Kịch Bản 1: Đòn Hoãn Binh Chiến Thuật Trước Trận Đánh Lớn
Nhiều nhà phân tích quân sự phương Tây hoài nghi về một “thỏa thuận hòa bình” và cho rằng chính quyền Trump đang sử dụng nghệ thuật trì hoãn vì những bế tắc hậu cần cận kề.
• Cuộc Khủng Hoảng Thiếu Hụt Tên Lửa Phòng Không: Các báo cáo hậu cần rò rỉ trong ngày chỉ ra rằng sau hơn 5 tháng xung đột dồn dập, kho dự trữ tên lửa đánh chặn tầm xa (như hệ thống Patriot) của Mỹ và các đồng minh trong khu vực đang rơi vào tình trạng báo động. Việc tiến hành một chiến dịch không kích “quy mô chưa từng có” vào các cơ sở hạt nhân hay năng lượng kiên cố của Iran đòi hỏi một lưới lửa bọc lót khổng lồ. Do đó, “khoảng lặng ngoại giao” này thực chất là thời gian vàng để Mỹ tái nạp đạn dược và tái định vị các nhóm tác chiến tàu sân bay.
• Áp Lực Kinh Tế Và Cảnh Báo “Thiêu Rụi” Vùng Vịnh: Lời răn đe mạnh mẽ từ Thiếu tướng Ali Abdollahi (Tư lệnh Bộ chỉ huy Khatam Al Anbia) rằng bất kỳ quốc gia nào làm lá chắn hoặc cho Mỹ mượn căn cứ sẽ bị tấn công đã tạo ra hiệu ứng tâm lý cực mạnh. Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman được cho là đã gọi điện trực tiếp để thúc giục Trump giảm leo thang, do lo ngại các mỏ dầu của liên minh Riyadh - UAE sẽ là mục tiêu hủy diệt kế tiếp của Iran. Trump buộc phải lùi bước để xoa dịu đồng minh trước khi tính toán một bước đi tổng lực hơn.
• Áp Lực Bầu Cử Giữa Nhiệm Kỳ: Với việc chỉ còn 3 tháng nữa là tới cuộc bầu cử tại Mỹ, việc đẩy giá dầu thế giới tăng vọt vì Eo biển Hormuz đóng cửa sẽ là một đòn tự sát chính trị đối với Đảng Cộng hòa. Trump cần câu giờ để bình ổn thị trường năng lượng.
Kịch Bản 2: Lực Lượng IRGC Mất Kiểm Soát Và Phe Chủ Hòa Thắng Thế
Ở góc nhìn ngược lại, một số nhà ngoại giao phương Tây đặt câu hỏi: Liệu tuyên bố của Trump về việc “Iran chủ động cầu xin hoãn tấn công” có phần nào là sự thật? Dù truyền thông nhà nước Iran đồng loạt phủ nhận và cáo buộc Trump nói dối, thực tế nội bộ Tehran có thể đang rạn nứt sâu sắc sau hơn 5 tháng chịu phong tỏa và không kích tiêu hao.
• Sự Rạn Nứt Giữa Giới Ngoại Giao Và Phe Cứng Rắn IRGC: Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vốn là phe quyết giữ Eo biển Hormuz bằng mọi giá làm con bài chiến lược. Tuy nhiên, các cuộc điện đàm dồn dập vào ngày 2/8 của Ngoại trưởng Abbas Araghchi với các đối tác khu vực cho thấy giới ngoại giao Iran đang ráo riết tìm kiếm một lối thoát. Giới phân tích đặt giả thuyết rằng phe chủ hòa mang tính thực tế trong chính phủ Iran có thể đã tạm thời gây áp lực lên IRGC, chấp nhận đưa việc tái mở cửa eo biển Hormuz lên bàn cân để đổi lấy việc Mỹ ngừng ném bom hủy diệt cơ sở hạ tầng năng lượng.
Kết Luận Của Giới Chuyên Gia Quân Sự Quốc Tế
Theo đánh giá chung từ Al Jazeera, tình hình hiện tại mang ba đặc điểm cốt lõi: Mơ hồ, mong manh và cực kỳ phức tạp. Thực tế tại hiện trường tính đến tối ngày 2/8 cho thấy Eo biển Hormuz vẫn chưa hề mở cửa, và quân đội Iran vẫn đặt trong trạng thái báo động cao nhất.
Màn “quay xe” của Trump có thể không mang lại một thỏa thuận hòa bình bền vững, mà chỉ là một khoảng lặng kỹ thuật tạm thời. Bàn cờ Trung Đông lúc này giống như một chiếc lò xo bị nén hết cỡ — một thỏa thuận vội vã có thể giải cứu nền kinh tế, nhưng một tính toán sai lầm trong lúc câu giờ của bất kỳ bên nào cũng có thể kích hoạt một cuộc đại chiến bùng nổ toàn diện.