Ngày 10/03/2026, Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) đã công bố kết luận sơ bộ về thuế chống bán phá giá (CBPG) đối với sản phẩm thép cốt bê tông nhập khẩu từ Việt Nam, Ai Cập và Bulgaria. Theo kết luận này, thép Việt Nam phải chịu mức thuế rất cao từ 121.97% – 130.77%, cao hơn đáng kể so với Ai Cập (34.20% – 52.73%) và Bulgaria (52.8%).
Mức thuế này áp dụng cho các doanh nghiệp bị điều tra, trong đó Thép Hòa Phát Dung Quất và Thép Hòa Phát Hải Dương chịu mức thuế sơ bộ 121.97%, trong khi các doanh nghiệp khác có thể chịu mức lên tới 130.77%.
Động thái này cho thấy xu hướng bảo hộ thương mại của Mỹ đối với ngành thép đang ngày càng gia tăng, đặc biệt trong bối cảnh ngành sản xuất nội địa của Mỹ muốn bảo vệ thị phần trước sự cạnh tranh từ các nhà sản xuất nước ngoài.
Xuất khẩu thép sang Mỹ tăng mạnh trước khi bị điều tra
Theo dữ liệu từ Bộ Thương mại Mỹ, xuất khẩu thép cốt bê tông từ Việt Nam sang Mỹ đã tăng mạnh trong giai đoạn 2023–2024.
-
Năm 2023: khoảng 27.769 tấn
-
Năm 2024: khoảng 56.403 tấn
Giá trị xuất khẩu cũng tăng tương ứng lên gần 29.8 triệu USD.
Chính sự tăng trưởng nhanh này được cho là một trong những yếu tố khiến Mỹ mở cuộc điều tra chống bán phá giá.
Tuy nhiên, nếu nhìn trên quy mô toàn ngành, lượng xuất khẩu sang Mỹ chỉ chiếm khoảng 3.05% – 6.19% tổng sản lượng xuất khẩu thép xây dựng của Việt Nam.
Điều này cho thấy dù thuế rất cao, tác động tổng thể đến ngành thép Việt Nam có thể không quá nghiêm trọng.
Nhóm doanh nghiệp chịu ảnh hưởng trực tiếp
Trong trường hợp tiêu cực nhất – khi mức thuế cao khiến các doanh nghiệp Việt Nam không thể tiếp tục xuất khẩu sang Mỹ và không tìm được thị trường thay thế, sản lượng tiêu thụ có thể giảm khoảng 60.000 tấn.
Những doanh nghiệp có thể chịu ảnh hưởng lớn nhất bao gồm:
-
Thép Tây Đô
-
Thép Miền Nam (VNSteel)
-
Vina Kyoei
Đây là các doanh nghiệp có tỷ trọng xuất khẩu tương đối cao trong cơ cấu tiêu thụ.
Trong khi đó, Hòa Phát (HPG) – doanh nghiệp thép lớn nhất Việt Nam – được đánh giá ít chịu tác động hơn, bởi:
Tỷ trọng xuất khẩu chỉ dưới 10% tổng sản lượng
Xuất khẩu sang Mỹ chưa đến 1% tổng sản lượng
Điều này khiến rủi ro từ thị trường Mỹ không mang tính quyết định đối với kết quả kinh doanh của HPG.
Triển vọng ngành thép: Nội địa vẫn là động lực chính
Triển vọng tiêu thụ thép trong nước vẫn đang khá tích cực nhờ hai yếu tố quan trọng.
- Thứ nhất, giá thép nội địa đang có xu hướng tăng trở lại. Từ đầu năm 2026, Hòa Phát đã 6 lần điều chỉnh tăng giá bán thép xây dựng, tương đương khoảng +8.24% từ đầu năm.
- Thứ hai, đầu tư công đang được đẩy mạnh, đặc biệt trong các dự án hạ tầng lớn như cao tốc, sân bay và các công trình công nghiệp. Điều này có thể tạo ra nhu cầu tiêu thụ lớn đối với thép xây dựng trong nước.
Trong bối cảnh đó, thị trường nội địa nhiều khả năng sẽ bù đắp phần nhu cầu xuất khẩu bị suy giảm.
Ở góc nhìn thị trường vốn, câu chuyện này phản ánh một xu hướng quen thuộc của ngành thép toàn cầu: chu kỳ bảo hộ thương mại.
Các quốc gia thường sử dụng thuế chống bán phá giá để bảo vệ ngành sản xuất trong nước, đặc biệt khi nhập khẩu tăng mạnh.
Đối với Việt Nam, điều này tạo ra rủi ro ngắn hạn về xuất khẩu, nhưng không phải rủi ro mang tính hệ thống đối với toàn ngành.
Ngược lại, nếu nhu cầu nội địa tiếp tục phục hồi nhờ đầu tư công và thị trường bất động sản dần ổn định, các doanh nghiệp có thị phần lớn trong nước như Hòa Phát vẫn có thể duy trì tăng trưởng.
Việc Mỹ áp thuế chống bán phá giá thép Việt Nam ở mức rất cao chắc chắn sẽ tạo ra áp lực đối với một số doanh nghiệp xuất khẩu. Tuy nhiên, do tỷ trọng xuất khẩu sang Mỹ không lớn và nhu cầu nội địa đang có dấu hiệu phục hồi, tác động tổng thể đến ngành thép Việt Nam được đánh giá không quá nghiêm trọng trong dài hạn.