Note 2: Hiện tại lãi suất liên ngân hàng qua đêm đã giảm lại về mức 1%. Lãi suất liên ngân hàng là chỉ báo phản ánh thanh khoản hệ thống. Đạt đỉnh 17% vào quí 1. Đạt đỉnh 13% vào cuối quí 2. Và tuần sát cuối quí 3 bật tăng lên mức 7% làm thị trường lo ngại.
Lãi suất liên ngân hàng (Thị trường 2) chính là “nhiệt kế” nhạy bén nhất, phản ánh tức thì trạng thái thanh khoản của hệ thống tài chính. Khi dòng tiền trong hệ thống bị thắt chặt, biến số này sẽ lập tức bật tăng mạnh, phản ánh nhu cầu vay mượn cấp bách giữa các nhà băng để đảm bảo tỷ lệ dự trữ bắt buộc và các tiêu chuẩn an toàn vốn.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, thị trường tiền tệ Việt Nam chứng kiến chuỗi biến động dữ dội với những cú sốc thanh khoản đẩy lãi suất liên ngân hàng lên các mức đỉnh kỷ lục:
- Quý 1/2026: Cú sốc kỹ thuật đầu năm (Đỉnh điểm ~17%/năm)
• Nguyên nhân: Áp lực rút tiền mặt mang tính chu kỳ cao điểm trước và sau Tết Nguyên Đán, cộng hưởng với làn sóng người dân rút tiền gửi tiết kiệm để chuyển sang đầu cơ khi giá vàng liên tục lập đỉnh lịch sử. Đồng thời, việc Việt Nam quay đầu nhập siêu ngắn hạn và áp lực địa chính trị Trung Đông khiến tỷ giá USD/VND căng thẳng.
• Đỉnh điểm biến động: Vào phiên giao dịch chốt sổ đầu năm ngày 3/2/2026, lãi suất qua đêm xảy ra một “cú sốc kỹ thuật” cực mạnh khi bất ngờ nhảy vọt lên mức khoảng 17%/năm do nghẽn dòng tiền cục bộ, trước khi bình ổn trở lại quanh vùng 6.8% - 7%/năm vào cuối quý [Tạp chí Kinh tế Tài chính].
- Quý 2/2026: Áp lực cấu trúc bộc lộ toàn diện (Đỉnh điểm ~13%/năm)
• Nguyên nhân: Các điểm nghẽn mang tính cấu trúc hệ thống đè nặng lên các nhà băng: tốc độ tăng trưởng tín dụng vượt xa tốc độ huy động vốn khiến tỷ lệ LDR thuần toàn ngành vọt lên mức báo động 116%, tiền gửi không kỳ hạn (CASA) sụt giảm mạnh, và áp lực đáo hạn trái phiếu doanh nghiệp (đặc biệt là nhóm Bất động sản) chạm đỉnh điểm trong năm.
• Đỉnh điểm biến động: Trong suốt quý, lãi suất liên ngân hàng neo cao ở nền 7% - 8%/năm, kích hoạt cuộc đua lãi suất huy động dân cư lên tới 8.5% - 9.6%/năm. Đặc biệt, vào ngày chốt sổ báo cáo tài chính bán niên 30/6/2026, áp lực cân đối dòng tiền đột biến đã đẩy lãi suất bình quân kỳ hạn qua đêm vọt thẳng lên mức đỉnh khoảng 13%/năm.
- Quý 3/2026: Áp lực tỷ giá đạt đỉnh và cú đảo chiều ngoạn mục (Đỉnh điểm ~7%/năm)
• Nguyên nhân: Giá dầu thế giới tăng vọt kích hoạt rủi ro lạm phát, đi kèm với việc Việt Nam đạt đỉnh nhập siêu ngắn hạn. Đồng USD duy trì sức mạnh buộc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) phải phát hành tín phiếu và bán ngoại tệ để can thiệp, hút một lượng lớn nội tệ ra khỏi hệ thống.
• Đỉnh điểm biến động: Đến trung tuần tháng 9/2026, lãi suất qua đêm bị đẩy lên mức đỉnh 7%/năm. tuy nhiên, ngay cuối tháng 9/2026, nhờ NHNN bơm ròng mạnh qua kênh OMO và kích hoạt nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ (Swap USD/VND) để cung ứng VND tức thì, thanh khoản được giải tỏa ngoạn mục, kéo lãi suất qua đêm lao dốc mạnh về sát mức 1%/năm.
Tóm lại: Chuỗi biến động của lãi suất liên ngân hàng trong 3 quý năm 2026 là minh chứng rõ nét cho vai trò phản ánh sức khỏe dòng tiền. Dù đối mặt với nhiều áp lực vĩ mô dồn dập (vàng, tỷ giá, trái phiếu), hệ thống ngân hàng vẫn giữ được sự ổn định chung nhờ các công cụ điều tiết vô cùng linh hoạt và kịp thời của NHNN.
DISCLAIMER:
Vai trò điều tiết mang tính chủ đích của Ngân hàng Nhà nước