Note 3: Thượng đỉnh diễn ra tại Washington D.C. giữa Donald Trump và Tập Cận Bình thu hút sự phân tích mổ xẻ từ các trang nghiên cứu chiến lược hàng đầu thế giới (như Hội đồng Quan hệ Đối ngoại CFR, Hội đồng Đại Tây Dương Atlantic Council, Oxford Economics) và các kênh truyền thông quốc tế lớn (Reuters, Al Jazeera, Nikkei Asia).
Theo đánh giá chung từ giới chuyên gia, cuộc gặp mang tính chất “gác lại xung đột tạm thời” (uneasy pause) hơn là một thỏa thuận hòa hoãn thực chất. Cả hai nhà lãnh đạo mạnh mẽ đều muốn thể hiện vị thế và tìm kiếm lợi ích quốc gia tối đa mà không làm bùng nổ xung đột trực tiếp.
Các nội dung cốt lõi của thượng đỉnh lần này tập trung vào 4 chủ đề chính:
1. Gia hạn lệnh “đình chiến thương mại” và Thỏa thuận "30 đổi 30"
Gia hạn thỏa thuận Busan: Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent xác nhận hai bên đồng ý kéo dài thỏa thuận ngừng bắn thương mại (vốn sẽ hết hạn vào tháng 11) cho đến ngày 10/1/2027 nhằm giữ thị trường ổn định.
Cắt giảm thuế quan “30 đổi 30”: Atlantic Council nhấn mạnh giải pháp mang tính biểu tượng này, theo đó mỗi quốc gia sẽ dỡ bỏ hàng rào thuế quan đối với lượng hàng hóa nhập khẩu trị giá 30 tỷ USD từ phía bên kia.
Trung Quốc tăng mua nông sản và máy bay: Phía Mỹ thúc đẩy Bắc Kinh ký các cam kết mua số lượng lớn đậu nành và máy bay Boeing (tương tự như các cam kết hồi tháng 5).
2. Thiết lập rào chắn an toàn cho Trí tuệ Nhân tạo (AI Guardrails)
Kênh liên lạc khẩn cấp về AI: Do lo ngại rủi ro từ AI tạo sinh (như deepfake gây lừa đảo chính trị hay nguy cơ hacker lợi dụng AI tấn công mạng toàn cầu), Washington đề xuất lập một “cơ chế thông báo khẩn cấp” giữa hai nước. Điều này giúp hai bên có thể gọi điện trực tiếp để cảnh báo lẫn nhau khi xảy ra các sự cố an ninh quốc gia liên quan đến AI.
3. Vấn đề Đài Loan và An ninh khu vực
Phía Trung Quốc tái khẳng định Đài Loan là “lằn ranh đỏ” không thể chạm tới. Bộ Quốc phòng Trung Quốc kêu gọi Mỹ phải “hết sức thận trọng” trong việc bán vũ khí cho Đài Loan.
Ngược lại, chính quyền ông Trump vẫn trì hoãn việc thông báo chính thức lên Quốc hội về gói bán vũ khí trị giá 14 tỷ USD cho Đài Loan (đã được duyệt từ đầu năm) nhằm tránh làm hỏng bầu không khí đối thoại ngay trước thềm thượng đỉnh.
4. Chuỗi cung ứng công nghệ và Khoáng sản cốt lõi
Giới phân tích từ Oxford Economics nhận định rằng sự phụ thuộc lẫn nhau về kinh tế giữa Mỹ và Trung Quốc là rất khó tháo gỡ ngay lập tức.
Mỹ cần thời gian để tự xây dựng năng lực sản xuất công nghệ trong nước, trong khi Trung Quốc muốn duy trì khả năng xuất khẩu và giảm dần sự phụ thuộc vào công nghệ Mỹ. Do đó, hai bên đàm phán để cân bằng giữa việc Mỹ kiểm soát xuất khẩu công nghệ cao và Trung Quốc đảm bảo dòng chảy xuất khẩu đất hiếm/khoáng sản quan trọng sang Mỹ.
Đánh giá chung từ giới chuyên gia: Các kết quả đạt được từ thượng đỉnh lần này được xem là “hẹp” và “có thể đảo ngược”. Mục đích chính của cả ông Trump và ông Tập chỉ là “mua thêm thời gian” để chuẩn bị cho các chiến lược đối phó dài hạn, chứ các mâu thuẫn cốt lõi về công nghệ và địa chính trị vẫn chưa thể giải quyết triệt để.