Ngành điện bước vào nửa cuối năm với động lực tăng trưởng rõ nét, cơ hội phân hóa giữa các nhóm cổ phiếu
Bức tranh tiêu thụ điện toàn quốc trong nửa đầu năm 2026 ghi nhận diễn biến tích cực khi sản lượng điện toàn hệ thống tăng gần 9% so với cùng kỳ, được dẫn dắt chủ yếu bởi sự phục hồi của hoạt động sản xuất công nghiệp và nhu cầu làm mát tăng cao trong điều kiện thời tiết nắng nóng trên diện rộng. Đây là nền tảng quan trọng để giới phân tích duy trì kỳ vọng tăng trưởng tiêu thụ điện cả năm ở mức 10-12%, phản ánh sức bật thực chất của nền kinh tế trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng GDP hai chữ số đang dần được hiện thực hóa.
Điểm đáng chú ý trong cơ cấu nguồn cung là sự dịch chuyển vai trò trụ cột từ thủy điện sang nhiệt điện than khi nửa cuối năm được dự báo bước vào pha El Nino với xác suất lên tới hơn 80%, khiến lượng mưa và mực nước các hồ thủy điện kém thuận lợi hơn so với mức nền cao của năm trước. Bù lại, nhiệt điện than được kỳ vọng duy trì sản lượng huy động thuận lợi nhờ nguồn cung than ổn định, tồn kho ở mức cao và giá than nhập khẩu neo quanh vùng nền của năm 2024. Điện khí cũng là điểm sáng đáng kể khi dự án Nhơn Trạch 3&4 chính thức đi vào vận hành thương mại từ đầu năm, cùng với khả năng cấp khí cho khu vực Đông Nam Bộ được cải thiện rõ rệt, tạo dư địa tăng trưởng sản lượng điện khí ở mức hai chữ số trong năm nay.
Về mặt chính sách, hàng loạt văn bản pháp lý gần đây như các nghị quyết thúc đẩy đầu tư tư nhân trong lĩnh vực năng lượng, cùng đề xuất nâng tỷ lệ sản lượng hợp đồng tối thiểu cho các dự án điện khí, đang tạo ra môi trường đầu tư thuận lợi hơn, mở đường cho các dự án điện khí LNG mới với tổng công suất hướng đến gần 8.800 MW vào năm 2030. Song song đó, các giải pháp kiểm soát khí thải cũng được xem là chìa khóa giúp các nhà máy nhiệt điện than hiện hữu kéo dài thời gian vận hành và mở đường bổ sung công suất mới vào quy hoạch, trong bối cảnh chi phí sản xuất điện than vẫn duy trì lợi thế cạnh tranh so với các nguồn nhiên liệu khác.
Trong nhóm doanh nghiệp điện khí, Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam (POW) là cái tên được nhắc đến nhiều nhờ hưởng lợi trực tiếp từ việc Nhơn Trạch 3&4 đi vào hoạt động, giúp kết quả kinh doanh quý đầu năm tăng trưởng đột biến cả về doanh thu lẫn lợi nhuận. Nhà máy nhiệt điện than Vũng Áng của công ty cũng được dự báo duy trì hiệu quả kinh doanh ổn định nhờ nguồn than trong nước dồi dào, trong khi các nhà máy điện khí tại Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ có triển vọng cải thiện công suất huy động khi nguồn cung khí nguyên liệu được bổ sung trong dài hạn từ các dự án khí mới.
Ở nhóm doanh nghiệp đa ngành liên quan đến điện, CTCP Cơ Điện Lạnh (REE) ghi nhận kết quả kinh doanh khả quan với sự đóng góp đồng đều từ mảng năng lượng và mảng cơ điện công trình (M&E). Giá trị hợp đồng ký mới của mảng M&E trong quý đầu năm tăng mạnh so với cùng kỳ, tạo cơ sở cho kỳ vọng doanh thu mảng này phục hồi rõ nét trong năm nay. Bên cạnh đó, mảng cho thuê văn phòng của REE cũng được đánh giá còn nhiều dư địa tăng trưởng nhờ xu hướng phát triển hạ tầng tài chính tại khu vực trung tâm TP.HCM.
CTCP Tập đoàn Gelex (GEX) là doanh nghiệp hưởng lợi gián tiếp từ chu kỳ đầu tư mạnh vào hạ tầng truyền tải và phân phối điện theo định hướng quy hoạch điện quốc gia, nhờ sở hữu hệ sinh thái thiết bị điện đa dạng thông qua công ty thành viên. Ngoài mảng thiết bị điện vốn là trụ cột tăng trưởng chính, các mảng vật liệu xây dựng và khu công nghiệp của GEX cũng được kỳ vọng duy trì đà phục hồi nhờ chu kỳ đầu tư bất động sản khởi sắc trở lại.
Một cái tên đáng chú ý khác trong chuỗi giá trị ngành điện là CTCP Tư vấn Xây dựng Điện 1 (TV1), doanh nghiệp giữ vai trò tư vấn kỹ thuật cho nhiều dự án nguồn điện trọng điểm quốc gia. Với làn sóng đầu tư hạ tầng ngành điện được thúc đẩy mạnh mẽ bởi các chính sách mới, giá trị hợp đồng ký mới của mảng tư vấn đường dây và nhà máy điện được dự báo tăng trưởng tích cực trong giai đoạn 2026-2030. Mảng sở hữu và vận hành nhà máy thủy điện Sông Bung 5 của công ty tuy đối mặt áp lực sản lượng trong điều kiện thời tiết kém thuận lợi nhưng vẫn đóng vai trò bộ đệm lợi nhuận ổn định, trong khi bảng cân đối tài chính lành mạnh, gần như không còn nợ vay, tạo dư địa cho chính sách cổ tức hấp dẫn so với mặt bằng chung các doanh nghiệp cùng ngành.
Nhìn chung, triển vọng ngành điện trong nửa cuối năm được đánh giá tích cực nhờ nhu cầu phụ tải hồi phục và khung chính sách ngày càng rõ ràng hơn cho các dự án nguồn điện mới, tuy nhiên mức độ hưởng lợi sẽ có sự phân hóa giữa các nhóm doanh nghiệp tùy theo cơ cấu nguồn phát và mức độ tiếp cận cơ hội đầu tư hạ tầng mới.