Năm 2026, bối cảnh vĩ mô toàn cầu đang xoay quanh một biến số lớn: năng lượng. Căng thẳng địa chính trị, đặc biệt tại Trung Đông, làm gia tăng rủi ro đứt gãy nguồn cung dầu khí, kéo theo giá năng lượng biến động mạnh. Khi giá dầu tăng, chi phí đầu vào của toàn bộ nền kinh tế bị đẩy lên, tạo áp lực lạm phát và khiến quá trình hạ lãi suất toàn cầu trở nên thận trọng hơn. Trong bối cảnh đó, “an ninh năng lượng” không còn là câu chuyện dài hạn mà trở thành ưu tiên hiện hữu, buộc các quốc gia phải giảm phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu và đẩy mạnh các nguồn năng lượng tự chủ hơn.
Tại Việt Nam, câu chuyện càng rõ nét khi nhu cầu điện tiếp tục tăng nhanh nhờ công nghiệp hóa và làn sóng dòng vốn FDI, trong khi nguồn cung điện mới phát triển chậm hơn kỳ vọng. Theo định hướng của Quy hoạch điện VIII, năng lượng tái tạo sẽ đóng vai trò ngày càng lớn trong cơ cấu nguồn điện, không chỉ vì yếu tố môi trường mà còn để đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
Một điểm đáng chú ý là sự phân hóa trong ngành điện đang ngày càng rõ rệt. Khi giá than, khí tăng cao, các nhà máy nhiệt điện chịu áp lực chi phí đầu vào nhưng giá bán điện lại khó điều chỉnh ngay, khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp. Ngược lại, điện gió và điện mặt trời gần như không phụ thuộc nhiên liệu hoá thạch, chi phí ổn định hơn, nên trở thành nguồn điện có lợi thế khi giá năng lượng biến động. Ngoài ra, chu kỳ khí hậu có thể chuyển sang El Niño trong giai đoạn 2026–2027 cũng là yếu tố hỗ trợ khi nhu cầu điện tăng cao và sản lượng điện mặt trời cải thiện, trong khi thuỷ điện gặp khó.
Trong bối cảnh đó, việc lựa chọn doanh nghiệp không chỉ dừng ở câu chuyện ngành mà cần nhìn vào vị thế cụ thể. CTCP Điện Gia Lai là một trong những doanh nghiệp năng lượng tái tạo đáng chú ý khi đã sở hữu danh mục tài sản vận hành lớn với điện gió, điện mặt trời và thủy điện. Điểm mạnh của doanh nghiệp nằm ở dòng tiền tương đối ổn định nhờ các hợp đồng bán điện dài hạn, đồng thời cơ cấu nguồn điện nghiêng về điện gió (60%) – mảng có hiệu quả tốt hơn trong nhóm tái tạo. Trong dài hạn, khi cơ chế thị trường điện dần hoàn thiện và các mô hình như mua bán điện trực tiếp (DPPA) được triển khai, những doanh nghiệp có sẵn tài sản như GEG sẽ có thêm dư địa để cải thiện hiệu quả kinh doanh.
Trong một giai đoạn thị trường đầy biến động, năng lượng tái tạo không chỉ là xu hướng xanh, mà là lựa chọn chiến lược. Khi các yếu tố vĩ mô, khí hậu và chính sách cùng hội tụ, những doanh nghiệp sở hữu “tài sản thật, dòng tiền thật” như GEG hay HDG chính là những địa chỉ đáng tin cậy để theo dõi trong chu kỳ 2026-2027.