Ngành xây dựng nửa cuối năm 2026: Dân dụng và hạ tầng tiếp tục dẫn dắt nguồn việc
Bức tranh ngành xây dựng trong nửa cuối năm 2026 tiếp tục cho thấy sự phân hóa rõ nét giữa các phân khúc, trong đó xây dựng dân dụng và hạ tầng được đánh giá là hai điểm sáng, còn xây dựng công nghiệp giữ trạng thái trung lập khi động lực từ dòng vốn FDI cần thêm thời gian để chuyển hóa thành khối lượng thi công thực tế. Kết quả kinh doanh quý 1/2026 của nhóm doanh nghiệp trong ngành cũng phản ánh rõ sự phân hóa này, khi Xây dựng Coteccons (CTD), Tổng công ty Vinaconex (VCG) và Xây lắp điện 1 (PC1) ghi nhận doanh thu tăng trưởng hai chữ số nhờ backlog lớn và có đóng góp từ mảng bất động sản, trong khi Licogi 16 (LCG) sụt giảm do phần lớn dự án còn ở giai đoạn xử lý nền.
Ở mảng xây dựng bất động sản dân dụng, nguồn cung căn hộ mới tại hai thị trường lớn được dự báo duy trì đà tích cực trong các quý tới, với Hà Nội tiếp tục giữ quy mô nguồn cung tương đương năm trước và khu vực TP.Hồ Chí Minh (cũ) ghi nhận mức tăng trưởng mạnh so với cùng kỳ. Động lực chính đến từ việc các quy định pháp lý liên quan đến đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản đã được điều chỉnh theo hướng thuận lợi hơn, giúp đẩy nhanh quá trình phê duyệt và tái khởi động nhiều dự án từng bị đình trệ, cùng với đó là sự hoàn thiện của hạ tầng giao thông nội đô và liên vùng. Tuy vậy, mặt bằng lãi suất và chi phí vốn kém thuận lợi hơn, cùng chính sách tín dụng bất động sản vẫn được kiểm soát chặt chẽ, có thể khiến tiến độ triển khai một số dự án mới chậm lại và có sự phân hóa theo năng lực tài chính của từng chủ đầu tư. Trong bối cảnh đó, nguồn việc nhiều khả năng sẽ tiếp tục tập trung vào các dự án quy mô lớn, pháp lý hoàn chỉnh, đòi hỏi năng lực thi công và tài chính cao – yếu tố tạo lợi thế cho những nhà thầu có uy tín và quan hệ hợp tác lâu năm với các chủ đầu tư lớn như CTD, vốn đang có backlog gắn với các dự án của Vinhomes và Masterise.
Đối với xây dựng công nghiệp, dòng vốn FDI đăng ký tăng trưởng mạnh trong những tháng đầu năm được xem là nền tảng tích cực cho nguồn việc trung hạn, song quá trình chuyển hóa vốn đăng ký thành các dự án thi công thực tế thường cần độ trễ nhất định. Trong ngắn hạn, nguồn cung kho bãi và nhà xưởng xây sẵn năm 2026 được dự báo vẫn ở mức cao nhưng khó vượt kỷ lục của năm trước, phản ánh tốc độ triển khai dự án mới có phần chững lại khi các chủ đầu tư còn thận trọng trước những bất định về thuế quan và áp lực chi phí vật liệu. Dù vậy, CTD và VCG vẫn còn dư địa bổ sung backlog thông qua các hợp đồng liên quan đến dự án có vốn đầu tư nước ngoài, trong khi nhu cầu hạ tầng điện tại các khu công nghiệp cũng có thể mang lại nguồn việc gián tiếp cho PC1.
Mảng hạ tầng được kỳ vọng bước vào giai đoạn cao điểm giải ngân trong nửa cuối năm, khi kế hoạch đầu tư công cả năm được đặt ở mức cao nhằm hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế, cùng với việc các quy định pháp lý về xây dựng được sửa đổi theo hướng đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án. Nguồn việc dự kiến tiếp tục xoay quanh các dự án trọng điểm như sân bay Long Thành giai đoạn 1, tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, các tuyến cao tốc Bắc – Nam và hệ thống vành đai đô thị, qua đó tiếp tục hỗ trợ backlog của nhóm nhà thầu hạ tầng như VCG và Đèo Cả (HHV) – doanh nghiệp còn có thêm dòng tiền ổn định từ mảng thu phí BOT. Đáng chú ý, kế hoạch khởi công nhiều tuyến metro tại Hà Nội cùng các tuyến đường sắt đô thị khác, cũng như định hướng mở rộng thêm hàng nghìn km cao tốc và tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam trong giai đoạn tới, được xem là dư địa đáng kể để các doanh nghiệp xây lắp hạ tầng tiếp tục mở rộng backlog trong trung và dài hạn. Tuy nhiên, mức độ hưởng lợi cụ thể của từng doanh nghiệp sẽ còn phụ thuộc vào khả năng trúng thầu, cách phân chia gói thầu cũng như tiến độ giải phóng mặt bằng thực tế.
Riêng nhóm xây lắp điện, nhu cầu đầu tư vào lưới điện truyền tải giai đoạn 2026–2030 theo quy hoạch ngành điện tiếp tục là động lực dài hạn quan trọng, khi phụ tải điện liên tục lập đỉnh mới và sự mở rộng của các khu công nghiệp, nhà máy bán dẫn, trung tâm dữ liệu cùng năng lượng tái tạo làm gia tăng nhu cầu xây dựng trạm biến áp và hạ tầng đấu nối. Dù vậy, một số cuộc điều tra liên quan đến sai phạm tại các doanh nghiệp xây lắp và tư vấn điện có thể khiến quá trình phê duyệt, đấu thầu trở nên thận trọng hơn trong ngắn hạn, ảnh hưởng đến tốc độ ký mới hợp đồng của PC1 – doanh nghiệp mà biên lợi nhuận trong quý 1 đã chịu áp lực do tỷ trọng doanh thu từ mảng xây lắp điện và dự án bất động sản có biên thấp hơn gia tăng.
Nhìn chung, triển vọng nửa cuối năm của ngành xây dựng nghiêng về tích cực đối với nhóm dân dụng và hạ tầng, được hỗ trợ bởi đà phục hồi của thị trường bất động sản nhà ở, quy mô đầu tư công lớn và nhu cầu đầu tư lưới điện ở mức cao, trong khi xây dựng công nghiệp vẫn cần thêm thời gian để các cam kết FDI chuyển hóa thành khối lượng thi công cụ thể. CTD, VCG, LCG và HHV là những cái tên đáng chú ý nhờ năng lực triển khai dự án và quy mô backlog lớn, trong bối cảnh định giá theo P/B của nhóm cổ phiếu xây dựng nhìn chung đang ở vùng tương đối hấp dẫn so với trung bình nhiều năm. Những rủi ro cần theo dõi bao gồm biến động giá vật liệu, nhân công và nhiên liệu, mức độ cạnh tranh giá thầu trong phân khúc dân dụng, cũng như độ trễ trong công tác giải phóng mặt bằng có thể ảnh hưởng đến tiến độ ghi nhận doanh thu của các doanh nghiệp trong ngành. Ở chiều tích cực, việc mặt bằng giá trúng thầu đã cải thiện đáng kể so với giai đoạn trước, nhờ giá bán bất động sản tăng giúp chủ đầu tư có dư địa chấp nhận chi phí xây dựng cao hơn, phần nào giúp giảm bớt áp lực từ chi phí đầu vào lên biên lợi nhuận của các nhà thầu.