Ngành sữa: Vinamilk và Mộc Châu Milk giữ vai trò dẫn dắt trong nửa cuối năm dù sức cầu chung còn yếu
Theo dữ liệu của Nielsen IQ, toàn ngành sữa Việt Nam tiếp tục ghi nhận tăng trưởng doanh thu âm khoảng 2,9% so với cùng kỳ trong quý đầu năm, phản ánh áp lực từ tình trạng bão hòa nhu cầu tiêu dùng cùng với lạm phát có xu hướng nhích lên. Diễn biến này cho thấy tâm lý tiêu dùng chung vẫn còn thận trọng, dù quý đầu năm thường không phải giai đoạn cao điểm tiêu thụ của ngành.
Trong bối cảnh mặt bằng chung kém tích cực, hai doanh nghiệp đầu ngành là Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (VNM) và Công ty Cổ phần Giống bò sữa Mộc Châu (MCM) lại là điểm sáng hiếm hoi, với mức tăng trưởng doanh thu lần lượt đạt khoảng 20% và 25% so với cùng kỳ. Đây là cơ sở quan trọng để giới đầu tư kỳ vọng vào khả năng phục hồi và mở rộng thị phần của hai doanh nghiệp này trong nửa cuối năm.
Đối với VNM, động lực tăng trưởng đến từ cả thị trường nội địa lẫn xuất khẩu. Ở trong nước, doanh thu tăng mạnh nhờ hiệu ứng nền thấp của cùng kỳ năm trước, thời điểm công ty thực hiện tái cấu trúc kênh phân phối sỉ, đồng thời phản ánh kết quả bước đầu của chiến lược tái định vị thương hiệu với bộ nhận diện mới cùng loạt sản phẩm cao cấp như dòng sữa hữu cơ Greenfarm, sữa cao đạm, sữa thực vật và sữa bột dành cho người lớn tuổi. Nhờ đó, thị phần nội địa của VNM được ước tính cải thiện thêm khoảng 1 điểm phần trăm, tiệm cận mốc 45%. Ở mảng xuất khẩu, thị trường Trung Đông - đặc biệt là Iraq - tiếp tục là động lực chính, dù hoạt động giao thương có giai đoạn gián đoạn tạm thời do căng thẳng địa chính trị tại khu vực. Công ty đã nhanh chóng thiết lập các tuyến vận chuyển thay thế để duy trì đơn hàng, và triển vọng xuất khẩu được kỳ vọng cải thiện dần khi tình hình khu vực có dấu hiệu hạ nhiệt, dù tốc độ tăng trưởng nửa cuối năm nhiều khả năng sẽ chậm lại so với giai đoạn đầu năm. Biên lợi nhuận gộp của VNM cũng cải thiện đáng kể nhờ cơ cấu sản phẩm cao cấp hóa cùng chi phí nguyên liệu bột sữa nhập khẩu duy trì ở vùng thấp.
Với MCM, câu chuyện tăng trưởng mang tính cấu trúc rõ nét hơn khi doanh nghiệp đẩy mạnh ra mắt thương hiệu Mộc Châu Creamery, định vị cao cấp và nhấn mạnh giá trị di sản gần 70 năm làm nghề sữa. Thương hiệu mới được quảng bá rộng rãi tại các điểm nhận diện có lưu lượng lớn như sân bay, bảng quảng cáo ngoài trời và thang máy chung cư, đồng thời từng bước được đưa vào hệ thống các chuỗi siêu thị lớn. Dù hiện mới đóng góp một tỷ trọng khiêm tốn trong tổng doanh thu, dòng sản phẩm cao cấp này có mức giá bán cao hơn đáng kể so với sản phẩm truyền thống, qua đó hỗ trợ tích cực cho biên lợi nhuận gộp trong thời gian tới. Bên cạnh yếu tố thương hiệu, MCM còn có kế hoạch mở rộng vùng nguyên liệu với trang trại bò sữa mới quy mô lớn, dự kiến giúp gia tăng đáng kể sản lượng sữa tươi nguyên liệu, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong trung và dài hạn, cùng với chiến lược mở rộng mạng lưới điểm bán, đặc biệt hướng đến khu vực phía Nam - nơi nhu cầu tiêu dùng còn nhiều dư địa khai thác.
Nhìn chung, dù sức cầu toàn ngành sữa được dự báo khó có sự bứt phá đáng kể trong nửa cuối năm do yếu tố bão hòa thị trường vẫn hiện hữu, các doanh nghiệp có chiến lược đầu tư bài bản vào phát triển sản phẩm và xây dựng thương hiệu như VNM và MCM được kỳ vọng tiếp tục vượt trội so với mặt bằng chung, nhờ khả năng gia tăng thị phần và cải thiện biên lợi nhuận thông qua cơ cấu sản phẩm cao cấp hóa. Đây cũng là hướng đi được xem là tất yếu để các doanh nghiệp đầu ngành duy trì vị thế cạnh tranh trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng chung khó tăng trưởng mạnh trở lại trong ngắn hạn.