Ngành Nhiệt điện Hưởng Lợi Khi El Nino Quay Trở Lại Và Nhu Cầu Điện Tăng Mạnh Trong Năm 2026
Bức tranh ngành điện năm 2026 đang xuất hiện nhiều yếu tố thuận lợi hơn so với dự báo trước đây khi nhu cầu tiêu thụ điện tiếp tục tăng trưởng mạnh và hiện tượng El Nino có khả năng quay trở lại sớm hơn dự kiến. Những diễn biến này đang tạo ra kỳ vọng tích cực đối với nhóm doanh nghiệp nhiệt điện, đặc biệt là các doanh nghiệp điện khí và điện than.
Theo dự báo mới nhất từ cơ quan quản lý ngành điện, sản lượng điện tiêu thụ trong 5 tháng đầu năm 2026 tăng khoảng 8,7% so với cùng kỳ, cao hơn đáng kể mức tăng 6,5% ghi nhận trong quý I. Động lực tăng trưởng đến từ cả khu vực công nghiệp và hộ gia đình khi nền kinh tế tiếp tục mở rộng trong bối cảnh thời tiết nắng nóng kéo dài trên diện rộng.
Trước diễn biến thực tế cao hơn kỳ vọng, dự báo tăng trưởng nhu cầu điện cả năm 2026 đã được điều chỉnh tăng từ 7,5% lên 8%. Đây là mức tăng trưởng tương đối cao trong bối cảnh quy mô hệ thống điện Việt Nam ngày càng lớn, cho thấy nhu cầu năng lượng vẫn đang duy trì xu hướng tăng trưởng bền vững cùng quá trình công nghiệp hóa và đô thị hóa.
Một yếu tố đáng chú ý khác là xác suất xuất hiện El Nino trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 9 năm 2026 đã tăng mạnh lên mức 82-98%, cao hơn rất nhiều so với các dự báo đầu năm. Nếu El Nino diễn ra ở mức độ trung bình, lượng mưa có thể suy giảm tại nhiều khu vực, khiến nguồn nước về các hồ thủy điện thấp hơn bình thường. Điều này có thể làm giảm sản lượng phát điện của các nhà máy thủy điện, đồng thời gia tăng nhu cầu huy động từ các nguồn nhiệt điện.
Trong quá khứ, các giai đoạn El Nino thường mang lại lợi ích tương đối rõ rệt cho nhóm nhiệt điện. Khi nguồn thủy điện suy giảm, hệ thống điện buộc phải tăng cường huy động các nhà máy điện than và điện khí để đảm bảo an ninh năng lượng. Điều này giúp cải thiện sản lượng phát điện, tăng doanh thu và hỗ trợ biên lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp trong ngành.
Bên cạnh yếu tố sản lượng, giá điện trên thị trường phát điện cạnh tranh cũng đang diễn biến thuận lợi. Trong 4 tháng đầu năm 2026, giá CGM bình quân đạt khoảng 1.401 đồng/kWh, tăng 9% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng này đến từ sự kết hợp giữa nhu cầu điện tăng mạnh và chi phí đầu vào của than, khí tự nhiên tiếp tục duy trì ở mặt bằng cao.
Dựa trên các yếu tố mới, dự báo giá CGM bình quân năm 2026 đã được điều chỉnh tăng lên khoảng 1.235 đồng/kWh, tương ứng mức tăng 38% so với năm trước. Đây là tín hiệu tích cực đối với các doanh nghiệp có tỷ trọng sản lượng bán trên thị trường cạnh tranh cao, bởi giá bán điện cao hơn thường tạo điều kiện cải thiện lợi nhuận.
Trong nhóm cổ phiếu điện, POW đang là doanh nghiệp được đánh giá hưởng lợi đáng kể từ bối cảnh hiện nay. Ngoài yếu tố giá điện thuận lợi, doanh nghiệp còn được kỳ vọng nhờ tiến độ vận hành của các dự án Nhơn Trạch 3 và Nhơn Trạch 4. Một số đánh giá gần đây cho thấy khả năng sản lượng hợp đồng không huy động tại hai dự án này cao hơn dự kiến ban đầu, trong khi chi phí khấu hao có thể thấp hơn kỳ vọng. Nếu các giả định này được xác nhận, triển vọng lợi nhuận của POW hoàn toàn có thể tiếp tục được điều chỉnh tăng trong thời gian tới.
Đối với REE, tác động từ El Nino được đánh giá tương đối trung tính. Mặc dù mảng thủy điện có thể chịu ảnh hưởng tiêu cực do sản lượng giảm, nhưng doanh nghiệp đang sở hữu danh mục năng lượng đa dạng, đặc biệt là việc mở rộng mạnh công suất điện gió trong những năm gần đây. Điều này giúp bù đắp phần nào sự suy giảm từ thủy điện. Ngoài ra, giá CGM tăng cũng là yếu tố hỗ trợ cho các tài sản phát điện của doanh nghiệp.
Ở chiều ngược lại, NT2 đang đối mặt với một số thách thức nhất định. Các đánh giá gần đây cho thấy lợi nhuận năm 2026 có thể thấp hơn dự báo trước đó do chênh lệch giá điện chưa đạt kỳ vọng và chi phí nhân công tăng cao hơn dự kiến. Dù vậy, triển vọng dài hạn của doanh nghiệp vẫn gắn liền với nhu cầu điện ngày càng tăng của khu vực phía Nam.
Đối với nhóm nhiệt điện than, QTP có thể chịu ảnh hưởng từ kế hoạch tạm dừng vận hành một phần trong quý IV để thực hiện dự án nâng cấp hệ thống xử lý khí thải. Việc dừng hoạt động theo kế hoạch có khả năng làm giảm sản lượng phát điện trong giai đoạn cuối năm và ảnh hưởng tới lợi nhuận.
Trong khi đó, PPC đang đối mặt với rủi ro điều chỉnh giảm dự báo lợi nhuận do kết quả kinh doanh quý I thấp hơn kỳ vọng và kế hoạch kinh doanh năm 2026 được xây dựng khá thận trọng.
Nhìn chung, bức tranh ngành điện năm 2026 đang có nhiều yếu tố hỗ trợ tích cực. Nhu cầu điện tăng trưởng cao, khả năng El Nino quay trở lại cùng với xu hướng tăng của giá điện trên thị trường cạnh tranh là những động lực quan trọng đối với nhóm nhiệt điện. Trong bối cảnh đó, POW tiếp tục nổi lên là doanh nghiệp có nhiều cơ hội hưởng lợi nhất, trong khi REE vẫn duy trì được vị thế nhờ danh mục năng lượng đa dạng. Ngược lại, NT2, QTP và PPC cần thêm thời gian để giải quyết các thách thức riêng trước khi có thể tạo ra sự bứt phá mạnh mẽ về kết quả kinh doanh.
