tăng và phúc lợi xã hội.
KHƠI THÔNG NGUỒN LỰC TRONG DÂN
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, nền kinh tế chỉ mạnh khi từng “tế bào” của nó khỏe mạnh, tức là:
mỗi người dân,
mỗi hộ gia đình,
mỗi hộ kinh doanh,
mỗi doanh nghiệp
đều trở thành chủ thể của tăng trưởng.
Vì vậy cần tạo môi trường phát triển để người dân thấy rõ cơ hội, có điều kiện đầu tư và mở rộng sản xuất kinh doanh lâu dài.
MÔ HÌNH CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG 2 CẤP
Một nội dung quan trọng khác là nâng cao hiệu lực mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Nguyên tắc được nhấn mạnh:
Trung ương: mạnh về định hướng chiến lược, thể chế và giám sát
Địa phương: mạnh về tổ chức thực hiện
Trong đó cấp xã đóng vai trò then chốt trong vận hành hệ thống, cần:
mạnh về ra quyết định,
mạnh về huy động nguồn lực,
mạnh về giám sát và phản hồi.
Nguồn: Dân Trí