1. 2025: Phục hồi mạnh, nội địa trở thành trụ cột
Năm 2025 ghi nhận sự phục hồi rõ nét của ngành thép khi cả sản xuất và tiêu thụ đều tăng trưởng tích cực, với sản lượng đạt khoảng 32,2 triệu tấn (+10% YoY) và tiêu thụ đạt gần 31,8 triệu tấn (+9%). Điểm nổi bật nhất là thị trường nội địa vươn lên chiếm tới 84-89% tổng tiêu thụ và tăng trưởng mạnh ~32%, cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt từ xuất khẩu sang tiêu thụ trong nước. Trong bối cảnh thị trường quốc tế gặp nhiều khó khăn, nội địa đã trở thành “trụ cột” gánh tăng trưởng cho toàn ngành.
2. Xu hướng lớn: Co về thị trường nội địa
Hoạt động xuất khẩu trong năm 2025 suy yếu đáng kể khi sản lượng giảm mạnh, đặc biệt ở các mặt hàng chủ lực như HRC và tôn mạ với mức giảm lên tới 40-60%. Nguyên nhân đến từ sự gia tăng của các rào cản thương mại, chi phí vận tải leo thang và nhu cầu toàn cầu suy yếu. Điều này buộc các doanh nghiệp phải điều chỉnh chiến lược, với xu hướng rõ ràng là tập trung nhiều hơn vào thị trường nội địa thay vì phụ thuộc vào xuất khẩu.
3. 2026: Nguồn cung tăng nhưng cầu là ẩn số
Trong năm 2026, nguồn cung thép nội địa được dự báo tiếp tục gia tăng nhờ mở rộng công suất và các dự án mới, trong khi nguồn cung nhập khẩu có thể suy giảm do Trung Quốc siết xuất khẩu và chi phí logistics cao. Đây là yếu tố hỗ trợ cho thị trường trong nước. Tuy nhiên, điểm đáng lưu ý là cầu tiêu thụ lại đối mặt với nhiều áp lực, khi thị trường bất động sản chưa thực sự phục hồi, lãi suất còn biến động và giá thép tăng cao có thể làm giảm sức mua. Do đó, dù cung có lợi thế, cầu mới là biến số quyết định xu hướng ngành trong năm 2026.
4. Giá thép: Xu hướng tăng vẫn chiếm ưu thế
Giá thép đã phục hồi mạnh từ cuối quý 3/2025 và tăng khoảng 11-15% so với vùng đáy. Động lực chính đến từ chi phí đầu vào tăng mạnh, khi giá quặng sắt và than cốc đều tăng khoảng 10-12% do tác động của căng thẳng địa chính trị và gián đoạn chuỗi cung ứng. Đồng thời, nguồn cung thép giá rẻ từ Trung Quốc bị hạn chế càng củng cố xu hướng tăng giá. Trong bối cảnh này, mặt bằng giá thép năm 2026 được kỳ vọng duy trì ở mức cao và còn dư địa tăng tiếp.
5. Tồn kho: Tín hiệu trái chiều nhưng không tiêu cực
Diễn biến tồn kho cho thấy bức tranh không hoàn toàn đồng nhất. Tồn kho thép xây dựng giảm mạnh, phản ánh nhu cầu thực tế đã cải thiện rõ rệt. Ngược lại, tồn kho HRC tăng lên, nhưng chủ yếu do doanh nghiệp chủ động tích trữ để đón đầu nhu cầu tương lai, thay vì dấu hiệu suy yếu. Vì vậy, đây có thể xem là tín hiệu trung tính đến tích cực, thể hiện kỳ vọng thị trường vẫn đang dần hồi phục.
6. Kết luận: Nửa sáng nửa tối, phụ thuộc vào cầu
Tổng thể, ngành thép năm 2026 đang ở trạng thái “cung và giá ủng hộ, nhưng cầu là rủi ro chính”. Trong ngắn hạn, ngành có thể được hỗ trợ bởi đầu tư công và việc giảm cạnh tranh từ thép nhập khẩu. Tuy nhiên, trong trung hạn, triển vọng sẽ phụ thuộc lớn vào sự phục hồi của bất động sản và diễn biến chi phí đầu vào. Do đó, yếu tố quyết định không còn nằm ở sản xuất mà nằm ở khả năng hấp thụ của thị trường, đặc biệt là thị trường nội địa.