Ngành điện: kỳ vọng nhu cầu tăng trở lại, el niño có thể ảnh hưởng cơ cấu nguồn điện từ cuối 2026

, , , , , ,

NGÀNH ĐIỆN: KỲ VỌNG NHU CẦU TĂNG TRỞ LẠI, EL NIÑO CÓ THỂ ẢNH HƯỞNG CƠ CẤU NGUỒN ĐIỆN TỪ CUỐI 2026

Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, sản lượng điện trong 2 tháng đầu năm 2026 tăng khoảng 5% so với cùng kỳ. Mức tăng này nhìn chung phù hợp với đà tăng của sản xuất công nghiệp khi chỉ số sản xuất công nghiệp cùng giai đoạn tăng hơn 10%. Điều này cho thấy nhu cầu điện đang tăng trở lại, dù tốc độ hiện tại vẫn thấp hơn so với kỳ vọng cho cả năm.

Các dự báo hiện tại cho thấy nhu cầu điện năm 2026 có thể tăng khoảng 7–8%. Như vậy, tăng trưởng tiêu thụ điện nhiều khả năng sẽ mạnh hơn trong các quý còn lại của năm khi hoạt động sản xuất và tiêu dùng phục hồi rõ hơn.

Về phía nguồn cung, triển vọng trong năm 2026 được đánh giá tương đối ổn định. Trong nửa đầu năm, nguồn nước cho thủy điện, khí cho nhiệt điện khí và than cho nhiệt điện than đều đang ở trạng thái đủ đáp ứng nhu cầu hệ thống. Điều này giúp giảm rủi ro thiếu điện trong giai đoạn mùa khô.

Tuy nhiên, nửa cuối năm 2026 có thể xuất hiện một yếu tố cần theo dõi là khả năng quay trở lại của El Niño. Nhiều tổ chức khí tượng quốc tế dự báo hiện tượng La Niña hiện tại sẽ chuyển sang trạng thái trung tính trong mùa xuân 2026 và sau đó El Niño có thể hình thành từ khoảng tháng 8/2026 với xác suất trên 50%.

Nếu kịch bản này xảy ra, tác động lên ngành điện sẽ có sự phân hóa giữa các nhóm doanh nghiệp.

Đối với nhóm nhiệt điện than, triển vọng có thể tích cực hơn nhờ nhu cầu huy động cao hơn khi thủy điện suy giảm. Các doanh nghiệp như QTP hoặc PPC có thể được hưởng lợi nhờ sản lượng phát điện tăng, dù chi phí than đầu vào vẫn có thể duy trì ở mức cao.

Đối với nhóm nhiệt điện khí, tác động dự kiến mang tính trung tính. Sản lượng phát điện có thể tăng nhẹ nhưng giá khí đầu vào cũng có khả năng duy trì ở mức cao, khiến biên lợi nhuận không cải thiện nhiều. Các doanh nghiệp như NT2 hay POW có thể duy trì kết quả kinh doanh ổn định trong bối cảnh này.

Ở chiều ngược lại, nhóm năng lượng tái tạo, đặc biệt là các doanh nghiệp có tỷ trọng thủy điện lớn như REE, HDG hay PC1 có thể chịu áp lực nhẹ nếu El Niño khiến lượng mưa giảm trong nửa cuối năm.

Nhìn chung, năm 2026 nhiều khả năng vẫn là năm hệ thống điện vận hành ổn định với nguồn cung đủ đáp ứng nhu cầu. Tuy nhiên, sự xuất hiện của El Niño có thể khiến cơ cấu huy động điện thay đổi, qua đó tạo ra cơ hội ngắn hạn cho nhóm nhiệt điện trong khi gây áp lực nhất định lên các doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào thủy điện.

Đầu vào giá khí đốt làm điện tăng gấp đôi và xu hướng còn tăng thêm thì tình hình cầm POW NT2 mùa hè này rực lửa nhưng vẫn đói kém rùi

đúng là báo chí nhỉ, tất các các thủy điện lớn miền Bắc thì mực nước thượng lưu đều đã thấp hơn mực nước dâng bình thường và 5/7 thủy điện đến hiện tại có lượng nước về hồ thấp hơn lượng nước xả phát điện. Nếu ko có mưa thì câu chuyện sẽ rất căng thẳng khi lịch sử tháng 6-2023 hoàn toàn lặp lại :smiley:

NGÀNH ĐIỆN: TIÊU THỤ TĂNG TỐC – RỦI RO NỬA CUỐI NĂM DẦN HIỆN HỮU

Bức tranh ngành điện 2 tháng đầu năm 2026 đang cho thấy tín hiệu tích cực rõ rệt khi nhu cầu tiêu thụ tăng mạnh hơn kỳ vọng. Theo EVN, sản lượng điện tiêu thụ tăng tới 8,5% YoY, vượt đáng kể mức dự báo cả năm khoảng 7,5% và cao hơn nhiều so với nền tăng trưởng 4,9% của năm 2025.

Động lực chính đến từ hai yếu tố quan trọng. Thứ nhất là nhu cầu điện dân dụng tăng mạnh khoảng 10% trong dịp Tết, phản ánh mức độ phục hồi tiêu dùng. Thứ hai là sản xuất công nghiệp tăng trưởng tích cực, cũng ghi nhận mức tăng khoảng 10% YoY, cho thấy nền kinh tế đang vận hành với cường độ cao hơn.

Về cơ cấu nguồn điện, nhiệt điện than vẫn đóng vai trò chủ đạo với tỷ trọng khoảng 51%, theo sau là thủy điện chiếm 22%, năng lượng tái tạo (gió và mặt trời) chiếm 16%, điện khí 8% và phần còn lại đến từ nhập khẩu cùng các nguồn khác. Cấu trúc này cho thấy hệ thống vẫn phụ thuộc lớn vào nhiệt điện, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu tăng cao.

Trong ngắn hạn, triển vọng cung ứng điện được đánh giá khá ổn định. EVN đang chủ động điều phối hệ thống nhằm chuẩn bị cho mùa khô quý 2, đồng thời tận dụng tối đa nguồn khí nội địa và LNG giá thấp đã được nhập trước đó. Việc tạm thời giảm huy động các nhà máy nhiệt điện than sử dụng 100% than nhập khẩu cũng là một bước đi mang tính chiến lược, nhằm tích trữ nhiên liệu cho giai đoạn cao điểm.

Bên cạnh đó, lượng nước tích trữ tại các hồ thủy điện đang ở mức tích cực, tương đương khoảng 11,5 tỷ kWh, tạo thêm dư địa đảm bảo nguồn cung trong nửa đầu năm. Tuy nhiên, rủi ro bắt đầu xuất hiện rõ hơn khi bước sang nửa cuối năm 2026.

Theo dự báo, hiện tượng El Nino có thể quay trở lại vào cuối năm, kéo theo nguy cơ thiếu hụt nguồn nước cho thủy điện, trong khi nhu cầu tiêu thụ vẫn duy trì ở mức cao. Đồng thời, áp lực từ nguồn cung than và LNG nhập khẩu cũng có thể gia tăng trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu còn nhiều biến số.

Để ứng phó, cơ quan vận hành hệ thống điện đã lên kế hoạch sẵn các kịch bản tiết giảm phụ tải, cho thấy sự chuẩn bị chủ động nhưng cũng phản ánh rõ ràng rủi ro cung – cầu trong tương lai gần.

Ở góc độ đầu tư, nhóm nhiệt điện than như QTP và PPC đang có cơ hội được điều chỉnh tăng kỳ vọng lợi nhuận năm 2026, nhờ sản lượng huy động cả năm có thể cao hơn dự báo ban đầu. Dù giá than đầu vào vẫn ở mức cao, nhưng nếu việc giảm huy động hiện tại chỉ mang tính tạm thời, thì sản lượng tăng sẽ là yếu tố bù đắp quan trọng cho biên lợi nhuận.

Trong khi đó, nhóm nhiệt điện khí như NT2 và POW hiện được nhìn nhận ở trạng thái trung lập. Mặc dù sản lượng có thể cải thiện, nhưng giá khí đầu vào vẫn là biến số cần theo dõi thêm trước khi có đánh giá rõ ràng hơn về triển vọng lợi nhuận.

Tổng thể, ngành điện đang bước vào chu kỳ tăng trưởng nhu cầu rõ nét, tạo nền tảng tích cực cho các doanh nghiệp phát điện. Tuy nhiên, rủi ro về nguồn cung trong nửa cuối năm, đặc biệt liên quan đến thời tiết và nguyên liệu đầu vào, sẽ là yếu tố then chốt mà nhà đầu tư cần theo dõi sát trong thời gian tới.