Ngành Dầu khí: Giá dầu bứt phá vì căng thẳng Trung Đông, mở ra khả năng nâng dự báo năm 2026
Giá dầu thế giới đang bước vào giai đoạn biến động mạnh khi rủi ro địa chính trị leo thang tại Trung Đông. Diễn biến này không chỉ tác động đến cán cân cung – cầu toàn cầu mà còn tạo ra sự phân hóa rõ nét trong nhóm cổ phiếu dầu khí tại Việt Nam.
Giá dầu Brent chạm đỉnh 8 tháng
Ngày 1/3, giá dầu Brent trên thị trường OTC đã tăng lên khoảng 80 USD/thùng, mức cao nhất trong gần 8 tháng. Bình quân từ đầu năm 2026 đến nay, giá Brent đạt 67 USD/thùng, giảm 12% so với cùng kỳ nhưng tăng 6% so với quý trước và tương đương 112% giả định giá dầu trung bình cả năm 2026 trước đó.
Động lực chính đến từ các cuộc tấn công quy mô lớn của Mỹ và Israel vào Iran, làm gia tăng căng thẳng tại Trung Đông. Từ ngày 28/2, hoạt động vận chuyển dầu khí qua eo biển Hormuz bị đình trệ sau khi Iran phát cảnh báo đóng cửa khu vực này đối với hàng hải quốc tế.
Eo biển Hormuz là tuyến vận tải chiến lược, trung chuyển khoảng 20% sản lượng dầu và sản phẩm dầu mỏ toàn cầu mỗi ngày. Theo ước tính của Rystad Energy, nếu tuyến này bị đóng cửa hoàn toàn, nguồn cung có thể bị gián đoạn từ 8–10 triệu thùng/ngày, tương đương 8–10% tổng cung thế giới, dù một phần đã được chuyển hướng qua các đường ống Đông – Tây của Ả Rập Xê-út và Abu Dhabi.
Iran hiện sản xuất khoảng 3 triệu thùng/ngày, chiếm 3% nguồn cung toàn cầu. Dù chịu lệnh trừng phạt, dầu của Iran vẫn được tiêu thụ tại một số thị trường, đặc biệt là Trung Quốc.
Ở chiều ngược lại, OPEC+ đã thống nhất tăng sản lượng thêm 206.000 thùng/ngày từ tháng 4, mức tăng khá khiêm tốn (dưới 0,2% nhu cầu toàn cầu) và thấp hơn nhiều so với đề xuất sơ bộ trước đó là 411.000 thùng/ngày.
Khả năng nâng dự báo giá dầu năm 2026
Với bối cảnh hiện tại, giá Brent có thể duy trì vùng 80–90 USD/thùng trong ngắn hạn. Tuy nhiên, tính bền vững phụ thuộc vào mức độ và thời gian gián đoạn tại eo Hormuz cũng như diễn biến xung đột.
Chúng tôi nhận thấy dư địa điều chỉnh tăng so với giả định giá Brent trung bình 60 USD/thùng cho năm 2026, sau khi hoàn tất rà soát chi tiết và cập nhật kịch bản cung – cầu mới.
Tác động đến cổ phiếu dầu khí Việt Nam
Nhìn chung, giá dầu tăng là yếu tố tích cực cho nhóm thượng nguồn và trung nguồn, trong khi tạo áp lực nhẹ lên nhóm điện khí.
PVS: Là lựa chọn ưu tiên. Giá dầu cao giúp cải thiện biên lợi nhuận của các nhà sản xuất dầu, qua đó hỗ trợ nhu cầu dịch vụ EPC và hoạt động đầu tư thượng nguồn trong trung hạn.
PVD: Tích cực nhẹ. Giá dầu cao thường kéo theo nhu cầu khoan gia tăng và mặt bằng giá thuê giàn khoan tự nâng cải thiện trong chu kỳ tiếp theo.
GAS: Hưởng lợi nhẹ do giá dầu nhiên liệu FO – tham chiếu đầu ra mảng kinh doanh khí – có thể cao hơn dự kiến. Giá FO bình quân 2 tháng đầu năm 2026 đạt 386 USD/tấn, tương đương 107% dự báo cả năm.
PVT: Triển vọng tích cực rõ nét. Khoảng 25–30% sản lượng vận chuyển thuộc hợp đồng giao ngay và hợp đồng cộng tác, do đó hưởng lợi khi giá cước tăng. Trong 2 tháng đầu năm:
- Giá thuê tàu Aframax tăng 35% so với cùng kỳ.
- Giá thuê tàu Medium Range tăng 9%.
- Giá thuê tàu Handysize tăng 6%.
Nếu tàu phải điều chỉnh hải trình để tránh eo Hormuz, bao gồm việc vòng qua Mũi Hảo Vọng, quãng đường vận chuyển dài hơn sẽ tiếp tục đẩy giá cước đi lên.
PLX, OIL: Tích cực trong ngắn hạn, đặc biệt quý 1/2026 nhờ hưởng lợi từ tồn kho giá thấp tích lũy trong quý 4/2025. Kết quả kinh doanh quý 1 được kỳ vọng khả quan.
BSR: Hưởng lợi từ lãi tồn kho và crack spread nới rộng trong bối cảnh giá dầu tăng nhanh. Chúng tôi kỳ vọng kết quả quý 1/2026 tăng trưởng mạnh.
DPM, DCM: Tích cực nhẹ. Iran chiếm khoảng 10% thương mại urê toàn cầu. Giá urê đã tăng 2–5% lên quanh 500 USD/tấn. Mức tăng giá bán có thể bù đắp phần nào chi phí khí đầu vào cao hơn.
NT2, POW: Tác động tiêu cực nhẹ. Giá dầu và khí tăng có thể làm chi phí đầu vào cao hơn. Dù phần lớn biến động giá được chuyển sang EVN với sản lượng hợp đồng (~80%), giá nhiên liệu cao có thể khiến mức huy động giảm.
Tổng kết
Diễn biến địa chính trị đang tạo cú hích ngắn hạn cho giá dầu và mở ra khả năng điều chỉnh tăng dự báo năm 2026. Trong bối cảnh này, nhóm thượng nguồn và vận tải dầu khí có lợi thế rõ rệt hơn so với nhóm điện khí.
Chiến lược phù hợp là ưu tiên các doanh nghiệp hưởng lợi trực tiếp từ giá dầu và giá cước vận tải tăng, đồng thời theo dõi sát diễn biến tại eo biển Hormuz – yếu tố quyết định xu hướng giá dầu trong các tháng tới.