Ngân hàng Nhà nước (SBV) hạ tỉ lệ dự trữ bắt buộc ( RRR ) sẽ ảnh hưởng tới các ngân hàng như thế nào?
Việc Ngân hàng Nhà nước (SBV) hạ tỷ lệ dự trữ bắt buộc (RRR - Reserve Requirement Ratio) là một động thái nới lỏng tiền tệ mạnh mẽ. Trong bối cảnh năm 2026, khi Việt Nam đang nỗ lực thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân theo Nghị định 20/2026/NĐ-CP và tận dụng việc Fitch Ratings nâng hạng tín nhiệm, chính sách này sẽ tạo ra những tác động dây chuyền sâu rộng đến hệ thống ngân hàng.
Dưới đây là phân tích chi tiết dưới góc nhìn cá nhân mình:
1. Giải phóng thanh khoản “khủng” cho hệ thống
Dự trữ bắt buộc là số tiền mà các ngân hàng thương mại phải gửi tại SBV và không được mang đi cho vay.
- Tăng nguồn vốn hữu dụng: Khi RRR giảm, một lượng tiền lớn từ “kho lạnh” của SBV sẽ được trả về tài khoản của các ngân hàng. Điều này ngay lập tức làm tăng lượng tiền có sẵn để cho vay mà ngân hàng không cần phải huy động thêm từ dân cư với chi phí cao.
- Hạ nhiệt lãi suất liên ngân hàng: Thanh khoản dồi dào giúp các ngân hàng bớt phụ thuộc vào việc vay mượn lẫn nhau, từ đó kéo lãi suất trên thị trường liên ngân hàng đi xuống.
2. Cải thiện biên lợi nhuận ròng (NIM)
Đây là lợi ích trực tiếp nhất đối với kết quả kinh doanh của các ngân hàng như lớn.
- Tối ưu hóa tài sản: Tiền gửi tại SBV thường hưởng lãi suất rất thấp (gần như bằng 0%). Khi được giải phóng, ngân hàng có thể dùng số tiền này để cho vay khách hàng hoặc đầu tư trái phiếu Chính phủ với lãi suất cao hơn nhiều.
- Giảm chi phí vốn: Thanh khoản tốt giúp ngân hàng không phải đua lãi suất huy động để giữ chân khách hàng, giúp nới rộng khoảng cách giữa lãi suất cho vay và lãi suất huy động (NIM).
3. Thúc đẩy tăng trưởng tín dụng theo “sứ mệnh” năm 2026
Năm 2026, Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bứt phá. Việc hạ RRR là “xăng” để cỗ máy tín dụng chạy nhanh hơn:
- Hỗ trợ doanh nghiệp dân tộc: Có thêm nguồn lực tài chính, các ngân hàng sẽ tự tin hơn trong việc giải ngân các gói vay ưu đãi cho doanh nghiệp tư nhân theo tinh thần của Nghị định 20/2026.
- Đón đầu làn sóng đầu tư: Kết hợp với việc Fitch nâng hạng tín nhiệm lên BBB-, các ngân hàng Việt Nam sẽ dễ dàng đóng vai trò trung gian để dẫn vốn từ quốc tế vào các dự án hạ tầng lớn trong nước.
4. Tác động đến giá cổ phiếu ngân hàng
- Thị trường chứng khoán thường phản ứng rất tích cực với thông tin hạ RRR:Nhóm ngân hàng thương mại cổ phần lớn: Các ngân hàng có tỷ lệ cho vay/huy động (LDR) cao sẽ hưởng lợi nhiều nhất vì họ đang “khát” vốn để cho vay.
- Tâm lý nhà đầu tư: Đây là tín hiệu xác nhận chu kỳ tiền rẻ, kích thích dòng tiền đổ vào nhóm cổ phiếu “vua” (ngân hàng), tạo đà hưng phấn cho toàn thị trường.
5. Những thách thức và rủi ro đi kèm
Tuy nhiên, cái gì cũng có hai mặt. SBV và các ngân hàng phải đối mặt với:
- Áp lực lạm phát: Tiền ra thị trường quá nhiều nếu không được hấp thụ tốt vào sản xuất sẽ gây áp lực lên giá cả và tỷ giá.
- Rủi ro nợ xấu: Việc ép tăng trưởng tín dụng quá nhanh trong bối cảnh thanh khoản dư thừa có thể dẫn đến việc nới lỏng tiêu chuẩn cho vay, tiềm ẩn nợ xấu trong tương lai.
- Bong bóng tài sản: Dòng tiền dễ dãi có thể chảy vào bất động sản hoặc chứng khoán thay vì chảy vào sản xuất kinh doanh như kỳ vọng của Nghị định 20.
Tổng kết lại:
- Hạ tỷ lệ dự trữ bắt buộc là một “liều thuốc bổ” cực mạnh cho hệ thống ngân hàng trong năm 2026. Nó giúp các ngân hàng vừa tối ưu hóa lợi nhuận, vừa hoàn thành nhiệm vụ chính trị là cung ứng vốn cho nền kinh tế bứt phá.
