Thị trường chứng khoán Việt Nam vừa khép lại năm tài chính 2025 với những con số biết nói, phá vỡ mọi định kiến và kỷ lục trước đó. Nếu như năm 2021 từng được coi là “đỉnh cao muôn trượng” của ngành chứng khoán, thì 2025 đã chính thức thiết lập một mặt bằng lợi nhuận mới, bỏ xa quá khứ. Tuy nhiên, đằng sau con số hào nhoáng đó là một sự thật tàn khốc về mức độ đào thải và cạnh tranh. Nhà đầu tư cần nhìn thấu bức tranh này để chọn đúng “ngựa chiến” cho danh mục của mình.
Toàn cảnh bức tranh: Vượt đỉnh lịch sử nhưng không dành cho số đông
Số liệu cập nhật quý IV/2025 từ khoảng 80 công ty chứng khoán cho thấy tổng lợi nhuận sau thuế toàn ngành đã cán mốc hơn 39.200 tỷ đồng. Để dễ hình dung, con số này gấp rưỡi so với thời kỳ bùng nổ năm 2021. Điều này khẳng định thị trường chứng khoán Việt Nam đã bước sang một giai đoạn trưởng thành mới về quy mô thanh khoản và chất lượng dòng tiền.
Thế nhưng, quy luật 80/20 chưa bao giờ hiện hữu rõ ràng đến thế. Trong khi miếng bánh lợi nhuận phình to, thì phần ngon nhất lại chỉ nằm trên bàn tiệc của một nhóm rất nhỏ. Thống kê chỉ ra rằng, 12 công ty chứng khoán top đầu đã ghi nhận lợi nhuận sau thuế trên 1.000 tỷ đồng. Nhóm “Thập nhị đại gia” này đóng góp tới 31.200 tỷ đồng, chiếm trọn 80% lợi nhuận toàn ngành. Điều này đồng nghĩa với việc gần 70 công ty chứng khoán còn lại phải chia nhau 20% thị phần lợi nhuận ít ỏi, đối mặt với áp lực đào thải khốc liệt.
Giải mã sức mạnh của nhóm dẫn đầu: Ai đang nắm giữ ngôi vương?
Nhìn vào bảng dữ liệu chi tiết, chúng ta thấy sự thống trị tuyệt đối của những cái tên sở hữu hệ sinh thái tài chính mạnh hoặc năng lực tự doanh xuất sắc.
TCBS tiếp tục khẳng định vị thế “kẻ hủy diệt” về biên lợi nhuận với mức Lợi nhuận trước thuế (LNTT) đạt 7.109 tỷ đồng, tăng trưởng 48% so với năm 2024. Với mô hình kinh doanh tinh gọn, tập trung vào công nghệ và Wealth Management, TCBS đang cho thấy hiệu quả vượt trội trên mỗi đồng vốn bỏ ra.
Hiện tượng đáng chú ý nhất năm 2025 gọi tên VIX. Nếu số liệu năm 2025 đạt mức 6.717 tỷ đồng như báo cáo, VIX đã có cú nhảy vọt thần tốc với mức tăng trưởng 724% so với cùng kỳ. Đây là minh chứng cho thấy mảng tự doanh (Proprietary Trading) khi gặp thiên thời có thể tạo ra đột biến khủng khiếp như thế nào. Tuy nhiên, nhà đầu tư cũng cần lưu ý tính chất biến động của lợi nhuận từ tự doanh để có mức định giá phù hợp.
Nhóm công ty chứng khoán trực thuộc ngân hàng hoặc có hệ sinh thái mạnh như VPS, VPBankS, MBS hay ACBS cũng đang bứt tốc mạnh mẽ. VPBankS với lợi thế nguồn vốn giá rẻ từ ngân hàng mẹ đã ghi nhận mức tăng trưởng 267%, đạt LNTT 4.476 tỷ đồng, phả hơi nóng vào gáy các ông lớn lâu năm như SSI hay VNDirect.
Trong khi đó, các “anh cả” truyền thống như SSI (LNTT 4.859 tỷ), HCM (LNTT 1.474 tỷ), Vietcap (LNTT 1.629 tỷ) vẫn duy trì phong độ ổn định. Mặc dù tốc độ tăng trưởng có phần “đầm” hơn so với nhóm mới nổi, nhưng đây lại là những pháo đài vững chắc với thị phần môi giới bền vững và danh mục khách hàng tổ chức lớn.
Hệ quả đầu tư: Chọn mặt gửi vàng
Từ bức tranh lợi nhuận 2025, có thể rút ra ba chiến lược cốt lõi cho nhà đầu tư khi tiếp cận nhóm cổ phiếu chứng khoán trong thời gian tới.
Thứ nhất, dòng tiền thông minh sẽ tiếp tục tìm đến các doanh nghiệp đầu ngành. Sự tập trung lợi nhuận cho thấy các công ty lớn có lợi thế không thể san lấp về vốn (để cho vay Margin), công nghệ (để thu hút Gen Z) và dữ liệu. Cổ phiếu của nhóm Top 12 này sẽ là nơi trú ẩn an toàn và tăng trưởng bền vững hơn so với các mã penny ngành chứng khoán.
Thứ hai, cần phân tách rõ ràng giữa lợi nhuận từ hoạt động cốt lõi (Môi giới, Cho vay) và lợi nhuận từ Tự doanh. Những doanh nghiệp tăng trưởng bằng Môi giới và Margin (như SSI, MBS, VPS) thường có tính ổn định cao và P/E xứng đáng ở mức cao hơn. Ngược lại, những doanh nghiệp bùng nổ nhờ Tự doanh (như VIX) sẽ mang lại cơ hội đầu cơ lớn nhưng đi kèm rủi ro khi thị trường đảo chiều.
Thứ ba, câu chuyện tăng vốn sẽ là chất xúc tác (game) chính. Để duy trì thị phần và đáp ứng nhu cầu margin ngày càng cao của thị trường, cuộc đua tăng vốn trong năm 2026 dự báo sẽ còn khốc liệt hơn nữa. Những doanh nghiệp nào có kế hoạch tăng vốn khả thi sẽ là tâm điểm của dòng tiền.
Kết luận
Năm 2025 khép lại, mở ra một chu kỳ mới nơi “cá lớn nuốt cá bé” diễn ra mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Cơ hội trên thị trường chứng khoán vẫn rất lớn, nhưng nó không còn dành cho những nhà đầu tư mua bán theo cảm tính. Hãy nhìn vào nội tại doanh nghiệp, nhìn vào dòng chảy lợi nhuận thực sự để đưa ra quyết định.
Chúc các nhà đầu tư có một chiến lược giao dịch sắc bén và hiệu quả!
Liên hệ ngay em Như để ĐƯỢC CẬP NHẬT TIN TỨC NHANH NHẤT !
Tố Như - Trưởng phòng Tư vấn đầu tư - Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam